GEZONDHEIDSRECHT
Opdrachten
OPDRACHT 1
1. Waar gaat gezondheidsrecht over?
Gezondheidsrecht gaat om de rechtsregels die relevant zijn in de gezondheidszorg. Deze
rechtsregels kunnen zowel privaatrechtelijk als publiekrechtelijk zijn. Het wordt ook wel
omschreven als een horizontaal specialisme. De rechtsregels gaan speciaal over de
gezondheidszorg of zijn vanuit de algemene wetten ook op de gezondheidszorg van
toepassing.
OPDRACHT 2
1. Wat is de functie van het gezondheidsrecht?
Het gezondheidsrecht kent de functies ordenen en beschermen.
Ordenen: de maatschappij ordenen en regels opstellen voor het geval er conflicten
ontstaan.
Beschermen: het beschermen van de rechten van personen in de gezondheidszorg.
2. Welke mensenrechten uit het EVRM en welke grondrechten uit de grondwet zijn
van belang voor het gezondheidsrecht en wat betekenen deze rechten?
Grondwet:
- Art. 1 Gw recht op gelijke behandeling en verbod op discriminatie.
- Art. 10 Gw recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer
- Art. 11 Gw recht op onaantastbaarheid van het lichaam
- Art. 22 Gw de overheid treft maatregelen ter bevordering van de gezondheidszorg
EVRM:
- Art. 2 EVRM recht op leven
- Art. 3 EVRM verbod van een onmenselijke of vernederende behandeling
- Art. 8 EVRM recht op privacy van het familie- en gezinsleven
3. Wat zijn drie wetten uit de gezondheidszorg?
- Wkkgz
- Wet toelating zorg instellingen
- Wet langdurige zorg
- Zorgverzekeringswet
- Wet BIG Wet voor de zorgverleners. Hoe ziet het beroep eruit, wie mag welke
titels dragen en hoe waarborgen we de kwaliteit van de gezondheidszorg.
OPDRACHT 3
1. Welke drie vormen van aansprakelijkheid kent het gezondheidsrecht?
- Civielrechtelijk
Patiënt versus hulpverlener doel: schadevergoeding wet: art. 6:74 BW en 6:162 BW
- Strafrechtelijk
OM versus hulpverlener doel: gerechtigheid en straffen
- Tuchtrechtelijk
Patiënt dient een klacht in bij het tuchtcollege doel: kwaliteitswaarborging
gevolg: beoordeling hulpverlener en maatregel
2. Op basis van welke wetsartikelen in het civiele en het strafrecht zou een patiënt of
nabestaande actie kunnen ondernemen tegen een hulpverlener, indien de
hulpverlener niet correct heeft gehandeld?
Civiel:
Art. 6:74 BW – wanprestatie
, Art. 6:162 – Onrechtmatige daad
Gevolg: art. 6:95 jo. 6:96 jo. 6:106 jo. 6:97 BW schadevergoeding.
Strafrechtelijk:
Een schadevergoeding gaat meestal via het civielrechtelijke proces, maar als er een
strafrechtelijke zaak loopt en de schadevergoeding is niet te ingewikkeld kan er een civiel
verzoek worden ingediend bij de strafrechter op grond van artikelen 207 en 308 Sr (dood
door schuld & veroorzaken van zwaar lichamelijk letsel).
3. Wat is het verschil tussen de civielrechtelijke grondslagen?
Het verschil tussen de civielrechtelijke grondslagen is dat de onrechtmatige daad
betekent dat er schade wordt toegebracht die aan een persoon is toe te rekenen en dat
er bij wanprestatie/niet nakoming er sprake moet zijn van het niet nakomen van een
overeenkomst die vooraf is opgesteld waaruit vervolgens door niet nakoming schade
wordt geleden.
Concreet betekent dit dat er bij een onrechtmatige daad schade ontstaat door menselijk
handelen en dat er bij niet nakoming schade ontstaat door het niet handelen terwijl dat
volgens een overeenkomst wel had gemoeten.
4. Wat is het doel van een civielrechtelijke aansprakelijkheidsclaim en wat is de
hoofdregel met betrekking tot het bewijs?
De hoofdregel van het bewijs: Hij die schadevergoeding eist moet met de bewijslast
komen en aantonen dat hij (patiënt) schade heeft geleden als gevolg van de
normschending van een hulpverlener. Het doel van een civielrechtelijke
aansprakelijkheidsclaim is het verkrijgen van een schadevergoeding bij geleden schade
als gevolg van een verwijtbare fout waartussen een causaal verband bestaat.
5. Wat is een inspannings- en een resultaatverbintenis en welke rust op de arts?
Inspanningsverbintenis: De hulpverlener verbindt zich om zich zo goed mogelijk in te
spannen voor het bereiken van het door de patiënt gewenste of gehoopte resultaat.
Voorbeeld: Arts die een vrouw steriliseert waarna er toch een zwangerschap optreedt. Na
een sterilisatie blijft er altijd een kans op zwangerschap bestaan. Hierin heeft dus de arts
(als er geen fout is gemaakt) zich zo goed mogelijk ingespannen om de sterilisatie zo
goed mogelijk te realiseren.
