SAMENVATTING
LZ-FO-4 Behandelfase Januari 2024
Melanie Rook
,Inhoud
1. Klinisch wetenschappelijk onderzoek.................................................................................................3
Stappen van fase onderzoek...............................................................................................................3
Wet en regelgeving.............................................................................................................................4
2. Radiotherapie.....................................................................................................................................6
Indicaties............................................................................................................................................6
Soorten uitwendige straling................................................................................................................7
Procedure bij radiotherapie............................................................................................................9
Specifieke bijwerkingen en mogelijke interventies...........................................................................10
Overige zorgproblematiek en mogelijke interventies op lange termijn........................................13
Inwendige bestraling met gesloten bron..........................................................................................13
Behandeling patiënt met een gesloten bron.................................................................................14
Specifieke zorgproblematiek en mogelijke interventies - LDR.......................................................14
3. Chemotherapie.................................................................................................................................15
Soorten cytostatica...........................................................................................................................15
Farmacologie................................................................................................................................16
Doelen cytostatica............................................................................................................................17
Toedieningsvormen..........................................................................................................................18
4. Hormonale therapie.........................................................................................................................19
Werking............................................................................................................................................19
5. Immuno en targeted-therapie..........................................................................................................20
Verschil in therapie...........................................................................................................................20
Celproducten van het immuunsysteem............................................................................................20
Soorten immunotherapie.................................................................................................................21
Soorten targeted therapie................................................................................................................21
Bijwerkingen van therapie................................................................................................................21
6. Farmacologie en oncolytica..............................................................................................................22
Farmacokinetiek:..............................................................................................................................22
Farmacodynamiek............................................................................................................................22
Bijwerking en toxiteit....................................................................................................................22
Soorten interacties van geneesmiddelen..........................................................................................22
7. Chirurgie...........................................................................................................................................23
Doelen van Chirurgie........................................................................................................................23
Verpleegproblemen..........................................................................................................................24
ERAS protocol...................................................................................................................................24
,8. Stamceltransplantatie.......................................................................................................................25
HSCT.................................................................................................................................................25
Autologe HSCT..............................................................................................................................25
Allogene HSCT...............................................................................................................................25
9. Huidtherapie bij lymfoedeem...........................................................................................................27
Wat is het..........................................................................................................................................27
Oorzaken van lymfoedeem...........................................................................................................27
Risicofactoren op lymfoedeem.....................................................................................................27
10. Infectiepreventie bij immuungecompromiteerde patiënt...............................................................28
11. Wonden en ulcera bij oncologische patiënten................................................................................29
Oncologische ulcus...........................................................................................................................29
Behandelopties.................................................................................................................................29
12. Complicaties orgaansysteem..........................................................................................................31
Gastro-intestinaal.............................................................................................................................31
Bijwerkingen van chemotherapie.................................................................................................31
De lever............................................................................................................................................31
Bijwerkingen van chemotherapie.................................................................................................31
Het hart............................................................................................................................................31
Bijwerkingen.................................................................................................................................32
De nieren..........................................................................................................................................32
, 1. Klinisch wetenschappelijk onderzoek
Bij de ontwikkeling van nieuwe behandelingen wordt vooral gekeken naar toxiciteit en veiligheid,
naar de respons en overleving en naar de werking van de nieuwe behandeling versus de standaard
behandeling.
Doel: een behandeling ontwikkelen die in alle opzichten beter is dan de standaardbehandeling.
Toxiciteit
Hiermee wordt bedoeld: Bijwerkingen als gevolg van de gegeven behandeling. Deze zijn gerelateerd
aan de dosering van het gegeven medicament als ook aan het schema waarin het is toegediend. Bij
kankeronderzoek wordt bijwerkingen vastgelegd aan de hand van objectieve criteria, volgens de
Common Terminologie Criteria for Adverse Events (CTCAE) waarin elke bijwerking omschreven is en
waarbij gradaties toegekend zijn aan de ernst ervan. Afhankelijk van de ernst en duur van de
bijwerkingen zijn ij van doorslaggevende betekenis voor het ontwikkelen van een geneesmiddel.
Hierbij wordt ook naar veiligheid gekeken.
Respons
Wil zeggen: Resultaat van de behandeling, wordt uitgedrukt in categorieën:
Complete remissie (CR): Compleet verdwijnen van alle verschijnselen
Partiele remissie (PR): Gedeeltelijke afname van meetbare afwijkingen
Stabiele ziekte (stable disease) (SD): Meetbare afwijkingen blijven min of meer gelijk
Progressieve ziekte (PD): Toename van een of meer van de afwijkingen of het ontstaan van
nieuwe afwijkingen.
