Inhoud
Blok 1 – Contractuele verbintenissen............................................................................................................ 2
Blok 2 – Niet contractuele verbintenissen ..................................................................................................... 8
Blok 3 – Insolventie .................................................................................................................................... 17
Blok 4 – Goederenrecht .............................................................................................................................. 19
Blok 5 – Corporaties ................................................................................................................................... 22
Blok 6 – Cessie .......................................................................................................................................... 26
,Blok 1 – Contractuele verbintenissen
Contractuele verbintenissen
Rome I
Stap 1:
Internationale
feiten
Stap 2:
Kwalificatie Verbintenis uit overeenkomst in burgerlijke en handelszaak, overeenkomst tot [koop] [dienst] [ruil]
Stap 3:
IPR-vraag Toepasselijk recht
Rome I Vo en EVO
Stap 4:
Bronnen Weens Koopverdrag is van toepassing indien het gaat om een koopovereenkomst. Dit is het
toepasselijk recht.
M: verbintenis uit overeenkomst in burgerlijke- en handelszaken in gevallen waarin uit het recht van
verschillende landen moet worden gekozen (art. 1)
• Zie lid 2 en 3 voor onderwerpen die buiten materiele werkingssfeer vallen
• Forumkeuzeovereenkomsten vallen buiten materieel toepassingsgebied Rome I
• Blijkens art. 25 Brussel I Bis wordt de formele geldigheid en de gevolgen van de
forumkeuzeovereenkomst bepaald door het recht van de lidstaat van de o.g.v. ovk
bevoegde aangewezen rechter
Stap 5: • Rome I is van overeenkomstige toepassing op verbintenissen die niet door Rome I en
Toepassings- andere verdragen worden bestreken, maar wel als verbintenissen uit overeenkomst kunnen
gebieden worden aangemerkt (art. 10:154 BW). Zie art. 3 en 4 Rome I
• art. 10 Rome I → het bestaan en de geldigheid van de forumovereenkomst wordt wél
bepaald door Rome I. De rest door nationaal recht.
F: universeel (art. 2) (zie ook art. 19)
• zie voor begrip ‘lidstaat’ art. 1 lid 4
T: overeenkomst na 17-12-2009 (art. 28 en 29), in heel de EU m.u.v. Denemarken / ovk na
inwerkingtreding (1-9-’91) (art. 17 EVO)
Art. 24 Rome I Vo → Verordening vervangt EVO
Stap 6:
Indien voldaan is aan Rome I, dan is ook voldaan aan EVO. EVO staat niet in de bundel, waardoor
Samenloop
je die niet hoeft te kennen. Enkel van belang is dat je moet aangeven dat het van toepassing is én
dat Rome I voorgaat.
Stap 1: Hoofdregel artikel 3 → Rechtskeuze
HR Alnati → Een rechtskeuze voor een nationaal rechtsstelsel heeft tot gevolg dat zowel het
regelende als dwingende recht van het eigenlijk toepasselijke rechtsstelsel opzij wordt gezet.
Indien geen sprake is van overeenkomst met internationaal karakter of dat partijen gekozen hebben
voor niet-statelijk recht, dan kan een rechtskeuze in beginsel enkel het regelende recht opzij zetten.
Partijen hebben dan een materieelrechtelijke rechtskeuzebevoegdheid, i.p.v. een conflictrechtelijke.
Stap 7:
• Internationaliteit (art. 1 lid 1 Rome I)
Toepassing o Geografisch
o Functioneel
• Statelijk recht/niet-statelijk recht (art. 3 lid 1 Rome I)
o Considerans (13): “Deze verordening laat onverlet dat partijen in hun overeenkomst een
niet-statelijk recht of een internationale overeenkomst kunnen opnemen, door verwijzing
ernaar.”
