ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
LEERJAAR 1, KWARTIEL 4 (2019-2020), HOGESCHOOL SAXION
BOEK: ONTWIKKELINGSGERONTOLOGIE, 2 E EDITIE
INHOUDSOPGAVE:
Hoofdstuk 1: gerontologie versus ontwikkeling
Hoofdstuk 2: leren en geheugen
Hoofdstuk 3: Perceptie
Hoofdstuk 4: Motoriek
Hoofdstuk 6: Pathologische veroudering
Hoofdstuk 7: Verouderen en coping
HOOFDSTUK 1: GERONTOLOGIE VERSUS ONTWIKKELING
1.1 WAT IS GERONTOLOGIE?
, Gerontologie= de wetenschap die als object van onderzoek de veroudering van de
mens, dier en plant heeft.
Agerasia= oude mensen met een jonge kenmerken, zoals vroeg opstaan om te golfen.
Er kan onderscheid gemaakt worden tussen:
- Primair of universeel verouderen: lichamelijke verandering
- Secundaire of probabilistisch verouderen: bv. Artrose
- Tertiaire veroudering: een opvallend snelle fysieke daling die aan het sterven
voorafgaat.
Daarnaast onderscheiden we:
- Distale verouderingseffecten: in het verleden, bv kinderverlamming
- Proximale effecten: dichtbij, recent gebroken enkel
1.1 VISIES OP VEROUDERING
Positieve herwaardering (relabeling)=bekende situaties worden eerder positief
gewaardeerd dan in een vroege levensfase dan ouderen het geval was.
Persoonlijkheidstype ouderen van Neugarten:
- Gedesorganiseerde type: dit type ervaart wanhopigheid en ziet niet de mogelijke
ontwikkelingskansen door de focus op het verval en de achteruitgang tijdens het
verouderen.
- Passief-afhankelijke type: dit type is bang voor de toekomst en ziektes en durft
daarom weinig risico’s te nemen.
- Afwerende type: dit type sport fanatiek en onderneemt activiteiten. Bij healthy
ageing wordt de leeftijd ontkend en probeert men jong te blijven.
- Geïntegreerde type: dit type accepteert gemakkelijk dat het ouder wordt.
Verschillende denkmodellen rond het ouder worden:
- Deficietmodel: het ouder worden betekent vooral dat men de goede gezondheid
verliest. Ouder worden is het stelselmatig alles verliezen en uiteindelijk ook het
eigen leven.
- Rust-roestmodel: volgens deze denkwijze moet men actief blijven.
- Competentiemodel: volgens deze denkwijze gaat het ouder worden wel degelijk
gepaard met een aantal verlieservaringen. Desondanks kan men op alle domeinen
actief blijven.
1.1 CULTUUR- EN TIJDSPECIFIEKE ELEMENTEN
…
1.2 PRODUCT- EN PROCESMODELLEN: DSM VERSUS ICF
…
1.2.1 POSITIEVE PSYCHOLOGIE
Om de continuïteit te kunne zien tussen ons alledaagse functioneren en het functioneren
van iemand die problemen ervaart, of waarmee andere problemen ervaren, proberen we
begrippen in het alledaagse leven te plaatsen.
Het uitgangspunt in bewustzijn is dat het leidt tot veranderopties, tot het weer in positie
komen. Het grip krijgen op de uitkomsten van doen, laten, denken en dromen is voor de
ervaren controle en voor de ervaren geestelijke gezondheid van essentieel belang.
De ICF is een referentieclassificatiesysteem dat zo is opgebouwd dat zowel gezonde als
ongezonde mensen ermee kunnen worden omschreven. Omschreven wordt hoe mensen
omgaan met hun gezondheidstoestand, vanuit drie perspectieven:
1) Lichamelijk
2) Individueel
3) Maatschappelijk
LEERJAAR 1, KWARTIEL 4 (2019-2020), HOGESCHOOL SAXION
BOEK: ONTWIKKELINGSGERONTOLOGIE, 2 E EDITIE
INHOUDSOPGAVE:
Hoofdstuk 1: gerontologie versus ontwikkeling
Hoofdstuk 2: leren en geheugen
Hoofdstuk 3: Perceptie
Hoofdstuk 4: Motoriek
Hoofdstuk 6: Pathologische veroudering
Hoofdstuk 7: Verouderen en coping
HOOFDSTUK 1: GERONTOLOGIE VERSUS ONTWIKKELING
1.1 WAT IS GERONTOLOGIE?
, Gerontologie= de wetenschap die als object van onderzoek de veroudering van de
mens, dier en plant heeft.
Agerasia= oude mensen met een jonge kenmerken, zoals vroeg opstaan om te golfen.
Er kan onderscheid gemaakt worden tussen:
- Primair of universeel verouderen: lichamelijke verandering
- Secundaire of probabilistisch verouderen: bv. Artrose
- Tertiaire veroudering: een opvallend snelle fysieke daling die aan het sterven
voorafgaat.
Daarnaast onderscheiden we:
- Distale verouderingseffecten: in het verleden, bv kinderverlamming
- Proximale effecten: dichtbij, recent gebroken enkel
1.1 VISIES OP VEROUDERING
Positieve herwaardering (relabeling)=bekende situaties worden eerder positief
gewaardeerd dan in een vroege levensfase dan ouderen het geval was.
Persoonlijkheidstype ouderen van Neugarten:
- Gedesorganiseerde type: dit type ervaart wanhopigheid en ziet niet de mogelijke
ontwikkelingskansen door de focus op het verval en de achteruitgang tijdens het
verouderen.
- Passief-afhankelijke type: dit type is bang voor de toekomst en ziektes en durft
daarom weinig risico’s te nemen.
- Afwerende type: dit type sport fanatiek en onderneemt activiteiten. Bij healthy
ageing wordt de leeftijd ontkend en probeert men jong te blijven.
- Geïntegreerde type: dit type accepteert gemakkelijk dat het ouder wordt.
Verschillende denkmodellen rond het ouder worden:
- Deficietmodel: het ouder worden betekent vooral dat men de goede gezondheid
verliest. Ouder worden is het stelselmatig alles verliezen en uiteindelijk ook het
eigen leven.
- Rust-roestmodel: volgens deze denkwijze moet men actief blijven.
- Competentiemodel: volgens deze denkwijze gaat het ouder worden wel degelijk
gepaard met een aantal verlieservaringen. Desondanks kan men op alle domeinen
actief blijven.
1.1 CULTUUR- EN TIJDSPECIFIEKE ELEMENTEN
…
1.2 PRODUCT- EN PROCESMODELLEN: DSM VERSUS ICF
…
1.2.1 POSITIEVE PSYCHOLOGIE
Om de continuïteit te kunne zien tussen ons alledaagse functioneren en het functioneren
van iemand die problemen ervaart, of waarmee andere problemen ervaren, proberen we
begrippen in het alledaagse leven te plaatsen.
Het uitgangspunt in bewustzijn is dat het leidt tot veranderopties, tot het weer in positie
komen. Het grip krijgen op de uitkomsten van doen, laten, denken en dromen is voor de
ervaren controle en voor de ervaren geestelijke gezondheid van essentieel belang.
De ICF is een referentieclassificatiesysteem dat zo is opgebouwd dat zowel gezonde als
ongezonde mensen ermee kunnen worden omschreven. Omschreven wordt hoe mensen
omgaan met hun gezondheidstoestand, vanuit drie perspectieven:
1) Lichamelijk
2) Individueel
3) Maatschappelijk
