2019
Interculturele competentie in de zorg
Taalbeschouwingsdidactiek
Leraar Nederlands deeltijd
Hogeschool van Amsterdam
Onderwijs en Opvoeding
0
,Inhoudsopgave
Inleiding ............................................................................................................................................................. 3
1 Theoretisch kader ........................................................................................................................................... 4
1.1 Nederlands in het mbo ............................................................................................................................ 4
1.2 Interculturele taalbeschouwing............................................................................................................... 4
1.3 De vijf cultuurdimensies van Hofstede .................................................................................................... 4
1.4 Hoge- en lage contextculturen ................................................................................................................ 5
1.5 Basisvaardigheid spreken ........................................................................................................................ 5
1.6 Het niveau van de leerlingen ................................................................................................................... 5
1.7 Lesdoelen................................................................................................................................................. 6
2. Les 1 oriëntatie .............................................................................................................................................. 7
2.1 Oriënteren op het spreken ...................................................................................................................... 7
2.2 Werkvormen ............................................................................................................................................ 7
3. Les 2 voorbereiding presentatie .................................................................................................................... 8
3.1 Inhoud voorbereiden en informatie verstrekken .................................................................................... 8
3.2 Werkvormen ............................................................................................................................................ 8
4. Les 3 presentaties .......................................................................................................................................... 9
4.1 Feedback.................................................................................................................................................. 9
4.2 Reflecteren .............................................................................................................................................. 9
4.2 Werkvormen ............................................................................................................................................ 9
5. Activerende lessuggestie taalvariatie .......................................................................................................... 10
6. Activerende lessuggestie fonologie/fonetiek .......................................................................................... 12
7. Activerende lessuggestie interculturele communicatie .......................................................................... 14
8. Activerende lessuggestie grammatica ......................................................................................................... 16
Literatuurlijst ................................................................................................................................................... 19
BIJLAGE 1 les 1 lesplanformulier ..................................................................................................................... 20
BIJLAGE 2 les 1 powerpointpresentatie .......................................................................................................... 24
BIJLAGE 3 les 2 opdracht woordweb ............................................................................................................... 31
BIJLAGE 4 les 2 lesplanformulier ..................................................................................................................... 32
BIJLAGE 5 les 2 powerpointpresentatie ............................................................................................................ 2
BIJLAGE 6 les 2 opdracht 1 chinees portret..................................................................................................... 11
BIJLAGE 7 les 2 opdracht 2 presentatie voorbereiden .................................................................................... 12
BIJLAGE 8 les 3 lesplanformulier ..................................................................................................................... 13
BIJLAGE 9 les 3 powerpointpresentatie ............................................................................................................ 0
1
,BIJLAGE 10 les 3 opdracht 1 feedbackformulier presentatie 2F ....................................................................... 6
2
, Inleiding
Ik loop stage op het xxxxx in Amsterdam bij de opleiding Verzorgende IG/MZ. Het is een mbo-opleiding op
niveau 3. De leerlingen volgen een driejarige opleiding om in de zorg te gaan werken als verzorgende.
De laatste tijd hoor ik steeds vaker dat leerlingen in hun werkveld te maken hebben met ouderen van
verschillende achtergronden. Deze ouderen hebben dus een andere moedertaal. Deze ouderen moeten op
zoek gaan naar woorden om zich uit te drukken. De ouderen kunnen hun gevoelens immers op geen betere
manier omschrijven dan in hun eigen moedertaal. In de communicatie tussen de leerlingen en de cliënten
(hierna: zorgvragers) kunnen hierdoor misverstanden optreden (ten Tije, 2013). De leerlingen worden
opgeleid om op verschillende gebieden zorg te bieden aan de zorgvragers. De leerlingen krijgen steeds
meer te maken met zorgvragers met een andere achtergrond.
In de lessenserie die ik heb ontwikkeld wil ik de leerlingen bewust maken van de cultuurverschillen in de
zorg en het effect van de cultuur op de taal. Ik probeer in deze lessenserie de leerlingen te ondersteunen
met lesstof die beroepsgericht is (Bolle & Meelis, 2014). Het doel van de lessenserie is om de leerlingen
handvatten te bieden om hun interculturele competentie te vergroten in hun werkveld. Met deze
lessenserie wil ik de verbinding maken tussen taal en interculturele competentie. Taal is immers een middel
om mensen beter te begrijpen.
In hoofdstuk 1 zet ik de leerstof uiteen voor deze lessenserie. Daarna licht ik in hoofdstuk 2,3 en 4 de lessen
didactisch toe. De activerende lessuggesties zijn opgenomen in hoofdstuk 5, 6, 7 en 8. In de bijlagen zijn alle
lesplanformulieren, PowerPointpresentaties en de opdrachten te vinden.