o Denk aan keuze voor Weens Koopverdrag
• Uitdrukkelijk/stilzwijgend (art. 3 lid 1 Rome I)
• Geheel/gedeeltelijk (art. 3 lid 1 Rome I)
• Tijdstip (art. 3 lid 2 Rome I)
, • Vraag naar bestaan, materiële/formele geldigheid van forumkeuzeovereenkomst wordt
beheerst door gekozen recht (art. 3 lid 5; 10; 11 Rome I)
• Indien geschil over algemene voorwaarden, battle of forms, dan zal a.d.h.v. rechtsstelsel dat
bij gebreke van rechtskeuze toepasselijk zou zijn, moeten worden beoordeeld welke
algemene voorwaarden van toepassing zijn
Rechtskeuze – Algemene beperkingen
1. Bij overeenkomsten die geen internationaal karakter hebben, heeft de rechtskeuze niet tot
gevolg dat behalve de bepalingen van regelend recht óók de bepalingen van dwingend
recht van het eigenlijk toepasselijke recht door de rechtskeuze worden opzijgezet (art. 3 lid
3)
2. Bij overeenkomsten die uitsluitend aanknopingspunten hebben met één of meer lidstaten,
laat de rechtskeuze van partijen voor het recht van en niet-lidstaat het toepasselijkheid van
dwingend Gemeenschapsrecht onverlet (art. 3 lid 4)
3. Voorrangsregels kunnen zich onder omstandigheden tegen het door partijen gekozen recht
doorzetten (art. 9 lid 2 en 3) en zijn dan ‘keuzebestendig’
Rechtskeuze – Bijzondere beperkingen
1. Bij vervoersovereenkomsten voor passagiers kan niet voor elk statelijk rechtsstelsel worden
gekozen. Zie art. 5 lid 2. Deze bepaling berust op het beschermingsbeginsel
2. Bij verzekeringsovereenkomsten en anders dan ter dekking van een groot risico zoals
bedoeld in art. 7 lid 2 is de rechtskeuze van partijen beperkt. Zie art. 7 lid 3. Deze bepaling
berust op het beschermingsbeginsel. Lidstaten mogen een ruimere rechtskeuze mogelijk
maken. Nederland heeft van deze mogelijkheid gebruikgemaakt (art. 10:155 BW). In art.
10:156 BW wordt uitwerking gegeven aan art. 7 lid 4 onder b
3. Bij consumentenovereenkomsten kan een rechtskeuze er niet toe leiden dat de consument
de bescherming verliest die hij geniet op grond van de dwingende bepalingen van het recht
van het land van zijn gewone verblijfplaats. Zie art. 6 lid 2 (in samenhang met art. 6 lid 1).
De bepaling berust op het beschermingsbeginsel
4. Bij individuele arbeidsovereenkomsten kan rechtskeuze er niet toe leiden dat de werknemer
de bescherming verliest die hij geniet op grond van de dwingende bepalingen van het recht
dat zonder rechtskeuze toepasselijk zou zijn. Zie art. 8 lid 1. De bepaling berust op het
beschermingsbeginsel.
Stap 2: Art. 5-8 → Vervoer, consument, verzekering en arbeid
Artikel 5 – Vervoersovereenkomst
Lid 1: Goederen
Land waar vervoerder gewone verblijfplaats heeft, mits dit eveneens plaats van aflevering of
gewone verblijfplaats verzender is. Zo niet, dan plaats van aflevering
Lid 2: Passagiers
Plaats waar passagier gewone verblijfplaats heeft, mits plaats van vertrek of bestemming daar
eveneens is gelegen. Zo niet, dan plaats gewone verblijfplaats vervoerder
Lid 3: Exceptieclausule
Indien geen rechtskeuze, en overeenkomst heeft kennelijk nauwere band met ander land dan in lid
1 of 2, dan is dat van toepassing
Art. 5 lid 3: hier geldt dat indien uit geheel der omstandigheden blijkt dat de overeenkomst een
kennelijk nauwere band heeft met een ander land, het recht van dat andere land van toepassing is
op de betrokken overeenkomst.
Artikel 6 – Consumentenovereenkomsten
Lid 1: Consument
Overeenkomst gesloten tussen consument en verkoper wordt beheerst door recht van gewone
verblijfplaats consument, mits:
• Sub a: de verkoper zijn commerciële of beroepsactiviteiten ontplooit in het land waar de
consument woonplaats heeft; of
• Sub b: dergelijke activiteiten met ongeacht welke middelen richt op dat land of verschillende
landen, met inbegrip van dat land
en de overeenkomst onder die activiteiten valt.