Resultaatverbintenis: Een verbintenis die enkel gericht is op het realiseren van het
overeengekomen resultaat.
6. Wat is de verzwaarde motiveringsplicht en welk arrest hoort hierbij?
Motiveringsplicht: Als een arts de stelling van een patiënt betwist komt de bewijslast op
de hulpverlener te liggen en moet de hulpverlener met goed onderbouwde feiten
aantonen waarom de stelling wordt betwist. Als de hulpverlener dat niet doet en de
stelling niet betwist kan de rechter de stelling automatisch voor waar aannemen. De
hulpverlener moet de patiënt dan ook voorzien van alle benodigde informatie om haar
stelling te bewijzen, zoals het volledig medisch dossier van de behandeling. Dit blijkt uit
het Timmer/Deutmann-arrest (HR-20-22-1987, NJ 1988, 500).
7. Wat betekent het als in een civielrechtelijke procedure de bewijslast wordt
omgekeerd en aan welke twee vereisten moet zijn voldaan voor een omkering van
de bewijslast?
Het verband tussen de onrechtmatige gedraging (de normschending) en de schade wordt
van nature aangenomen, tenzij de hulpverlener het tegendeel kan bewijzen. De
hulpverlener moet dan bewijzen dat de schade ook was ontstaan zonder de
normschending.
Vereisten voor de omgekeerde bewijslast:
- Gedragingen in strijd met de norm die strekt tot het voorkomen van een specifiek
gevaar.
- Er moet aannemelijk zijn gemaakt dat het gevaar, waartegen de norm
bescherming moest bieden, zich heeft verwezenlijkt.
8. Wat was er aan de hand in het Nuboer-arrest (HR 31 mei 1968, NJ 1968/323) en
welke oplossing is daarvoor inmiddels in de wet opgenomen?
Na een operatie door een team onder leiding van een chirurg was in het lichaam van de
patiënte een injectienaald achtergebleven. De aansprakelijkheid hiervoor kan noch bij de
leden van het team worden vastgesteld, waardoor de patiënte juridisch in de kou bleef
staan. Hierdoor is er vanaf 1970 gepleit voor een wettelijke centrale aansprakelijkheid
voor het ziekenhuis. In 1995 is dit gerealiseerd in de WGBO onder art. 7:462 BW.
9. Hoe kan het strafrecht reageren op strafrechtelijke delicten?
Opdrachten
OPDRACHT 1
1. Waar gaat gezondheidsrecht over?
Gezondheidsrecht gaat om de rechtsregels die relevant zijn in de gezondheidszorg. Deze
rechtsregels kunnen zowel privaatrechtelijk als publiekrechtelijk zijn. Het wordt ook wel
omschreven als een horizontaal specialisme. De rechtsregels gaan speciaal over de
gezondheidszorg of zijn vanuit de algemene wetten ook op de gezondheidszorg van
toepassing.
OPDRACHT 2
1. Wat is de functie van het gezondheidsrecht?
Het gezondheidsrecht kent de functies ordenen en beschermen.
Ordenen: de maatschappij ordenen en regels opstellen voor het geval er conflicten
ontstaan.
Beschermen: het beschermen van de rechten van personen in de gezondheidszorg.
2. Welke mensenrechten uit het EVRM en welke grondrechten uit de grondwet zijn
van belang voor het gezondheidsrecht en wat betekenen deze rechten?
Grondwet:
- Art. 1 Gw recht op gelijke behandeling en verbod op discriminatie.
- Art. 10 Gw recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer
- Art. 11 Gw recht op onaantastbaarheid van het lichaam
- Art. 22 Gw de overheid treft maatregelen ter bevordering van de gezondheidszorg
EVRM:
- Art. 2 EVRM recht op leven
- Art. 3 EVRM verbod van een onmenselijke of vernederende behandeling
- Art. 8 EVRM recht op privacy van het familie- en gezinsleven
3. Wat zijn drie wetten uit de gezondheidszorg?
- Wkkgz
- Wet toelating zorg instellingen
- Wet langdurige zorg
- Zorgverzekeringswet
- Wet BIG Wet voor de zorgverleners. Hoe ziet het beroep eruit, wie mag welke
titels dragen en hoe waarborgen we de kwaliteit van de gezondheidszorg.
OPDRACHT 3
1. Welke drie vormen van aansprakelijkheid kent het gezondheidsrecht?
- Civielrechtelijk
Patiënt versus hulpverlener doel: schadevergoeding wet: art. 6:74 BW en 6:162 BW
- Strafrechtelijk
OM versus hulpverlener doel: gerechtigheid en straffen
- Tuchtrechtelijk
Patiënt dient een klacht in bij het tuchtcollege doel: kwaliteitswaarborging
gevolg: beoordeling hulpverlener en maatregel
2. Op basis van welke wetsartikelen in het civiele en het strafrecht zou een patiënt of
nabestaande actie kunnen ondernemen tegen een hulpverlener, indien de
hulpverlener niet correct heeft gehandeld?
