Werkcollege 7:
Goederenrecht | Vennootschaps- en Rechtspersonenrecht | Herhaling
Opdrachten
Opdracht A: Casus
De Portugese tafelkledenwinkel
De in Schiedam woonachtige vrienden Yassir en Kiki hebben al jaren de wens om samen een winkel
te beginnen. In de zomer van 2020 zijn zij op vakantie in de Portugese hoofdstad Lissabon en daar
stuiten zij op een winkel met exclusieve handgemaakte Portugese tafelkleden. Yassir en Kiki zijn zeer
gecharmeerd van de kleden en denken dat er ook in Nederland een markt voor is. Bij thuiskomst
richten de vrienden “Lisboa B.V.” op, een vennootschap waarvan de statutaire zetel en het
hoofdbestuur zijn gevestigd in Schiedam. Al snel vinden zij in Schiedam centrum een geschikt pand
voor hun eerste vestiging, dat zij kunnen financieren uit een kort daarvoor vrijgevallen erfenis. De
verkoop van tafelkleden loopt aardig en begin 2024 maken de vrienden plannen om in Delft een
tweede vestiging te openen. Voor de financiering kloppen de vrienden aan bij verschillende
Nederlandse banken, maar die zien weinig brood in hun bedrijfsplan. Yassir en Kiki zien zich
genoodzaakt hun zoektocht naar een lening uit te breiden en belanden bij de Portugese Abanca,
gevestigd in Porto (Portugal).
Abanca wil wel een lening afsluiten, maar alleen als hiertoe zekerheid kan worden verstrekt naar
Portugees recht. Lisboa B.V. wil graag weten of dit mogelijk is en klopt bij u aan voor juridisch advies.
Vraag 1 Adviseer Lisboa B.V. over de mogelijkheden om op grond van de regels van het Nederlands
IPR een zekerheidsrecht naar Portugees recht te vestigen op:
(a) het pand van Lisboa B.V. in Schiedam,
(b) een bestelbusje van Lisboa B.V.,
(c) de aandelen van Yassir en Kiki in hun eigen B.V., en
(d) een openstaande vordering van Lisboa B.V. waarop Nederlands recht van toepassing is.
Ad. (a). Het gaat hier om een goederenrechtelijke vraag naar een zekerheidsrecht op een zaak.
hiervoor moet worden gekeken naar art. 10:127 lid 6 BW. Er moet worden gekeken naar het recht
van de staat op welks grondgebied de zaak zich bevindt, want dat is ook van toepassing op de
vestiging van een zekerheidsrecht op het pand. Dit pand is in Nederland dus NL recht is van
toepassing. In NL is het mogelijk om een hypotheekrecht te vestigen op een pand (want een pand is
een onroerend goed. Dat gaat wel naar NL recht en niet naar Portugees recht.
Ad. (b). Het gaat hier om een goederenrechtelijke vraag naar een zekerheidsrecht op een zaak.
hiervoor moet worden gekeken naar art. 10:127 lid 6 BW. Er moet worden gekeken naar het recht
van de staat op welks grondgebied de zaak zich bevindt, want dat is ook van toepassing op de
vestiging van een zekerheidsrecht op het bestelbusje. Dit bestelbusje is in Nederland dus NL recht is
van toepassing. In NL is het mogelijk om een pandrecht te vestigen op het busje (want het busje is
een roerende zaak. Dat gaat wel naar NL recht en niet naar Portugees recht.
Ad. (c). Het gaat hier om de goederenrechtelijke vraag naar aandelen op naam (in NL is namelijk
alleen dat mogelijk en het gaat om aandelen van een NL vennootschap, dus geen aandelen aan
toonder). Hiervoor moet worden gekeken naar art. 10:138 BW. Het toepasselijk recht op een aandeel
op naam wordt beheerst door het recht dat van toepassing is op de vennootschap die het aandeel
heeft uitgegeven. Volgens NL recht (art. 10:118 BW) is dit de plek van de statutaire zetel. De
statutaire en hoofdzetel zijn gevestigd in Schiedam, dit is in NL dus wordt beheerst door NL recht. De
aandelen worden dus ook beheerst door NL recht. Het is dus alleen mogelijk een zekerheidsrecht
naar NL recht te vestigen hierop en niet naar Portugees recht.
Ad. (d). Het gaat hier om de goederenrechtelijke vraag naar een zekerheidsrecht op een openstaande
vordering. Hiervoor moet worden gekeken naar of art. 14 dan wel art. 10:135 BW van toepassing is.
Dit is in NL ook wel cessie, maar ingevolge art. 14 lid 3 vallen allerlei soorten zekerheidsrechten
hieronder. Of en onder welke voorwaarden de openstaande vordering overdraagbaar is (dus
, gecedeerd kan worden) moet ingevolge lid 2 worden beoordeeld naar NL recht. Ik kom er verder niet
uit. ???
Juiste antwoord:
Ad. (a):
Geen verordeningen of verdragen van toepassing. Dus kijken naar NL recht: Boek 10 BW, art. 127.
Onroerend goed
10:127 lid 1: recht van land waar zaak zich bevindt. onroerend goed blijft op dezelfde plek: NL dus
NL recht van toepassing
10:127 lid 6: vestiging rechten op zakelijke rechten hij wil een zekerheidsrecht
Geen mogelijkheid van rechtskeuze, dus je zit vast aan NL recht: dat bepaalt of en hoe er een
zekerheidsrecht kan worden gevestigd
Ad. (b):
Geen verordeningen of verdragen van toepassing. Dus kijken naar NL recht: Boek 10 BW, art. 127.
Roerend goed
10:127 lid 1: recht van land waar zaak zich bevindt. zaak is in NL, dus in beginsel NL recht
10:127 lid 6: vestiging rechten op zakelijke rechten hij wil een zekerheidsrecht
10:127 lid 5: tijdstip je kunt het busje naar Portugal verplaatsen en dan het zekerheidsrecht erop
laat vestigen, dan is Portugees recht van toepassing
10:130: ook als het busje na het verplaatsen naar Portugal terug wordt geplaats naar NL, dan blijft
Portugees zekerheidsrecht erop rusten
Geen mogelijkheid van rechtskeuze, dus je zit vast aan het recht van de plaats waar het busje is op
het moment dat het zekerheidsrecht erop wordt gevestigd: dat bepaalt of en hoe er een
zekerheidsrecht kan worden gevestigd
Ad. (c):
Het gaat hier om de goederenrechtelijke vraag naar aandelen op naam (in NL is namelijk alleen dat
mogelijk en het gaat om aandelen van een NL vennootschap, dus geen aandelen aan toonder).
Hiervoor moet worden gekeken naar art. 10:138 BW. Het toepasselijk recht op een aandeel op naam
wordt beheerst door het recht dat van toepassing is op de vennootschap die het aandeel heeft
uitgegeven.
Volgens NL recht (art. 10:118 BW) is dit de plek van de statutaire zetel. De statutaire en hoofdzetel
zijn gevestigd in Schiedam, dit is in NL dus wordt beheerst door NL recht. De aandelen worden dus
ook beheerst door NL recht.
Plek waar vennootschap is opgericht en statutaire zetel heeft.
Zekerheidsrecht op aandelen alleen via NL recht en niet Portugees recht.
Geen rechtskeuze mogelijk.