Samenvatting Chemie Overal 5 vwo Hoofdstuk 11 - Scheikunde

Hoofdstuk 11 Redoxreacties Scheikunde vwo 5


§11.2 Reacties met elektronenoverdracht
Reacties van zure oplossingen met metalen
Een redoxreactie is een reactie waarbij elektronenoverdracht plaatsvindt. Bij
redoxreacties schrijf je meestal H+ in plaats van H3O+.


Redoxreacties
Een redoxreactie is een reactie tussen een reductor en een oxidator.
Een oxidator neemt elektronen op.
Een reductor staat elektronen af.


Een redoxreactie bestaat uit 2 halfreacties, 1 van de oxidator en 1 van de reductor.


Het optellen van deze 2 halfreacties geeft de totaalreactie, daarin komen geen
elektronen voor. Een vergelijking is kloppend als naast de deeltjes ook de ladingen voor
en na de pijl gelijk zijn.


Herkennen van redoxreacties
Om te bepalen of een reactie een redoxreactie is, kijk je of er sprake is van
elektronenoverdracht.


Hier onder heet het deeltje dat de elektronen opeemt, de oxidator (elektronen staan
links):
Cu2+ + 2e– → Cu (s)


Hier onder heet het deeltje dat de elektronen afstaat, de reductor (elektronen staan
rechts):
Zn (s) → Zn2+ + 2 e–


4 Al (s) + 3 O2 (g) → 2 Al2O3 (s)
Dit is een redoxreactie, want de reductor Al heeft 3 elektronen afgestaan en gereageerd
tot Al3+. Of omdat de oxidator O2 2 elektronen opneemt en reageert tot O2–.


NaCl (s) → Na+ (aq) + Cl– (aq)
Dit is geen redoxreactie, maar een zout. Zowel voor als na de pijl zijn Na+ en Cl–
aanwezig. Voor de pijl vormen de ionen een ionrooster en na de pijl zijn het losse ionen,
gehydrateerd door watermoleculen. De vergelijking hierboven is een
oplossingsvergelijking en geen redoxreactie.

, 2 Na (s) + Cl2 (g) → 2 NaCl (s)
Je denkt dat het geen redoxreactie is, omdat je voor en na de pijl geen ladingen ziet.
Maar er vindt nu wel elektronenoverdracht plaats. Voor de pijl is Na neutraal. Na de pijl
zijn er Na+-ionen ontstaan. Natrium staat dus elektronen af aan chloor en er ontstaat
natriumchloride.


Je kunt een redoxreactie herkennen door naar de deeltjes te kijken die voor en na
de reactie aanwezig zijn. Als er sprake is van elektronenoverdracht is het een
redoxreactie.


§11.3 Redoxkoppels
De edelheid van metalen
Ag+-ionen reageerden met koper. Het koper verdwijnt dan en het metaal zilver ontstaat.
Deze reactie verloopt omdat het metaal zilver edeler is dan het metaal koper. Je kunt nu
de 3 metalen; zink, koper en zilver ordenen op toenemende edelheid. Zink is het minst
edel, dan koper, dan zilver.


Edelheid kun je ook op een andere manier omschrijven. Alle metalen zijn reductoren,
ze vormen positieve ionen en staan dus elektronen af.
- Onedel metaal (metaal dat makkelijk reageert met andere stoffen), is een sterke
reductor.
- Edel metaal (een metaal dan niet zo gemakkelijk reageert), noem je een zwakke
reductor. Je kunt de 3 metalen zink, koper en zilver dus ook ordenen naar
afnemende reductorsterkte; zink is de sterkste reductor dan koper, dan zilver.


De positieve ionen van deze 3 metalen zijn alle 3 oxidatoren. De Ag+-ionen kunnen
reageren met de metalen zink en koper. De Cu2+-ionen kunnen alleen reageren met
zink. De Zn2+-ionen kunnen niet reageren met een van deze metalen. Je kunt dus de
metaalionen ordenen naar afnemende oxidatorsterkte; Ag+-ionen zijn de sterkste
oxidatoren, daarna Cu2+-ionen en de Zn2+-ionen zijn het zwakst.


Het Ag-atoom noem je de geconjugeerde reductor van het Ag+-ion. Het Ag+-ion is de
geconjugeerde oxidator van het Ag-atoom. Ag en Ag+ noem je een redoxkoppel.


In BINAS tabel 48 staat een groot aantal redoxkoppels gerangschikt naar afnemende
oxidator. Je vindt de onedele metalen op de rechterbladzijde onderaan in de
rechterkolom bij de sterkste reductoren. De edele metalen goud en zilver vind je op de
linkerbladzijde ergens halverwege in de rechterkolom.