Samenvatting Psychologie (Goedele De Nil)

PSYCHOLOGIE
 geen eenheidstheorie
 verschillende theorieën die met elkaar in de clinch liggen

hoofdstuk 1: psychologie als wetenschap

1. KENMERKEN VAN EEN WETENSCHAP

 domein
= onderwerp van een bepaalde wetenschap
Vb. psychologie  mens, innerlijke psyche, gedragingen, interacte,,
Scholen:
behaviorisme  gedrag (gedrag is aangeleerd)
Psychoanalyse  onbewuste (in kindertjd)

• hypothesen en theorieën
= systematsche en hierarchische ordening van inzichten en verbanden over een bepaald gebied
 hangen samen met een gekozen wetenschappelijk domein

• Reductionistisch
= wetenschap is een vereenvoudiging van de werkelijkheid (reductonistsch)
vb. ruzie tussen twee partners, faalangst,,
 iedere psychologische theorie faalt als ze een individuele mens wil verklaren omdat de mens
complexer is als de theorie erachter

• Intersubjectieve overeenstemminv
= wanneer een groep onderling dezelfde overeenstemming heef
Vb: mensen die geloven in god (! Verschillende godsdiensten), UFO’s,,
 men weet niet of het geloof bestaat
 wordt alleen door de volgelingen als juist beschouwd

• Formulerinv
= manier waarop men iets formuleert om duidelijk te zijn tov de doelgroep
 elke wetenschap heef een eigen vakjargon
psychologie: fundamentele atributefout, psychose, conditonering,,
voordeel: maken economische en efciënte communicate nodig als het goed onderbouwd is
vb. intelligente  IQ

• Voortvanv (paradivma)
= geheel van opvatngen, methoden en vraagstellingen
Paradigma= stelsel van met elkaar samenhangende wetenschappelijke visies, theorieën,
begrippenkaders en zoekmethoden
 referentekader dat aangeef wat belangrijke vragen en oplossingen zijn
 volgen op elkaar (overgangen zijn bruusk)
 tjdsafhankelijk
 manier waarop wij de wereld interpreteren
 zienswijze
Thomas Kuhn= standaardmodel waar de wetenschappers van uitgaan
Vb. vroeger moesten debielen worden opgesloten, nu wil men een gelijkaardig leven




1

,• kritisch
= afvragen of het verzamelde feitenmateriaal niet bestaat uit subjecteve vooronderstellingen en
verwachtngen (daarom is er onderzoek)

• mensbeeld en flosofsch vedachtevoed
 visie van een wetenschap
 vloeit voort uit opgebouwde theorieen
vb. mechanistsch mensbeeld  mens als machine

2. INDELING VAN WETENSCHAPPEN
= elke wetenschap valt te situeren tussen andere wetenschappen

 natuurwetenschappen: vinden van wetmatgheden op basis van feiten, experimenten en
deducte met verklaren als doel
 proberen vormen van weten
 geesteswetenschappen: begrijpen van het unieke
 teksten begrijpen door goed aanvoelen van de context, taal, bedoelingen,,

3. METHODEN
methodologie= basisregels die leiden tot wetenschappelijke kennis

wetenschappelijke kennis: verkregen via strikte onderzoekmethoden
 meestal betrouwbaarder en abstracter dan mensenkennis
mensenkennis: subjectef, waardegeladen, cultuurgebonden en niet noodzakelijk universeel
probleem: iedereen voelt zich een onderlegd psycholoog omdat wetenschappelijke kennis dichtbij
menselijke kennis komt te liggen

NIET-PSYCOMETRISCHE METHODEN (kwalitateff
= betekenissen, woorden,,
gebeurd door:

 observatie (vnl. partciperende)
=systematsch waarnemen en registreren
 gedrag in groep, situate, motoriek, gelaatsuitdrukking, taal, meewerken, begrijpen,,

 introspectie (innerlijke zelfwaarneming)
= van op afstand naar eigen gedachten, gevoelens, verlangen en gedragingen kijken
 kuur van psychoanalyse
mentaliseren= emotoneel begrijpen + nadenken over wat de persoon met jezelf doet
 zorgt voor een emotonele verbinding
moeilijkheden wanneer er te weinig aandacht was voor introspecte

 interview
 niet aan projecte doen, wel actef luisteren

 anamnese= ontwikkelingsgeschiedenis van een bepaald probleem (gedetailleerd)
 betrokkene vertelt zelf over gebeurtenissen in het verleden (beïnvloedrijk)
Vb.: Lise vertelt ZELF wat er gebeurd
Mogelijke vragen: - hoe is de thuissituatee
- hoe verliep de schoolbaane
- wanneer is het probleem ontstaane