Stappen van fase onderzoek
Preklinisch onderzoek: Testen van stoffen in laboratoria op antitumorwerking.
Doel: Stoffen selecteren die het meest geschikt zijn voor proefnemingen op antitumorwerking bij
de mens. Eerst uitgebreide dier experimenten, daarna testen op de mens.
Hoewel de medicamenten op dieren zijn getest, valt niet te zeggen hoe de mens hier op
reageert. Verschillende soorten geneesmiddelen in ontwikkeling: Cytostatica, Immuuntherapie,
hormonaal en targeted therapie (reageert op bepaalde reactor in de cel).
Fase 1 onderzoek: Nieuwe geneesmiddelen die voor het eerst aan de mens worden toegediend.
Doel: Het vinden van de maximaal tolereerbare dosering (MTD) en informatie verkrijgen over het
bijwerkingen patroon, de farmacokinetiek en de farmacodynamiek van nieuwe middelen en dit
vormt de basis voor verder onderzoek naar de antitumor activiteit.
Patiënt selectie: Patiënten met allerlei verschillende tumoren waarbij geen behandeling meer
mogelijk is.
Criteria: Patiënt moet in redelijke conditie zijn en voldoen aan onderzoeksprotocol.
Uitvoering: Beginnen met geven van lage dosering van het middel. Dus start met 10% van de
dosis waarbij 10% van de muizen is overleden = letale dosis (LD10). Wordt dit door een klein
aantal goed verdragen (vaak 3), dan wordt de dosis geleidelijk verhoogd bij telkens 3 nieuwe
patienten om zo te komen tot de MTD. Dosis wordt volgens het zogeheten Fibonacci schema
opgehoogd: 2e dosis is dubbele van start dosis, dus 100% dosisescalatie, daarna 67, 50, 40, 33 en
vervolgens 33 van elke vorige dosis. Dit tot de MTD wordt bereikt.
Farmacokinetiek/dynamiek: Bloed en urine monsters
Fase 2 onderzoek: Het nieuwe geneesmiddel/behandelingsmethode wordt toegepast bij
patiënten met eenzelfde tumor.
Doel: Vaststellen of de stof als antitumormiddel werkzaam is bij patiënten met eenzelfde tumor.
LZ-FO-4 Behandelfase Januari 2024
Melanie Rook
,Inhoud
1. Klinisch wetenschappelijk onderzoek.................................................................................................3
Stappen van fase onderzoek...............................................................................................................3
Wet en regelgeving.............................................................................................................................4
2. Radiotherapie.....................................................................................................................................6
Indicaties............................................................................................................................................6
Soorten uitwendige straling................................................................................................................7
Procedure bij radiotherapie............................................................................................................9
Specifieke bijwerkingen en mogelijke interventies...........................................................................10
Overige zorgproblematiek en mogelijke interventies op lange termijn........................................13
Inwendige bestraling met gesloten bron..........................................................................................13
Behandeling patiënt met een gesloten bron.................................................................................14
Specifieke zorgproblematiek en mogelijke interventies - LDR.......................................................14
3. Chemotherapie.................................................................................................................................15
Soorten cytostatica...........................................................................................................................15
Farmacologie................................................................................................................................16
Doelen cytostatica............................................................................................................................17
Toedieningsvormen..........................................................................................................................18
4. Hormonale therapie.........................................................................................................................19
Werking............................................................................................................................................19
5. Immuno en targeted-therapie..........................................................................................................20
Verschil in therapie...........................................................................................................................20
Celproducten van het immuunsysteem............................................................................................20
Soorten immunotherapie.................................................................................................................21
Soorten targeted therapie................................................................................................................21
Bijwerkingen van therapie................................................................................................................21
6. Farmacologie en oncolytica..............................................................................................................22
Farmacokinetiek:..............................................................................................................................22
Farmacodynamiek............................................................................................................................22
Bijwerking en toxiteit....................................................................................................................22
Soorten interacties van geneesmiddelen..........................................................................................22
7. Chirurgie...........................................................................................................................................23
Doelen van Chirurgie........................................................................................................................23
Verpleegproblemen..........................................................................................................................24
ERAS protocol...................................................................................................................................24
,8. Stamceltransplantatie.......................................................................................................................25
HSCT.................................................................................................................................................25
Autologe HSCT..............................................................................................................................25
Allogene HSCT...............................................................................................................................25
9. Huidtherapie bij lymfoedeem...........................................................................................................27
Wat is het..........................................................................................................................................27
Oorzaken van lymfoedeem...........................................................................................................27
Risicofactoren op lymfoedeem.....................................................................................................27
10. Infectiepreventie bij immuungecompromiteerde patiënt...............................................................28
11. Wonden en ulcera bij oncologische patiënten................................................................................29
Oncologische ulcus...........................................................................................................................29
Behandelopties.................................................................................................................................29
12. Complicaties orgaansysteem..........................................................................................................31
Gastro-intestinaal.............................................................................................................................31
Bijwerkingen van chemotherapie.................................................................................................31
De lever............................................................................................................................................31
Bijwerkingen van chemotherapie.................................................................................................31
Het hart............................................................................................................................................31
Bijwerkingen.................................................................................................................................32
De nieren..........................................................................................................................................32
, 1. Klinisch wetenschappelijk onderzoek
Bij de ontwikkeling van nieuwe behandelingen wordt vooral gekeken naar toxiciteit en veiligheid,
naar de respons en overleving en naar de werking van de nieuwe behandeling versus de standaard
behandeling.
