Recht
SAMENVATTING 1.2
,Hoofdstuk 1 Recht en gezondheidsrecht
Omschrijving van het recht
Subjectief recht
Een bevoegdheid of een aanspraak die iemand in een gegeven situatie in redelijkheid heeft ten
opzichte van een ander.
- Tegenover een subjectief recht van de een staat steeds een verplichting van een ander.
Objectief recht
Het complex van regels en voorschriften – rechtsregels inclusief die over procedures – dat vanuit een
gemeenschap met een dwingend karakter aan burgers is opgelegd.
Functie van recht
Verschillende functies van recht:
1. De maatschappij te ordenen en regels op te stellen voor het geval er conflicten ontstaan
tussen mensen of tussen rechtspersonen.
Moet doelmatig en rechtvaardig gebeuren.
2. Het beschermen van zwakkeren in de samenleving tegen de overheid en tegen anderen.
Indelingen van het recht
Publiek- en privaatrecht
Publiekrecht regelt de verhoudingen tussen de overheid en de maatschappij en tussen de
overheidsorganen onderling.
- Hierin staat het algemeen belang van de samenleving als geheel voorop. Het wordt
traditioneel ingedeeld in:
1. Staatsrecht
Regelt de inrichting en de bevoegdheden van de staat en zijn onderdelen.
Het stelt ook beperkingen aan de bevoegdheden van de overheid.
2. Bestuursrecht
Omvat de regels die de overheid in het verkeer met de burgers in acht moet nemen.
3. Strafrecht
Omschrijft welke gedragingen in welke omstandigheden en onder welke voorwaarden
strafbaar zijn en welke sancties dan mogen worden opgelegd.
4. Internationaal recht
Doel: vrede, welvaart en welzijn te bevorderen door samenwerking van de lidstaten op
verschillende gebieden.
Privaatrecht regelt de rechtsbetrekkingen tussen personen, met inbegrip van wat hun toebehoort.
- Het individueel belang van burgers staat centraal.
Materieel en formeel recht
In het materieel recht zijn de bevoegdheden en verplichtingen van deelnemers aan het rechtsverkeer
vastgelegd.
- Het is bedoeld om de verhoudingen in een gemeenschap te ordenen en zodoende conflicten
te vermijden.
- Het geeft inhoud van het recht weer.
In het formeel recht zijn de regels vastgelegd die bij het gerechtelijk procederen in acht moeten
worden genomen.
, - Het bestaat voor het grootste deel uit procesrecht.
Daarin is bepaald op welke wijze een proces moet worden gevoerd.
- We onderscheiden het formele recht in:
1. Burgerlijk procesrecht: hierin worden onderlinge geschillen tussen personen behandeld.
2. Strafprocesrecht: het gaat om de sanctie die de staat een overtreder van een
strafbepaling opgelegd wil zien.
3. Bestuursprocesrecht: oordeelt over de rechtmatigheid van besluiten en andere
handelingen van overheidsorganen of andere organen met bestuurlijke bevoegdheden.
Dwingend en regelend recht
Dwingend recht bevat regels waarvan niet mag worden afgeweken.
- De regels stellen bepaalde belangen of waarden boven de vrijheid van een persoon om
hierover zelf te beslissen of andere afspraken te maken.
Regelend recht bevat regels waarvan kan worden afgeweken of die door partijen buiten toepassing
kunnen worden gelaten door zelf een andere regeling te treffen.
- De regels zijn door de wetgever opgesteld om situaties te regelen die niet door partijen zelf
zijn geregeld.
Bronnen van recht
Er zijn drie bronnen van het Nederlandse recht
Wetgeving
Het omvat het geheel van algemeen verbindende voorschriften.
De wetgeving kent een hiërarchie.
- Gemeentelijke verordeningen mogen niet strijdig zijn met die van de provincie, en deze niet
met de landelijke wetgeving.
De wetgevende macht berust in Nederland bij de regering en de Staten-Generaal (het parlement).
Wet: een regeling die wordt vastgesteld door de hoogste wetgever.
- Bij een wet hoort een memorie van toelichting (MvT). Hierin staat de uitleg over hoe en
waarom van het wetsvoorstel.
- Het wetsvoorstel wordt, samen met de MvT, het advies RvS (Raad van State) en het nader
rapport, naar de Tweede Kamer gestuurd.
Verdragen
Een verdrag is een publiekrechtelijke overeenkomst die Nederland met een andere mogendheid/
staat of met een verdragsorganisatie aangaat.
Jurisprudentie
Onder jurisprudentie of rechtersrecht verstaan we de stabiele rechterlijke oordelen over de uitleg of
toepasselijkheid van wettelijke of verdragsregels die naar aanleiding van concrete beslissingen
geformuleerd en doorgaans door de hoogste rechter op bepaald rechtsgebied getoetst zijn.
Grondrechten
Grondrechten zijn fundamentele mensenrechten en de belangrijkste bouwstenen van het recht.
- Ze vormen een belangrijke leidraad in het staatsbestel en zijn in verdragen waar Nederland
bij is aangesloten vastgelegd.