3
Interculturele competentie in de zorg
Taalbeschouwingsdidactiek
Leraar Nederlands deeltijd
Hogeschool van Amsterdam
Onderwijs en Opvoeding
0
,Inhoudsopgave
Inleiding ............................................................................................................................................................. 3
1 Theoretisch kader ........................................................................................................................................... 4
1.1 Nederlands in het mbo ............................................................................................................................ 4
1.2 Interculturele taalbeschouwing............................................................................................................... 4
1.3 De vijf cultuurdimensies van Hofstede .................................................................................................... 4
1.4 Hoge- en lage contextculturen ................................................................................................................ 5
1.5 Basisvaardigheid spreken ........................................................................................................................ 5
1.6 Het niveau van de leerlingen ................................................................................................................... 5
1.7 Lesdoelen................................................................................................................................................. 6
2. Les 1 oriëntatie .............................................................................................................................................. 7
2.1 Oriënteren op het spreken ...................................................................................................................... 7
2.2 Werkvormen ............................................................................................................................................ 7
3. Les 2 voorbereiding presentatie .................................................................................................................... 8
3.1 Inhoud voorbereiden en informatie verstrekken .................................................................................... 8
3.2 Werkvormen ............................................................................................................................................ 8
4. Les 3 presentaties .......................................................................................................................................... 9
4.1 Feedback.................................................................................................................................................. 9
4.2 Reflecteren .............................................................................................................................................. 9
4.2 Werkvormen ............................................................................................................................................ 9
5. Activerende lessuggestie taalvariatie .......................................................................................................... 10
6. Activerende lessuggestie fonologie/fonetiek .......................................................................................... 12
7. Activerende lessuggestie interculturele communicatie .......................................................................... 14
8. Activerende lessuggestie grammatica ......................................................................................................... 16
Literatuurlijst ................................................................................................................................................... 19
BIJLAGE 1 les 1 lesplanformulier ..................................................................................................................... 20
BIJLAGE 2 les 1 powerpointpresentatie .......................................................................................................... 24
BIJLAGE 3 les 2 opdracht woordweb ............................................................................................................... 31
BIJLAGE 4 les 2 lesplanformulier ..................................................................................................................... 32
BIJLAGE 5 les 2 powerpointpresentatie ............................................................................................................ 2
BIJLAGE 6 les 2 opdracht 1 chinees portret..................................................................................................... 11
BIJLAGE 7 les 2 opdracht 2 presentatie voorbereiden .................................................................................... 12
BIJLAGE 8 les 3 lesplanformulier ..................................................................................................................... 13
BIJLAGE 9 les 3 powerpointpresentatie ............................................................................................................ 0
1
,BIJLAGE 10 les 3 opdracht 1 feedbackformulier presentatie 2F ....................................................................... 6
2
, Inleiding
Ik loop stage op het xxxxx in Amsterdam bij de opleiding Verzorgende IG/MZ. Het is een mbo-opleiding op
niveau 3. De leerlingen volgen een driejarige opleiding om in de zorg te gaan werken als verzorgende.
De laatste tijd hoor ik steeds vaker dat leerlingen in hun werkveld te maken hebben met ouderen van
verschillende achtergronden. Deze ouderen hebben dus een andere moedertaal. Deze ouderen moeten op
zoek gaan naar woorden om zich uit te drukken. De ouderen kunnen hun gevoelens immers op geen betere
manier omschrijven dan in hun eigen moedertaal. In de communicatie tussen de leerlingen en de cliënten
(hierna: zorgvragers) kunnen hierdoor misverstanden optreden (ten Tije, 2013). De leerlingen worden
opgeleid om op verschillende gebieden zorg te bieden aan de zorgvragers. De leerlingen krijgen steeds
meer te maken met zorgvragers met een andere achtergrond.
In de lessenserie die ik heb ontwikkeld wil ik de leerlingen bewust maken van de cultuurverschillen in de
zorg en het effect van de cultuur op de taal. Ik probeer in deze lessenserie de leerlingen te ondersteunen
met lesstof die beroepsgericht is (Bolle & Meelis, 2014). Het doel van de lessenserie is om de leerlingen
handvatten te bieden om hun interculturele competentie te vergroten in hun werkveld. Met deze
lessenserie wil ik de verbinding maken tussen taal en interculturele competentie. Taal is immers een middel
om mensen beter te begrijpen.
In hoofdstuk 1 zet ik de leerstof uiteen voor deze lessenserie. Daarna licht ik in hoofdstuk 2,3 en 4 de lessen
didactisch toe. De activerende lessuggesties zijn opgenomen in hoofdstuk 5, 6, 7 en 8. In de bijlagen zijn alle
lesplanformulieren, PowerPointpresentaties en de opdrachten te vinden.
3
