2.1 Stedelijke ontwikkeling ( Brazilië )
Bevolkingsspreiding en bevolkingsdichtheid
- Ongeveer 90% van de Braziliaanse bevolking woont in de stad ⇒ hoge
urbanisatiegraad.
- De bevolkingsspreiding is erg onregelmatig. ( Kan je zien door de
bevolkingsdichtheid van de kustgebieden met dat van het binnenland te vergelijken )
( Kust = 500 inwoners per km2. Binnenland = 3 inwoners per km2 )
- Door veel steden in Zuidoost-Brazilië ⇒ weinig oorspronkelijke natuurlandschap
over. ( Rio de Janeiro, São Paulo en Belo Horizonte nemen veel oppervlakte in
beslag )
- Tussen de steden in wordt het land intensief voor landbouw gebruikt.
- Braziliaanse binnenland mist over het algemeen miljoenensteden. ( Uitzonderingen =
Brasília of Manaus )
- Aantal middelgrote steden groeit snel. Door toenemende bevolking ⇒ Aanleg
infrastructuur ⇒ verdwijning oorspronkelijke begroeiing.
Verstedelijkingspatroon: een historische erfenis
- Concentratie steden in kustprovincies begon in de koloniale periode. ( Kuststeden
speelden een grote rol in de buitenlandse handel in land- en mijnbouwproducten )
- Oudste steden = Noordoost-Brazilië.
- Op achterland = Portugese koloniën verbouwden op grote landbouwbedrijven
suikerriet. Via de steden werd suikerriet uitgevoerd en werden slaven uit Afrika voor
het werk op de suikerrietplantages aangevoerd.
- Door de ontwikkeling van de mijnbouw ontstonden in de 18e eeuw veel kleine steden
in het zuidoosten.
- Het zwaartepunt van de economie verplaatste zich naar het zuidoosten en na de
onafhankelijkheid in 1822 werd de nieuwe hoofdstad Rio de Janeiro.
- São Paulo werd de koffiestad genoemd en Santos de koffiehaven.
- Jaren 30 van de 20e eeuw = Steden breidden zich snel uit door de industriële
ontwikkeling.
- Zuiden = Vestigingsgebied Europese immigranten. Er ontstonden vanaf de 2e helft
van de 19e eeuw middelgrote en kleinere steden waar handel in landbouwgewassen
belangrijk was.
- Binnenland = Uitsluitend voor avonturiers en grootgrondbezitters. ( lag te ver weg =
te geïsoleerd )
Verschuiving in verstedelijkingspatroon
- Stedelijke bevolking groeide vanaf 1950 enorm. Kleine boeren leefden in armoede ⇒
trokken naar de stad voor een beter bestaan ⇒ hoog urbanisatietempo.
- Rio de Janeiro en São Paulo = Problemen door overbevolking ⇒ bevolkingsdruk was
te hoog. Overheid nam twee besluiten:
RHF
, - 1960 = Nieuwe hoofdstad ( Brasília )
- Bevordering ontwikkeling Manaus. ( Er kwam een vrijhandelszone ⇒
Aantrekkelijk voor multinationals )
Verstedelijking en infrastructuur
- Nieuwe infrastructuur ⇒ verminderde isolement omliggende gebieden. ( agrarische
multinationals oog op beschikbare ruimte ⇒ vestigen grote landbouwbedrijven )
- De middelgrote steden die hierdoor ontstonden leefden van de handel en de
verwerking van de landbouwgewassen.
- In het Amazonegebied zie je hetzelfde patroon. ( Nieuwe infrastructuur ⇒ Landbouw,
winning van delfstoffen ⇒ bouw nieuwe stadjes )
- Urbanisatietempo grote steden nam af maar nam hard toe in de kleine steden.
Een nieuw patroon
- Kleine steden in de buurt van miljoenensteden nam toe.
- Migratiestromen van platteland naar stad nam af en juist meer van stad naar
platteland. ( Miljoenensteden ⇒ Veel vervoer ⇒ luchtvervuiling en files ⇒ veel grote
bedrijven gingen weg en vestigden zich in kleinere steden ⇒ veel volgden ⇒ trekt
mensen aan uit de overvolle miljoenensteden )
Netwerk
- Economische zwaartepunt = Zuidoosten. ( Vele steden vullen elkaar aan op gebied
van politiek, economie, onderzoek en cultuur )
- Veel bedrijven hebben dus onderlinge relaties ⇒ Stedelijk netwerk ( Groot belang
economie en concurrentie andere stedelijke netwerken )
- Noodzakelijke voorwaarde = Goede infrastructuur ( Steden moeten goed verbonden
zijn )
- Het wegennet in steden is vaak zwaar belast.
- Veel openbaar vervoer.
2.2 Steden onder de loep ( Brazilië )
Arme en rijke wijken
- Rijke wijken in een stad liggen dichtbij elkaar.
- Sloppenwijk = Favela.
- Gated community = Stadsdeel dat door een muur of hekwerk wordt afgesloten van
de openbare ruimte. Het stadsdeel kan bestaan uit enkele gebouwen, maar ook een
hele wijk omvatten.
Verbrokkeling
- Jaren geleden lagen de favela’s vooral aan de rand van de stad. Je vond er weinig
gated community’s.
