Recht en onderneming Hendrik Vanhees
Grondprincipes van de staatsorde
Rechtsstaat:
een staat/overheid die in de 1ste plaats niet zichzelf beschermd maar zijn burgers tegen buitenlandse
inmenging, onwettige inbreuken van andere burgers of overheidsinstellingen
=> EVRM = Europees Verdag voor de Rechten van de Mens
- Wetstaat:
je moet via je wetgeving streven naar gelijkheid en aandacht hebben voor zwakken, brengt
vaak regels van dwingend recht tot stand, op den duur zoveel regels dat men overregulering
heeft en dit leidt bijna altijd tot deregulering
- 3 staatsmachten p20
o Wetgevende macht
o Uitvoerende macht: de Vlaamse regering, federale regering : voeren de wetgeving uit
o Rechterlijke macht: het gehele rechterlijke apparaat die de wetgeving toepassen en
inbreuken sanctioneren
o Zijn onafhankelijk van elkaar:
wil niet zeggen dat ze volledig los van elkaar staan, houden elkaar ook in evenwicht
want controleren elkaar en werken samen
Uitvoerende macht wordt benoemd door de wetgevende macht
- Democratisch beginsel
= wetgevende macht ligt bij de gekozenen van het volk (= het Parlement)
o Probleem met EU
Europees Parlement (‘medewetgever’) samen met de Raad van Ministers (die
ministers zijn niet democratisch verkozen)
Supranationale rechtsorde
Van EEG naar EU
- EGKS
= Europese gemeenschap van kolen en staal opgericht na WO II (1952)
o ‘Spill-over’: als we eerst economisch samenwerken komt later een politieke eenheid
- EEG = Europees economische gemeenschap (1957)
had als doel de West-Europese landen te laten samenwerken op economisch vlak
o Geevolueerd naar EG (europese gemeenschap) dan EU = zeer ruim domein van
samenwerking maar niet op elk domein even intens als op economisch vlak
o 28 lidstaten => NU 27 lidstaten na BREXIT
o Er staan veel landen te hopen toe te treden
1
, Recht en onderneming Hendrik Vanhees
Politieke instellingen in EU
- Europees parlement
o Wordt om de 5 jaar opnieuw verkozen
o Zetel van het Europees parlement in Straatsburg (Frankrijk), wordt maandelijks
vergadert
o Alle commissies en alle bijeenkomsten buiten die maandelijkse vergaderingen vinden
plaats in Brussel
o Bevoegdheid: medewetgever + goedkeuren van de begroting (financiele middelen
die u geeft om beleid te voeren)
- Raad van de Europese Unie
o Belangrijkste beslissingsorgaan van de EU
o = Raad van ministers
van iedere lidstaat 1 minister
o Samenstelling van de raad hangt af van het onderwerp/dossier van de bijeenkomst
Ministers van landbouw, financiën, …
o Komen meestal bijeen in Brussel
o Maakt ook mee wetgeving
o Ministers zijn niet rechtstreeks verkozen, hangt af van de coalitie
o Hoe maken ze beslissingen
Gekwalificeerde meerderheid (niet kunnen uitleggen)
Unanimiteit
o Ministers verdedigen nationale belangen
Belgische minister verdedigen België
o Voorzitterschap
rotatiesysteem van 6 maanden dat vast ligt NU Spanje 1 januari Belgie 1 juli
Hongarije
Beslist de agenda
- De Europese Raad
o Raad van staats- en regeringsleiders van de lidstaten en de voorzitter van de
Europese commissie
o Permanente voorzitter
o Motor van de EU + tekent de grote beleidslijnen uit
o Vergadert vaak in het land van de voorzitter van de raad van de EU
- Europese commissie
o 27 commissarissen aangeduid door de lidstaten, elke lidstaat 1
commissarissen verdedigt Europese belangen niet de nationale belangen
o Voorzitter om de 5 jaar aangeduid
o Europese administratie, uitvoering Europese normen = wetgevende initiatieven op
Europees vlak GEEN wetgever = Europees parlement + Raad van ministers
o Gevestigd in Brussel
o Vergadert collegiaal: ook al wordt de beslissing gemaakt door 1 commissaris wordt
de geacht gemaakt te worden door heel de commissie
- De hoge vertegenwoordiger
o Op dit moment een spanjaard
o Wordt voor 5 jaar aangesteld
o 1 van de commissarissen (lid van Europese commissie) + vicevoorzitter van de
Europese commissie + Buitenlandse zaken