Lid 2: Bescherming consument
Blok 1 – Contractuele verbintenissen............................................................................................................ 2
Blok 2 – Niet contractuele verbintenissen ..................................................................................................... 8
Blok 3 – Insolventie .................................................................................................................................... 17
Blok 4 – Goederenrecht .............................................................................................................................. 19
Blok 5 – Corporaties ................................................................................................................................... 22
Blok 6 – Cessie .......................................................................................................................................... 26
,Blok 1 – Contractuele verbintenissen
Contractuele verbintenissen
Rome I
Stap 1:
Internationale
feiten
Stap 2:
Kwalificatie Verbintenis uit overeenkomst in burgerlijke en handelszaak, overeenkomst tot [koop] [dienst] [ruil]
Stap 3:
IPR-vraag Toepasselijk recht
Rome I Vo en EVO
Stap 4:
Bronnen Weens Koopverdrag is van toepassing indien het gaat om een koopovereenkomst. Dit is het
toepasselijk recht.
M: verbintenis uit overeenkomst in burgerlijke- en handelszaken in gevallen waarin uit het recht van
verschillende landen moet worden gekozen (art. 1)
• Zie lid 2 en 3 voor onderwerpen die buiten materiele werkingssfeer vallen
• Forumkeuzeovereenkomsten vallen buiten materieel toepassingsgebied Rome I
• Blijkens art. 25 Brussel I Bis wordt de formele geldigheid en de gevolgen van de
forumkeuzeovereenkomst bepaald door het recht van de lidstaat van de o.g.v. ovk
bevoegde aangewezen rechter
Stap 5: • Rome I is van overeenkomstige toepassing op verbintenissen die niet door Rome I en
Toepassings- andere verdragen worden bestreken, maar wel als verbintenissen uit overeenkomst kunnen
gebieden worden aangemerkt (art. 10:154 BW). Zie art. 3 en 4 Rome I
• art. 10 Rome I → het bestaan en de geldigheid van de forumovereenkomst wordt wél
bepaald door Rome I. De rest door nationaal recht.
F: universeel (art. 2) (zie ook art. 19)
• zie voor begrip ‘lidstaat’ art. 1 lid 4
T: overeenkomst na 17-12-2009 (art. 28 en 29), in heel de EU m.u.v. Denemarken / ovk na
inwerkingtreding (1-9-’91) (art. 17 EVO)
Art. 24 Rome I Vo → Verordening vervangt EVO
Stap 6:
Indien voldaan is aan Rome I, dan is ook voldaan aan EVO. EVO staat niet in de bundel, waardoor
Samenloop
je die niet hoeft te kennen. Enkel van belang is dat je moet aangeven dat het van toepassing is én
dat Rome I voorgaat.
Stap 1: Hoofdregel artikel 3 → Rechtskeuze
HR Alnati → Een rechtskeuze voor een nationaal rechtsstelsel heeft tot gevolg dat zowel het
regelende als dwingende recht van het eigenlijk toepasselijke rechtsstelsel opzij wordt gezet.
Indien geen sprake is van overeenkomst met internationaal karakter of dat partijen gekozen hebben
voor niet-statelijk recht, dan kan een rechtskeuze in beginsel enkel het regelende recht opzij zetten.
Partijen hebben dan een materieelrechtelijke rechtskeuzebevoegdheid, i.p.v. een conflictrechtelijke.
Stap 7:
• Internationaliteit (art. 1 lid 1 Rome I)
Toepassing o Geografisch
o Functioneel
• Statelijk recht/niet-statelijk recht (art. 3 lid 1 Rome I)
o Considerans (13): “Deze verordening laat onverlet dat partijen in hun overeenkomst een
niet-statelijk recht of een internationale overeenkomst kunnen opnemen, door verwijzing
ernaar.”