RHF
Bevolkingsspreiding en bevolkingsdichtheid
- Ongeveer 90% van de Braziliaanse bevolking woont in de stad ⇒ hoge
urbanisatiegraad.
- De bevolkingsspreiding is erg onregelmatig. ( Kan je zien door de
bevolkingsdichtheid van de kustgebieden met dat van het binnenland te vergelijken )
( Kust = 500 inwoners per km2. Binnenland = 3 inwoners per km2 )
- Door veel steden in Zuidoost-Brazilië ⇒ weinig oorspronkelijke natuurlandschap
over. ( Rio de Janeiro, São Paulo en Belo Horizonte nemen veel oppervlakte in
beslag )
- Tussen de steden in wordt het land intensief voor landbouw gebruikt.
- Braziliaanse binnenland mist over het algemeen miljoenensteden. ( Uitzonderingen =
Brasília of Manaus )
- Aantal middelgrote steden groeit snel. Door toenemende bevolking ⇒ Aanleg
infrastructuur ⇒ verdwijning oorspronkelijke begroeiing.
Verstedelijkingspatroon: een historische erfenis
- Concentratie steden in kustprovincies begon in de koloniale periode. ( Kuststeden
speelden een grote rol in de buitenlandse handel in land- en mijnbouwproducten )
- Oudste steden = Noordoost-Brazilië.
- Op achterland = Portugese koloniën verbouwden op grote landbouwbedrijven
suikerriet. Via de steden werd suikerriet uitgevoerd en werden slaven uit Afrika voor
het werk op de suikerrietplantages aangevoerd.
- Door de ontwikkeling van de mijnbouw ontstonden in de 18e eeuw veel kleine steden
in het zuidoosten.
- Het zwaartepunt van de economie verplaatste zich naar het zuidoosten en na de
onafhankelijkheid in 1822 werd de nieuwe hoofdstad Rio de Janeiro.
- São Paulo werd de koffiestad genoemd en Santos de koffiehaven.
- Jaren 30 van de 20e eeuw = Steden breidden zich snel uit door de industriële
ontwikkeling.
- Zuiden = Vestigingsgebied Europese immigranten. Er ontstonden vanaf de 2e helft
van de 19e eeuw middelgrote en kleinere steden waar handel in landbouwgewassen
belangrijk was.
- Binnenland = Uitsluitend voor avonturiers en grootgrondbezitters. ( lag te ver weg =
te geïsoleerd )
Verschuiving in verstedelijkingspatroon
- Stedelijke bevolking groeide vanaf 1950 enorm. Kleine boeren leefden in armoede ⇒
trokken naar de stad voor een beter bestaan ⇒ hoog urbanisatietempo.
- Rio de Janeiro en São Paulo = Problemen door overbevolking ⇒ bevolkingsdruk was
te hoog. Overheid nam twee besluiten:
RHF
, - 1960 = Nieuwe hoofdstad ( Brasília )
- Bevordering ontwikkeling Manaus. ( Er kwam een vrijhandelszone ⇒
Aantrekkelijk voor multinationals )
Verstedelijking en infrastructuur
- Nieuwe infrastructuur ⇒ verminderde isolement omliggende gebieden. ( agrarische
multinationals oog op beschikbare ruimte ⇒ vestigen grote landbouwbedrijven )
- De middelgrote steden die hierdoor ontstonden leefden van de handel en de
verwerking van de landbouwgewassen.
- In het Amazonegebied zie je hetzelfde patroon. ( Nieuwe infrastructuur ⇒ Landbouw,
winning van delfstoffen ⇒ bouw nieuwe stadjes )
- Urbanisatietempo grote steden nam af maar nam hard toe in de kleine steden.
Een nieuw patroon
- Kleine steden in de buurt van miljoenensteden nam toe.
- Migratiestromen van platteland naar stad nam af en juist meer van stad naar
platteland. ( Miljoenensteden ⇒ Veel vervoer ⇒ luchtvervuiling en files ⇒ veel grote
bedrijven gingen weg en vestigden zich in kleinere steden ⇒ veel volgden ⇒ trekt
mensen aan uit de overvolle miljoenensteden )
Netwerk
- Economische zwaartepunt = Zuidoosten. ( Vele steden vullen elkaar aan op gebied
van politiek, economie, onderzoek en cultuur )
- Veel bedrijven hebben dus onderlinge relaties ⇒ Stedelijk netwerk ( Groot belang
economie en concurrentie andere stedelijke netwerken )
- Noodzakelijke voorwaarde = Goede infrastructuur ( Steden moeten goed verbonden
zijn )
- Het wegennet in steden is vaak zwaar belast.
- Veel openbaar vervoer.
2.2 Steden onder de loep ( Brazilië )
Arme en rijke wijken
- Rijke wijken in een stad liggen dichtbij elkaar.
- Sloppenwijk = Favela.
- Gated community = Stadsdeel dat door een muur of hekwerk wordt afgesloten van
de openbare ruimte. Het stadsdeel kan bestaan uit enkele gebouwen, maar ook een
hele wijk omvatten.
Verbrokkeling
- Jaren geleden lagen de favela’s vooral aan de rand van de stad. Je vond er weinig
gated community’s.
RHF