Civiel:
Art. 6:74 BW – wanprestatie
, Art. 6:162 – Onrechtmatige daad
Gevolg: art. 6:95 jo. 6:96 jo. 6:106 jo. 6:97 BW schadevergoeding.
Strafrechtelijk:
Een schadevergoeding gaat meestal via het civielrechtelijke proces, maar als er een
strafrechtelijke zaak loopt en de schadevergoeding is niet te ingewikkeld kan er een civiel
verzoek worden ingediend bij de strafrechter op grond van artikelen 207 en 308 Sr (dood
door schuld & veroorzaken van zwaar lichamelijk letsel).
3. Wat is het verschil tussen de civielrechtelijke grondslagen?
Het verschil tussen de civielrechtelijke grondslagen is dat de onrechtmatige daad
betekent dat er schade wordt toegebracht die aan een persoon is toe te rekenen en dat
er bij wanprestatie/niet nakoming er sprake moet zijn van het niet nakomen van een
overeenkomst die vooraf is opgesteld waaruit vervolgens door niet nakoming schade
wordt geleden.
Concreet betekent dit dat er bij een onrechtmatige daad schade ontstaat door menselijk
handelen en dat er bij niet nakoming schade ontstaat door het niet handelen terwijl dat
volgens een overeenkomst wel had gemoeten.
4. Wat is het doel van een civielrechtelijke aansprakelijkheidsclaim en wat is de
hoofdregel met betrekking tot het bewijs?
De hoofdregel van het bewijs: Hij die schadevergoeding eist moet met de bewijslast
komen en aantonen dat hij (patiënt) schade heeft geleden als gevolg van de
normschending van een hulpverlener. Het doel van een civielrechtelijke
aansprakelijkheidsclaim is het verkrijgen van een schadevergoeding bij geleden schade
als gevolg van een verwijtbare fout waartussen een causaal verband bestaat.
5. Wat is een inspannings- en een resultaatverbintenis en welke rust op de arts?
Inspanningsverbintenis: De hulpverlener verbindt zich om zich zo goed mogelijk in te
spannen voor het bereiken van het door de patiënt gewenste of gehoopte resultaat.
Voorbeeld: Arts die een vrouw steriliseert waarna er toch een zwangerschap optreedt. Na
een sterilisatie blijft er altijd een kans op zwangerschap bestaan. Hierin heeft dus de arts
(als er geen fout is gemaakt) zich zo goed mogelijk ingespannen om de sterilisatie zo
goed mogelijk te realiseren.
Resultaatverbintenis: Een verbintenis die enkel gericht is op het realiseren van het
overeengekomen resultaat.
6. Wat is de verzwaarde motiveringsplicht en welk arrest hoort hierbij?
Motiveringsplicht: Als een arts de stelling van een patiënt betwist komt de bewijslast op
de hulpverlener te liggen en moet de hulpverlener met goed onderbouwde feiten
aantonen waarom de stelling wordt betwist. Als de hulpverlener dat niet doet en de
stelling niet betwist kan de rechter de stelling automatisch voor waar aannemen. De
hulpverlener moet de patiënt dan ook voorzien van alle benodigde informatie om haar
stelling te bewijzen, zoals het volledig medisch dossier van de behandeling. Dit blijkt uit
het Timmer/Deutmann-arrest (HR-20-22-1987, NJ 1988, 500).
7. Wat betekent het als in een civielrechtelijke procedure de bewijslast wordt
omgekeerd en aan welke twee vereisten moet zijn voldaan voor een omkering van
de bewijslast?
Het verband tussen de onrechtmatige gedraging (de normschending) en de schade wordt
van nature aangenomen, tenzij de hulpverlener het tegendeel kan bewijzen. De
hulpverlener moet dan bewijzen dat de schade ook was ontstaan zonder de
normschending.
Vereisten voor de omgekeerde bewijslast:
- Gedragingen in strijd met de norm die strekt tot het voorkomen van een specifiek
gevaar.
- Er moet aannemelijk zijn gemaakt dat het gevaar, waartegen de norm
bescherming moest bieden, zich heeft verwezenlijkt.
8. Wat was er aan de hand in het Nuboer-arrest (HR 31 mei 1968, NJ 1968/323) en
welke oplossing is daarvoor inmiddels in de wet opgenomen?
Na een operatie door een team onder leiding van een chirurg was in het lichaam van de
patiënte een injectienaald achtergebleven. De aansprakelijkheid hiervoor kan noch bij de
leden van het team worden vastgesteld, waardoor de patiënte juridisch in de kou bleef
staan. Hierdoor is er vanaf 1970 gepleit voor een wettelijke centrale aansprakelijkheid
voor het ziekenhuis. In 1995 is dit gerealiseerd in de WGBO onder art. 7:462 BW.
9. Hoe kan het strafrecht reageren op strafrechtelijke delicten?