o Denk aan keuze voor Weens Koopverdrag
• Uitdrukkelijk/stilzwijgend (art. 3 lid 1 Rome I)
• Geheel/gedeeltelijk (art. 3 lid 1 Rome I)
• Tijdstip (art. 3 lid 2 Rome I)
, • Vraag naar bestaan, materiële/formele geldigheid van forumkeuzeovereenkomst wordt
beheerst door gekozen recht (art. 3 lid 5; 10; 11 Rome I)
• Indien geschil over algemene voorwaarden, battle of forms, dan zal a.d.h.v. rechtsstelsel dat
bij gebreke van rechtskeuze toepasselijk zou zijn, moeten worden beoordeeld welke
algemene voorwaarden van toepassing zijn
Rechtskeuze – Algemene beperkingen
1. Bij overeenkomsten die geen internationaal karakter hebben, heeft de rechtskeuze niet tot
gevolg dat behalve de bepalingen van regelend recht óók de bepalingen van dwingend
recht van het eigenlijk toepasselijke recht door de rechtskeuze worden opzijgezet (art. 3 lid
3)
2. Bij overeenkomsten die uitsluitend aanknopingspunten hebben met één of meer lidstaten,
laat de rechtskeuze van partijen voor het recht van en niet-lidstaat het toepasselijkheid van
dwingend Gemeenschapsrecht onverlet (art. 3 lid 4)
3. Voorrangsregels kunnen zich onder omstandigheden tegen het door partijen gekozen recht
doorzetten (art. 9 lid 2 en 3) en zijn dan ‘keuzebestendig’
Rechtskeuze – Bijzondere beperkingen
1. Bij vervoersovereenkomsten voor passagiers kan niet voor elk statelijk rechtsstelsel worden
gekozen. Zie art. 5 lid 2. Deze bepaling berust op het beschermingsbeginsel
2. Bij verzekeringsovereenkomsten en anders dan ter dekking van een groot risico zoals
bedoeld in art. 7 lid 2 is de rechtskeuze van partijen beperkt. Zie art. 7 lid 3. Deze bepaling
berust op het beschermingsbeginsel. Lidstaten mogen een ruimere rechtskeuze mogelijk
maken. Nederland heeft van deze mogelijkheid gebruikgemaakt (art. 10:155 BW). In art.
10:156 BW wordt uitwerking gegeven aan art. 7 lid 4 onder b
3. Bij consumentenovereenkomsten kan een rechtskeuze er niet toe leiden dat de consument
de bescherming verliest die hij geniet op grond van de dwingende bepalingen van het recht
van het land van zijn gewone verblijfplaats. Zie art. 6 lid 2 (in samenhang met art. 6 lid 1).
De bepaling berust op het beschermingsbeginsel
4. Bij individuele arbeidsovereenkomsten kan rechtskeuze er niet toe leiden dat de werknemer
de bescherming verliest die hij geniet op grond van de dwingende bepalingen van het recht
dat zonder rechtskeuze toepasselijk zou zijn. Zie art. 8 lid 1. De bepaling berust op het
beschermingsbeginsel.
Stap 2: Art. 5-8 → Vervoer, consument, verzekering en arbeid
Artikel 5 – Vervoersovereenkomst
Lid 1: Goederen
Land waar vervoerder gewone verblijfplaats heeft, mits dit eveneens plaats van aflevering of
gewone verblijfplaats verzender is. Zo niet, dan plaats van aflevering
Lid 2: Passagiers
Plaats waar passagier gewone verblijfplaats heeft, mits plaats van vertrek of bestemming daar
eveneens is gelegen. Zo niet, dan plaats gewone verblijfplaats vervoerder
Lid 3: Exceptieclausule
Indien geen rechtskeuze, en overeenkomst heeft kennelijk nauwere band met ander land dan in lid
1 of 2, dan is dat van toepassing
Art. 5 lid 3: hier geldt dat indien uit geheel der omstandigheden blijkt dat de overeenkomst een
kennelijk nauwere band heeft met een ander land, het recht van dat andere land van toepassing is
op de betrokken overeenkomst.
Artikel 6 – Consumentenovereenkomsten
Lid 1: Consument
Overeenkomst gesloten tussen consument en verkoper wordt beheerst door recht van gewone
verblijfplaats consument, mits:
• Sub a: de verkoper zijn commerciële of beroepsactiviteiten ontplooit in het land waar de
consument woonplaats heeft; of
• Sub b: dergelijke activiteiten met ongeacht welke middelen richt op dat land of verschillende
landen, met inbegrip van dat land
en de overeenkomst onder die activiteiten valt.
Lid 2: Bescherming consument