2
Grondprincipes van de staatsorde
Rechtsstaat:
een staat/overheid die in de 1ste plaats niet zichzelf beschermd maar zijn burgers tegen buitenlandse
inmenging, onwettige inbreuken van andere burgers of overheidsinstellingen
=> EVRM = Europees Verdag voor de Rechten van de Mens
- Wetstaat:
je moet via je wetgeving streven naar gelijkheid en aandacht hebben voor zwakken, brengt
vaak regels van dwingend recht tot stand, op den duur zoveel regels dat men overregulering
heeft en dit leidt bijna altijd tot deregulering
- 3 staatsmachten p20
o Wetgevende macht
o Uitvoerende macht: de Vlaamse regering, federale regering : voeren de wetgeving uit
o Rechterlijke macht: het gehele rechterlijke apparaat die de wetgeving toepassen en
inbreuken sanctioneren
o Zijn onafhankelijk van elkaar:
wil niet zeggen dat ze volledig los van elkaar staan, houden elkaar ook in evenwicht
want controleren elkaar en werken samen
Uitvoerende macht wordt benoemd door de wetgevende macht
- Democratisch beginsel
= wetgevende macht ligt bij de gekozenen van het volk (= het Parlement)
o Probleem met EU
Europees Parlement (‘medewetgever’) samen met de Raad van Ministers (die
ministers zijn niet democratisch verkozen)
Supranationale rechtsorde
Van EEG naar EU
- EGKS
= Europese gemeenschap van kolen en staal opgericht na WO II (1952)
o ‘Spill-over’: als we eerst economisch samenwerken komt later een politieke eenheid
- EEG = Europees economische gemeenschap (1957)
had als doel de West-Europese landen te laten samenwerken op economisch vlak
o Geevolueerd naar EG (europese gemeenschap) dan EU = zeer ruim domein van
samenwerking maar niet op elk domein even intens als op economisch vlak
o 28 lidstaten => NU 27 lidstaten na BREXIT
o Er staan veel landen te hopen toe te treden
1
, Recht en onderneming Hendrik Vanhees
Politieke instellingen in EU
- Europees parlement
o Wordt om de 5 jaar opnieuw verkozen
o Zetel van het Europees parlement in Straatsburg (Frankrijk), wordt maandelijks
vergadert
o Alle commissies en alle bijeenkomsten buiten die maandelijkse vergaderingen vinden
plaats in Brussel
o Bevoegdheid: medewetgever + goedkeuren van de begroting (financiele middelen
die u geeft om beleid te voeren)
- Raad van de Europese Unie
o Belangrijkste beslissingsorgaan van de EU
o = Raad van ministers
van iedere lidstaat 1 minister
o Samenstelling van de raad hangt af van het onderwerp/dossier van de bijeenkomst
Ministers van landbouw, financiën, …
o Komen meestal bijeen in Brussel
o Maakt ook mee wetgeving
o Ministers zijn niet rechtstreeks verkozen, hangt af van de coalitie
o Hoe maken ze beslissingen
Gekwalificeerde meerderheid (niet kunnen uitleggen)
Unanimiteit
o Ministers verdedigen nationale belangen
Belgische minister verdedigen België
o Voorzitterschap
rotatiesysteem van 6 maanden dat vast ligt NU Spanje 1 januari Belgie 1 juli
Hongarije
Beslist de agenda
- De Europese Raad
o Raad van staats- en regeringsleiders van de lidstaten en de voorzitter van de
Europese commissie
o Permanente voorzitter
o Motor van de EU + tekent de grote beleidslijnen uit
o Vergadert vaak in het land van de voorzitter van de raad van de EU
- Europese commissie
o 27 commissarissen aangeduid door de lidstaten, elke lidstaat 1
commissarissen verdedigt Europese belangen niet de nationale belangen
o Voorzitter om de 5 jaar aangeduid
o Europese administratie, uitvoering Europese normen = wetgevende initiatieven op
Europees vlak GEEN wetgever = Europees parlement + Raad van ministers
o Gevestigd in Brussel
o Vergadert collegiaal: ook al wordt de beslissing gemaakt door 1 commissaris wordt
de geacht gemaakt te worden door heel de commissie
- De hoge vertegenwoordiger
o Op dit moment een spanjaard
o Wordt voor 5 jaar aangesteld
o 1 van de commissarissen (lid van Europese commissie) + vicevoorzitter van de
Europese commissie + Buitenlandse zaken
2