Doel: een behandeling ontwikkelen die in alle opzichten beter is dan de standaardbehandeling.
Toxiciteit
Hiermee wordt bedoeld: Bijwerkingen als gevolg van de gegeven behandeling. Deze zijn gerelateerd
aan de dosering van het gegeven medicament als ook aan het schema waarin het is toegediend. Bij
kankeronderzoek wordt bijwerkingen vastgelegd aan de hand van objectieve criteria, volgens de
Common Terminologie Criteria for Adverse Events (CTCAE) waarin elke bijwerking omschreven is en
waarbij gradaties toegekend zijn aan de ernst ervan. Afhankelijk van de ernst en duur van de
bijwerkingen zijn ij van doorslaggevende betekenis voor het ontwikkelen van een geneesmiddel.
Hierbij wordt ook naar veiligheid gekeken.
Respons
Wil zeggen: Resultaat van de behandeling, wordt uitgedrukt in categorieën:
Complete remissie (CR): Compleet verdwijnen van alle verschijnselen
Partiele remissie (PR): Gedeeltelijke afname van meetbare afwijkingen
Stabiele ziekte (stable disease) (SD): Meetbare afwijkingen blijven min of meer gelijk
Progressieve ziekte (PD): Toename van een of meer van de afwijkingen of het ontstaan van
nieuwe afwijkingen.
Stappen van fase onderzoek
Preklinisch onderzoek: Testen van stoffen in laboratoria op antitumorwerking.
Doel: Stoffen selecteren die het meest geschikt zijn voor proefnemingen op antitumorwerking bij
de mens. Eerst uitgebreide dier experimenten, daarna testen op de mens.
Hoewel de medicamenten op dieren zijn getest, valt niet te zeggen hoe de mens hier op
reageert. Verschillende soorten geneesmiddelen in ontwikkeling: Cytostatica, Immuuntherapie,
hormonaal en targeted therapie (reageert op bepaalde reactor in de cel).
Fase 1 onderzoek: Nieuwe geneesmiddelen die voor het eerst aan de mens worden toegediend.
Doel: Het vinden van de maximaal tolereerbare dosering (MTD) en informatie verkrijgen over het
bijwerkingen patroon, de farmacokinetiek en de farmacodynamiek van nieuwe middelen en dit
vormt de basis voor verder onderzoek naar de antitumor activiteit.
Patiënt selectie: Patiënten met allerlei verschillende tumoren waarbij geen behandeling meer
mogelijk is.
Criteria: Patiënt moet in redelijke conditie zijn en voldoen aan onderzoeksprotocol.
Uitvoering: Beginnen met geven van lage dosering van het middel. Dus start met 10% van de
dosis waarbij 10% van de muizen is overleden = letale dosis (LD10). Wordt dit door een klein
aantal goed verdragen (vaak 3), dan wordt de dosis geleidelijk verhoogd bij telkens 3 nieuwe
patienten om zo te komen tot de MTD. Dosis wordt volgens het zogeheten Fibonacci schema
opgehoogd: 2e dosis is dubbele van start dosis, dus 100% dosisescalatie, daarna 67, 50, 40, 33 en
vervolgens 33 van elke vorige dosis. Dit tot de MTD wordt bereikt.
Farmacokinetiek/dynamiek: Bloed en urine monsters
Fase 2 onderzoek: Het nieuwe geneesmiddel/behandelingsmethode wordt toegepast bij
patiënten met eenzelfde tumor.
Doel: Vaststellen of de stof als antitumormiddel werkzaam is bij patiënten met eenzelfde tumor.