2

,  Gevalsstudie/casestudy ( anamnese!!!)= alle informate van een persoon bij elkaar voegen
 vormen van een globaal beeld door gegevens van testen, anamneses,,
 maakt gebuik van medische gegevens, anamnese, interview, testuitslagen,,
nadeel: resultaten kunnen niet worden veralgemeend (leunt op steekproef van 1 persoon)

 Projecteve technieken= persoon schrijf eigen gedachten, emotes en moteven toe aan
iemand of iets buiten zichzelf
 projectetesten: materiaal zonder specifeke betekenis (een vlak, vage foto,,)
 bij sommige onderwerpen subjectef (vb. grafologie)

- Tekening maken: vragen naar voor, tjdens en na beeld (eigen visie)
 Children appercepton test: projecte van innerlijke situates en behoefen

- House tree person: boom, huis en mens tekenen
 nadien gesprek over manier waar kind naar tekening kijkt
 leidt tot innerlijke projecte van het kind
Vragen: is iedereen in het huis gelukkige

- Rorschatest= test waarin gevraagd wordt aan mensen wat ze zien in inktvlekken
 grafologie (= onbetrouwbaar geschrif)

PSYCHOMETRISCHE METHODEN (kwanttateff

Psychometrie= verkrijgen van cijfers door psychologische fenomenen te METEN
 eigenschap, vaardigheid, persoonskenmerk, IQ,,

Fugeren= weglopen

 EXPERIMENT
 experimentele psychologie
 onderzoeken van mogelijke verbanden tussen variabelen
 Manipulate van 1 variabel

invloed alcoholinname  reacteenelheid
Populate: 18-30 jarigen in Vlaanderen
 groep mensen waarover men een uitspraak wil doen
Steekproef: deel van populate dat getest wordt
 At random= willekeurig aantal 18-30 jarigen
 moet representatef zijn (vb. gelijk aantal m&v, gespreide leefijd, min. 50 deelnemers, SES,
afomst)

SES= sociaal economische status

experimentele groep: gaat manipuleren  alcoholinname (drinken alcohol)
controlegroep: geen manipulate  reactesnelheid (drinken geen alcohol)

onafhankelijke variaeele= variabele die we gaan manipuleren
afhankelijke variaeele= variabele waarbij men kijkt of er verschil is met de onafhankelijke variabele




3

, condites= verschillende situates waarin men kan terecht komen
Experimentele groep Controlegroep
Condite 1: 1 orval GEEN ALCOHOL
C2: 3 orval
C3: 5 orval
C4: placebo

Een variabele:
 is een grootheid
 zijn verschillende waarden
 zijn te meten
vb.: temperatuur (graden, warm/koud), lengte (cm, s/m/l), haarkleur (bruin/blond/,) IQ, geslacht,,,

in dit experiment:
1. alcoholinname
2. reactesnelheid

dueeel elind= persoon die het experiment afneemt weet niet in welke condite je zit
 geen beïnvloeding

isolerende variate= omstandigheden gelijk of zo klein mogelijk houden voor representatviteit
(intolerante, gegeten hebben, gewicht, tjd,,)

EIGEN EXPERIMENT
Aantal leeeen peychologie  elaagkane
Populate: 1ste jaar psychologiestudenten in de faculteit
Steekproef: min. 50, evenwichtge verdeling in richtngen

Experimentele groep/onafhankelijke variaeele: aantal lessen
Controlegroep/afhankelijke variaeele: slaagkans

Experimentele groep Controlegroep
C1: 25% van de les gevolgd STUDENTEN DIE ALLE LESSEN BIJWONEN
C2: 50% van de les gevolgd
C3: 75% van de les gevolgd
C4: geen les gevolgd

 Correlatoneel onderzoek: geen gemanipuleerde variabelen

Correleren= onderzoeken in welke mate veranderingen in de ene variabele samengaan
 vb: correleert het studieniveau met het inkomen van de ouderse
correleert haarkleur met intelligentee
 geen manipulate (vb. geslacht, IQ,,)

Positeve correlate: 1  0  hoge waarden + hoge waarden
Negateve correlate: 0  1 (-0,10 , -0,22)  hoge waarden + lage waarden
Geen correlate: geen duidelijk verband




4