Samenvatting - Grondslagen van het Sociaal werk

LES 1: GRONDSLAGEN VAN HET SOCIAAL WERK
EXAMEN!

- Examen: 2 teksten uit het HB – HB mag je meenemen naar examen
- Paragrafen lezen – begrijpend lezen – paragrafen koppelen aan volledige les – hanboek lezen – notities maken
- Hoe meer inhoud onder de knie hoe gemakkelijker om vragen te beantwoorden
- Inzichtsvragen – inzicht in alle conceptuele kaders van het Hb
- Tekeningen in het Hb ook kennen – schema/ tekeningen kunnen uitleggen!

SOCIAAL WERK = EEN GESITUEERDE PRAKTIJK (HERHALING VORIG JAAR?)

GESITUEERD IN EEN BEPAALDE TIJD

- Tijdsgewricht/ tijdsgeest invloed op sociaal werk
- Sociaal werk-bewegingen invloed op onze tijdsgeest

DEMOCRATISCHE DRIEHOEK VAN HET SOCIAAL WERK

- Civil society:
o Verschillende maatschappelijke thema’s hebben invloed op sociaal werk  acties op poten zetten
o Bv. klimaat, gender, dekolonalisering, seksueel misbruik dat
o Wederkerig: wat wij als sociaalwerkers doen zal een invloed hebben op de civil society (geeft vorm)

- Overheid:
o Werkt een wetgevend kader uit (federaal/decreten) die bepalen hoe je aan sociaal werk doet
o Bepalen aan welke thema’s je moet werken
o Sociaal werker moet verantwoording afleggen aan de overheid
 plan opmaken (wat je met het geld doet)
 acties bedenken
o Overheid stuurt het sociaal werk aan (steeds intenser)
o Wederkerigheid: ook het sociaal werk oefent invloed uit op het sociaal werk
 Bv. Vanaf jaren 90  besef dat overheid onvoldoende aandacht heeft voor slachtoffers van
misdrijven  slachtoffergevoeligheid  organisatie gaan samenwerken
 Slachtofferhulpverlening tegenwoordig door de overheid opgevolgd
 Sociaal werkers binnen (bv. CAW) oefenen invloed uit op het beleid door kritisch te blijven

- Markt:
o Volgt visie neo-liberalisme = winst maken/ vraag en aanbod
o Concurrentie staat hierin centraal
o Effecten neo-liberalisme op sociaal werk  toenemende kloof tussen arm en rijk/ sociaal economische kloof
o Bv. Sociaal werkers komen soms in een concurrentiestrijd
 Budgetten zijn vaak beperkt  toegekent via projectoproepen
 Organisaties vechten voor hun aandeel in de budgetten
 Wet v/d sterkste  organisaties worden tegen elkaar uitgespeeld
o Bv. individualistische consumptiemaatschappij
 Maatschappij zet jongeren onder druk om zoveel mogelijk te consumeren (vakantiewerk)
 Jeugdwerk moet jongeren laten afkikken van het overmatig comsumeren
 Onevenwichtige strijd om overcomsumptie van jongeren tegen te gaan

,GRONDSLAGEN V/H SOCIAAL WERK = DOORDRINGEN IN GEVOELIGE MAATSCHAPPELIJKE THEMA’S

- Breder en dieper inzicht geven in maatschappelijke problematieken
- Thema’s die ons vandaag de dag bezighouden:
o Kansarmoede  botsen tegen de grenzen van ons onderwijssysteem – onderwijscrisis:
 Ongelijke toegang tot recht op degelijk onderwijs
 Versterkt door de covidcrisis: kloof arm en rijk groter geworden  digitale kloof
 Kansrijke kinderen kunnen zich ontwikkelen door hun digitale vaardigheden
 Kansarme kinderen hebben gebrekkige digitale infrastructuur
o Lopen vertraging op in hun ontwikkeling  verbonden met digitale ongelijkheid

