Samenvatting Communicatie

Relatiegerichte begeleiding
1. Relatiegericht werken in de begeleiding
Kwaliteiten van een begeleider
Mensen willen helpen = natuurlijke neiging --- >neiging moet bijgeschaafd worden
In dit proces: begeleider ontwikkelt:
- Houdingsaspecten
- Integreert aangeleerde vaardigheden met eigen persoonlijkheid
Begeleiders die helpende vaardigheden hebben geïntegreerd
 hebben karakteristieke overeenkomsten:
- Oog voor de ander
- Zorgvuldig kunnen luisteren
- Begripvol en geven aandacht
- …
Begeleiders onderzoeken mogelijkheden, kijken naar gevoelens (zowel die van zichzelf als
van anderen)

Belangrijke algemene kwaliteiten van beginnende begeleiders:
- Betrokkenheid
- Kennis en inzichten
- Leergierigheid
- Warmte en vriendelijkheid
- Zorgzaamheid

Amerikaans onderzoek -> meest effectieve begeleider is in bezit van volgende
interpersoonlijke vaardigheden en houdingsaspecten:
- Goede verbale kwaliteiten
- Een juiste afstemming
- Gedachten en gevoelens kunnen benoemen en deze kunnen verhelderen
- Persoonlijk inzicht
- Affectie aan de cliënt kunnen laten zien
- Warmte en acceptatie
- Empathie
- Gerichtheid op de ander

Wanneer een begeleider deze vaardigheden laat zien voelen cliënten zich begrepen +
hebben meer vertrouwen i/d begeleider+ geloven dat begeleider hen kan helpen
 goede begeleiders zijn in staat om een goede band te creëren met allerlei soorten
cliënten
Contact maken
Bieden professionele hulp  gericht op zelfredzaamheid cliënt (= begeleiding zoveel
mogelijk afgestemd op autonomie v/d cliënt + maatschappelijke participatie)
 bijvoorbeeld: netwerkgericht werken, oplossingsgericht werken …




1
Communicatie

,Vanuit professionele hulpverlening  kijken naar hoe de cliënt omgaat met zijn problemen
( verhouding tussen mogelijkheden en onmogelijkheden van de cliënt)
= de balans tussen de persoonlijkheidskenmerken+ vaardigheden ( = de draagkracht) en de
belastbaarheid+ ontwikkelingstaken (= draaglast) langs de andere kant
 weegschaalmodel

Goed contact tussen cliënt en begeleider= voorwaarde voor succesvol uitvoeren interventie
Wanneer je als begeleider contact maakt  belangrijk om jezelf zo eerlijk mogelijk te
presenteren  ‘’ Dit ben ik en ik ben benieuwd wie jij bent ‘’

Cliënten hebben recht om intenties te begrijpen  begeleiders hebben een ethische
verantwoordelijkheid om cliënten volledig te informeren over het begeleidingsproces
( zo kunnen cliënten ook beslissen of ze hieraan willen meewerken of niet)

Contact maken als begeleider op informele wijze  contact krijgt hierdoor sneller een
gezamenlijke vorm.
- Ontstaan openheid  basis voor vertrouwensband

Contact maken en elkaar leren kennen vraagt veel tijd maar er is geen tijd+ te weinig
middelen !!
 nood aan creativiteit
Het contact wordt beïnvloed door de afspraken die jullie samen maken en door de acties die
hieruit voortvloeien.
CONTACT  AFSPRAKEN  ACTIES

Eigen inbreng bij begeleiden
Als begeleider eigen standpunt innemen over wat je zelf belangrijk vindt in je omgang met
anderen.
 standpunt of visie wordt beïnvloed door:
- Persoonlijke waarden/overtuigingen
- Over hoe je met elkaar omgaat
- …
= PERSOONLIJKE BIJDRAGE

In welke zin kan je voldoen aan de vraag/ behoefte van de cliënt en hoe je wil samenwerken
= INHOUDELIJKE BIJDRAGE

Organisatie waar je werkt hanteert bepaalde methodiek  Deze beïnvloed je visie in
uitvoeren begeleiding.
Discretionaire ruimte= ruimte waarin je vrij en zelfstandig kunt beoordelen/handelen, de
bewegingsruimte waarin de begeleider zijn eigen beslissingen neemt.




2
Communicatie

, Je hebt dus zowel te maken met:
- De richtlijnen, beroepscode, voorgeschreven procedures
Als met jou eigen
- mensbeeld , ervaring, kennis + vaardigheden
 ook behoeften van de cliënt moeten gevolgd worden

! Het is belangrijk om te leren kijken naar de effecten van jouw gedrag en communicatie met
de ander. Wanneer je voortdurend blijft kijken naar de voortgang en de werkrelatie zal de
effectiviteit van de begeleiding toenemen!

Diagnose- receptmodel
Cliënt komt binnen met een probleem  je laat cliënt enkele oorzaken+ gevolgen zien
 zoekt op basis hiervan een oplossing voor het probleem
= Je geeft je cliënt ‘ een recept’ mee
- Cliënt heeft kleine rol in meedenken naar oplossing
- Verantwoordelijkheid voor verbeteren situatie ligt voornamelijk bij begeleider

 beter om samen te zoeken naar een oplossing ( daarin hebben zowel de begeleider als de
cliënt een even belangrijke rol)

Relatie tussen begeleider en een cliënt is een circulaire verbinding
 je beïnvloedt elkaar wederzijds in de relatie
Veel van jouw gedrag wordt veroorzaakt door een wisselwerking in het contact.

Waarom zoeken mensen ondersteuning?

1) Vrijwillige begeleiding/hulpverlening
- Kunnen in eerste instantie terecht bij de huisarts
- Mensen zoeken vrijwillig hulp
2) Voorwaardelijke begeleiding/hulpverlening
- Doelgroep = mensen die financiele begeleiding nodig hebben/ mensen die aan de
hand van overheidsmaatreelen begeleiding krijgen mits zij voldoen aan de gestelde
voorwaarden
- Bijvoorbeeld : begeleiding volgen anders toch gevangenisstraf
3) Onvrijwillige begeleiding/hulpverlening
- Maatregel of straf opgelegd
- Verplicht , cliënt doet dit onvrijwillig

Voorwaarden voor effectieve begeleiding
- ‘ Wie kan ik voor jouw zijn ‘  goede relatie opbouwen ( focus hierop leggen)
- Symptoombestrijding  verandering naar stabiliteit ( anders omgaan met
probleemsituatie)
- Afstemmen bij cliënt wat zijn behoefte is ( uitgaan van wat werkelijk de vraag is)
- Cliënt anders laten kijken, motiveren …




3
Communicatie