Samenvatting Farmacologie Digestie

Farmacologie samenvatting digestie:


Laxeren:
Vooral als symptomatische therapie bij obstipatie, voor operaties of intoxicaties.
 Volume vergrotende laxantia  vergroten volume van lumen, door rek meer peristaltiek.
 Glijmiddelen: Oraal of rectaal, zwak werkzaam
 Paraffine olie
 Bijwerkingen: bij verkeerde toediening: reflux, verslikken, lipoïdpneunomie
 Natuurlijke glijmiddelen (havermout, rijstepap)
 Bij chronische obstipatie, binden water in lumen.
 Zwelmiddelen: vezelpreparaten, meer omvang en zachter van textuur feces, bij chronische
obstipaties.
 Agar-agar
 Methylcellulose
 Carboxy-methylcellulose
 Psyllium vezels (ook glijmiddel)  zandkoliek bij paard
 Osmotische laxantia: trekken lichaamsvocht naar darmlumen toe, bijwerkingen kunnen
dehydratie zijn. Kans op intoxicatie bij zouten. Niet bij paarden met koliek.
 Magnesiumsulfaat
 Natriumsulfaat
 Mannitol, sorbitol, lactulose  oraal (suikersmaak)
 Secretagoga: prikkelen darmwand, niet vaak toegepast.
 Ricinusolie: veulens met meconium obstipatie. Stimuleert afgifte prostaglandinen en
daarmee de chloride afhankelijke secretie van water.
 Atrachinoglycosiden: stimulatie Na, Cl, K secretie + water  bij paarden met koliek

Voorkomen/beperken van absorptie: adsorbentia
Reguleren vloeistof huishouding bij diarree en intoxicaties.
 Adsorbentia: kans op obstipatie bij diarree
 Actieve kool (norit)
 Kaoline

Beïnvloeden van de braakreflex:
Gereguleerd vanuit braakcentrum, directe of indirecte prikkels uit CRTZ (in 4 e hersenventrikel).
Geïnduceerd door centrale en perifere stimuli bv MDK.

,  Emetica (induceren): opname toxische stoffen of corpora aliena, alleen wanneer het geen extra
schade induceert.
 Apomorfine: dopaminereceptor agonist. IV, IM of conjuctivaal. In hoge dosis ook opoïd
receptoren geactiveerd  centrale werking. Bij kat gecontra-indiceerd.
 Xylazine: alfa2-adrenoreceptoragonist, voor katten emeticum, voor andere sedatie.
 NaCl: kans op zout intoxicatie, minder toegepast.
 Emetine: langere inwerkingstijd, minder toegepast.
 Anti-emetica: remmen het braakcentrum
 Dopamine receptor antagonisten: als bijwerking braken, normaal als sedatie toegepast.
 Metoclopramide: passeert BHB  centrale bijwerkingen, ook effect op serotonine
receptoren. Peristaltiekverhogend effect op maag en duodenum. Oraal /parenteraal.
 Domperidon: passeert niet BHB, oraal/parenteraal.
 H1 receptor antagonisten: reisziekte bij honden
 Promethazine: oraal, effectiviteit diersoort afhankelijk.
 Chloorcyclizine: oraal, effectiviteit diersoort afhankelijk.
 5-HT-receptor antagonisten: braken door chemotherapie en/of bestraling
 Ondasteron
 Neurokinine-1-receptor antagonisten: tachykinine receptor, betrokken bij braakreflex.
Substance P is agonist.
 Maropitant: oraal of parenteraal.
 Acetylcholine-muscarine receptor antagonisten:
 Propantheline: veel bijwerkingen, voor kortdurende controle van braken.

Beïnvloeden van de motiliteit:
 Vertragen passagesnelheid: motiliteitsdiarree
 Loperamide: enterale opioid receptor agonist  Ach afgifte verminderd. Wel toename
resorptie water. Kan BHB niet passeren behalve bij Shelties, Collies en Bobtails door
gemuteerde transporteiwitten  overgevoeligheid met als gevolg bv. sufheid. Gecontra-
indiceerd bij infectieuze diarree (stimuleert vermenigvuldiging).
 Spasmolyse: leggen contracties gladde spiercellen stil. Blokkeren AchM receptoren. Gebruik bij
spasmes of rectale exploratie bij paard.
 Buscopan (N-butylscopolamine): passeert niet de BHB, dus perifere werking. Parenterale
toediening, vaak gecombineerd met analgeticum (pijnstiller). Werking vrij kort.
 Prokinetica: bij verstoringen motiliteit door ontsteking of postoperatieve ileus, gecontra-
indiceerd bij onstructies of perforaties.
 AchM agonisten: parasympaticomimetica