o Opkomst extreem-rechts bij jongeren: geen nieuw fenomeen (1991)
 Extreem rechts heeft aanhang gevonden bij steeds jonger wordende kinderen
 Wint aan invloed dankzij sociale media
 Heel netwerk dat zich verspreid over heel de wereld
 Ideologie veroverd de harten van jongeren
 Thema’s van extreem rechts bij jongeren = anti-migratie, anti-islam, anti-LGBTQ (gender), anti-
establishment (anti-overheid, elite…)  worden gelinkt aan complot theorieën
 Hoe gaan we daarmee om als sociaal werkers?
 Afgrenzen door verplichte educatie rond seksualiteit, gevoelens…?  programma Evras
 Extreme reacties proberen in te dijken  heeft verschillende protesten uitgelokt, scholen
gevandaliseerd
 Maatschappelijke onrust rond het thema evras duidt dat onze maatschappij erg complex is
 Uitdaging om op een genuanceerde manier naar verhitte/gevoelige thema’s in onze
maatschappij te kijken (vanwaar komt de tumult rond een bepaald maatschappelijke thema)

 Tijdens hoorcolleges bezighouden met radicalisering

, LES 2: GRONDSLAGEN VAN HET SOCIAAL WERK
RADICALISERING = MOEILIJK BESPREEKBAAR THEMA

 Ook andere thema’s zijn moeilijk bespreekbaar (bv. Seksueel misbruik, kinderpornografie…)

 Deze thema’s veroorzaken extreme gevoelens, zoals woede, angst verdriet… (polarisering = sterke tegenstrijdige reacties)

WAAROM IS DIT EEN MOEILIJK BESPREEKBAAR THEMA?

 Pijlen naar de fundamenten (het waarom) v/e moeilijk bespreekbaar thema = taak Sociaal Werk

1. Stigma/ schandvlek (die op een bepaalde groep mensen rust)
 Vooral bij Brusselse jongeren – met een migratieachtergrond – moslimachtergrond  minderheidsgroep
 Arbeidsmigratie – die mensen krijgen kinderen – hele generaties die migratieachtergrond heeft
 Hele groep geviseerd door de term “radicalisering”
 Maatschappelijke stimuli die ervoor zorgen dat deze groep mensen geviseerd worden
 Die jongeren leven in gemeenschappen  worden ook geviseerd
 Die gemeenschappen bevinden zich in bepaalde gemeenten
 Bv. Molenbeek = gemeente geviseerd door maatschappij
 Tekening in HB! P24
 Rug van een jongere  etiket met radicalisering
 Met hand probeert hij het etiket van radicalisering van zijn
rug te krijgen
 Maar zijn arm is te kort
 Dit is een stigma, want het etiket wordt achter zijn rug op zijn rug geplakt
 De stem v/d jongeren die geviseerd worden blijft ongehoord
 Je kan pas een debat voeren over radicalisering, als je als samenleving een stem geeft aan diegene die
geviseerd zijn door de problematiek  enkel dan: genuanceerd debat mogelijk

2. Overheid + academische instellingen + media
 De overheid heeft als eerste radicalisering in de media gebracht
 Media toonde specifieke beelden over deze groep
 P25: door de aanslagen in Parijs en Brussel en de massale media-aandacht is de term ‘radicalisering’
mainstraim geworden
 Het woord wordt gelinkt aan: (radicale) islam, moslimjongeren, IS, Jihad, moslimterrorisme
 Er was weinig kennis over hoe ze met radicalisering moesten omgaan
 Beginnen onderzoeken = academische instellingen betrokken
 P25-26: body of knowledge = Er was kennis nodig rond de term radicalisering en die zouden
wetenschappers ons kunnen bieden
 Deze 3 actoren hebben een invulling gegeven aan de notitie radicalisering (hebben dit begrip ingevuld)

 Hoe de overheid dit heeft ingevuld, heeft geleid tot het stigma dat op deze groep rust




3