SAMENVATTING 1.2
,Hoofdstuk 1 Recht en gezondheidsrecht
Omschrijving van het recht
Subjectief recht
Een bevoegdheid of een aanspraak die iemand in een gegeven situatie in redelijkheid heeft ten
opzichte van een ander.
- Tegenover een subjectief recht van de een staat steeds een verplichting van een ander.
Objectief recht
Het complex van regels en voorschriften – rechtsregels inclusief die over procedures – dat vanuit een
gemeenschap met een dwingend karakter aan burgers is opgelegd.
Functie van recht
Verschillende functies van recht:
1. De maatschappij te ordenen en regels op te stellen voor het geval er conflicten ontstaan
tussen mensen of tussen rechtspersonen.
Moet doelmatig en rechtvaardig gebeuren.
2. Het beschermen van zwakkeren in de samenleving tegen de overheid en tegen anderen.
Indelingen van het recht
Publiek- en privaatrecht
Publiekrecht regelt de verhoudingen tussen de overheid en de maatschappij en tussen de
overheidsorganen onderling.
- Hierin staat het algemeen belang van de samenleving als geheel voorop. Het wordt
traditioneel ingedeeld in:
1. Staatsrecht
Regelt de inrichting en de bevoegdheden van de staat en zijn onderdelen.
Het stelt ook beperkingen aan de bevoegdheden van de overheid.
2. Bestuursrecht
Omvat de regels die de overheid in het verkeer met de burgers in acht moet nemen.
3. Strafrecht
Omschrijft welke gedragingen in welke omstandigheden en onder welke voorwaarden
strafbaar zijn en welke sancties dan mogen worden opgelegd.
4. Internationaal recht
Doel: vrede, welvaart en welzijn te bevorderen door samenwerking van de lidstaten op
verschillende gebieden.
Privaatrecht regelt de rechtsbetrekkingen tussen personen, met inbegrip van wat hun toebehoort.
- Het individueel belang van burgers staat centraal.
Materieel en formeel recht
In het materieel recht zijn de bevoegdheden en verplichtingen van deelnemers aan het rechtsverkeer
vastgelegd.
- Het is bedoeld om de verhoudingen in een gemeenschap te ordenen en zodoende conflicten
te vermijden.
- Het geeft inhoud van het recht weer.
In het formeel recht zijn de regels vastgelegd die bij het gerechtelijk procederen in acht moeten
worden genomen.
, - Het bestaat voor het grootste deel uit procesrecht.
Daarin is bepaald op welke wijze een proces moet worden gevoerd.
- We onderscheiden het formele recht in:
1. Burgerlijk procesrecht: hierin worden onderlinge geschillen tussen personen behandeld.
2. Strafprocesrecht: het gaat om de sanctie die de staat een overtreder van een
strafbepaling opgelegd wil zien.
3. Bestuursprocesrecht: oordeelt over de rechtmatigheid van besluiten en andere
handelingen van overheidsorganen of andere organen met bestuurlijke bevoegdheden.
Dwingend en regelend recht
Dwingend recht bevat regels waarvan niet mag worden afgeweken.
- De regels stellen bepaalde belangen of waarden boven de vrijheid van een persoon om
hierover zelf te beslissen of andere afspraken te maken.
Regelend recht bevat regels waarvan kan worden afgeweken of die door partijen buiten toepassing
kunnen worden gelaten door zelf een andere regeling te treffen.
- De regels zijn door de wetgever opgesteld om situaties te regelen die niet door partijen zelf
zijn geregeld.
Bronnen van recht
Er zijn drie bronnen van het Nederlandse recht
Wetgeving
Het omvat het geheel van algemeen verbindende voorschriften.
De wetgeving kent een hiërarchie.
- Gemeentelijke verordeningen mogen niet strijdig zijn met die van de provincie, en deze niet
met de landelijke wetgeving.
De wetgevende macht berust in Nederland bij de regering en de Staten-Generaal (het parlement).
Wet: een regeling die wordt vastgesteld door de hoogste wetgever.
- Bij een wet hoort een memorie van toelichting (MvT). Hierin staat de uitleg over hoe en
waarom van het wetsvoorstel.
- Het wetsvoorstel wordt, samen met de MvT, het advies RvS (Raad van State) en het nader
rapport, naar de Tweede Kamer gestuurd.
Verdragen
Een verdrag is een publiekrechtelijke overeenkomst die Nederland met een andere mogendheid/
staat of met een verdragsorganisatie aangaat.
Jurisprudentie
Onder jurisprudentie of rechtersrecht verstaan we de stabiele rechterlijke oordelen over de uitleg of
toepasselijkheid van wettelijke of verdragsregels die naar aanleiding van concrete beslissingen
geformuleerd en doorgaans door de hoogste rechter op bepaald rechtsgebied getoetst zijn.
Grondrechten
Grondrechten zijn fundamentele mensenrechten en de belangrijkste bouwstenen van het recht.
- Ze vormen een belangrijke leidraad in het staatsbestel en zijn in verdragen waar Nederland
bij is aangesloten vastgelegd.
