Les aantekeningen Biologie Nectar 4 vwo Flex-boek Hoofdstuk 2 Cel en leven

‭ otities‬‭Biologie‬‭Hoofdstuk‬‭2‬‭Cel‬‭en‬
N
‭leven‬
‭Nectar‬‭4‬‭VWO‬


‭Organisatieniveaus‬‭(die‬‭aan‬‭bod‬‭komen‬‭in‬‭dit‬‭hoofdstuk)‬‭:‬
‭-‬ ‭Organisme‬
‭-‬ ‭Orgaanstelsel‬
‭-‬ ‭Orgaan‬
‭-‬ ‭Weefsel‬
‭-‬ ‭Cel‬
‭-‬ ‭Organel‬
‭-‬ ‭Molecuul‬

‭Verbranding‬‭:‬ ‭O²‬‭+‬‭C‬‭6‬‭H‭1‬ 2‬‭O‭6‬ ‬ ‭→H‬‭2‬‭O‬‭+‬‭CO‬‭2‬ ‭+‬‭energie‬

‭Levenskenmerken‬‭:‬
‭-‬ ‭opgebouwd‬‭uit‬‭één‬‭of‬‭meer‬‭cellen‬
‭-‬ ‭groei‬
‭-‬ ‭voortplanting‬
‭-‬ ‭stofwisseling‬‭→het‬‭opnemen‬‭en‬‭afgeven‬‭van‬‭stoffen‬
‭-‬ ‭waarnemen‬‭van‬‭en‬‭reageren‬‭op‬‭veranderingen‬‭in‬‭de‬‭omgeving‬
‭-‬ ‭organisatie‬‭van‬‭erfelijk‬‭materiaal‬

‭Abiotisch‬‭→iets‬‭dat‬‭nooit‬‭geleefd‬‭heeft.‬
‭-‬ ‭Voorbeeld:‬‭virus,‬‭licht,‬‭temperatuur,‬‭water,‬‭enz.‬

‭Dood‬‭→Iets‬‭dat‬‭ooit‬‭geleefd‬‭heeft,‬‭maar‬‭dat‬‭nu‬‭niet‬‭meer‬‭doet.‬



‭2.2‬‭Cel‬‭en‬‭leven‬
‭Binas‬‭79B,‬‭79C,‬‭79D‬

‭Celorganellen‬‭:‬
‭-‬ ‭Bladgroenkorrel/chloroplast‬‭→doet‬‭aan‬‭fotosynthese‬‭en‬‭produceert‬‭daarbij‬
‭glucose‬
‭-‬ ‭Ribosoom‬‭→maakt‬‭eiwitten‬

, ‭-‬ M ‭ itochondrium‬‭→zorgt‬‭voor‬‭de‬‭verbranding‬‭van‬‭glucose;‬‭hierdoor‬‭krijg‬‭je‬
‭energie‬
‭-‬ ‭Celkern/nucleus‬‭→bevat‬‭DNA;‬‭het‬‭is‬‭een‬‭soort‬‭informatie-opslag‬
‭-‬ ‭Cytoplasma‬‭→niet‬‭echt‬‭een‬‭organel,‬‭maar‬‭wel‬‭in‬‭de‬‭cel;‬‭het‬‭is‬‭de‬‭soort‬‭waterige‬
‭inhoud‬‭van‬‭de‬‭cel‬
‭-‬ ‭Celmembraan‬‭→voorkomt‬‭het‬‭willekeurig‬‭uitwisselen‬‭van‬‭stoffen;‬‭het‬‭begrenst‬
‭de‬‭cel‬
‭-‬ ‭Endoplasmatisch‬‭Reticulum‬‭(ER)‬
‭-‬ ‭Ruw‬‭endoplasmatisch‬‭reticulum‬‭(RER)‬‭→een‬‭transportstelsel‬‭en‬
‭aanmaak‬‭eiwitten‬‭samen‬‭met‬‭ribosomen‬
‭-‬ ‭Glad‬‭endoplasmatisch‬‭reticulum‬‭(GER)‬‭→ook‬‭een‬‭transportstelsel‬‭en‬
‭verantwoordelijk‬‭voor‬‭de‬‭productie‬‭van‬‭vetachtige‬‭stoffen‬
‭-‬ ‭Lysosoom‬‭→breekt‬‭versleten‬‭organellen‬‭af‬
‭-‬ ‭Golgisysteem‬‭→transportsysteem,‬‭bewerkt‬‭eiwitten,‬‭snoert‬‭blaasjes‬‭af‬
‭-‬ ‭Transportblaasje‬‭→zorgt‬‭voor‬‭het‬‭transport‬‭van‬‭eiwitten‬
‭-‬ ‭Centriolen‬‭→spelen‬‭een‬‭rol‬‭bij‬‭de‬‭celdeling‬

‭Het‬‭celmembraan‬‭is‬‭gemaakt‬‭van‬‭fosfolipiden‬

‭ et‬‭ER‬‭ligt‬‭tegen‬‭de‬‭nucleus‬‭aan‬
H
‭Ribosomen‬‭liggen‬‭op‬‭het‬‭RER‬‭en‬‭maken‬‭in‬‭samenwerking‬‭met‬‭elkaar‬‭eiwitten‬
‭Het‬‭GER‬‭zorgt‬‭voor‬‭de‬‭aanmaak‬‭van‬‭vetten‬

‭ itochondria‬‭hebben‬‭hun‬‭eigen‬‭DNA;‬‭hierdoor‬‭kunnen‬‭ze‬‭ook‬‭hun‬‭eigen‬‭eiwitten‬
M
‭maken‬

‭ ysosomen‬‭en‬‭ribosomen‬‭hebben‬‭beide‬‭de‬‭vorm‬‭van‬‭een‬‭bal,‬‭maar‬‭een‬‭lysosoom‬‭is‬‭veel‬
L
‭groter‬‭dan‬‭een‬‭ribosoom‬

‭ itochondria‬‭en‬‭chloroplasten‬‭lijken‬‭op‬‭elkaar‬‭in‬‭tekeningen,‬‭dus‬‭kijk‬‭naar‬‭de‬
M
‭binnenkant!‬
‭-‬ ‭Mitochondria‬‭hebben‬‭aan‬‭de‬‭binnenkant‬‭een‬‭soort‬‭plooien,‬‭en‬‭worden‬‭in‬‭Binas‬
‭geel‬‭afgebeeld‬
‭-‬ ‭Chloroplasten‬‭hebben‬‭aan‬‭de‬‭binnenkant‬‭een‬‭soort‬‭stapeltjes,‬‭en‬‭worden‬‭in‬
‭Binas‬‭groen‬‭afgebeeld‬
‭In‬‭Binas‬‭79D‬‭is‬‭dit‬‭verschil‬‭goed‬‭te‬‭zien‬