WETENSCHAPPELIJKE ONDERBOUWING
VAN HET BEROEP
YANNIC BONNEZ – 8 JUNI 2022
→ Geldigheid of betrouwbaarheid → Kwantitatief onderzoek is ALTIJD aselecte
→ 1e bladzijde is woordjes invullen (20/50) steekproef
→ Onderdelen probleemstelling → Oefenexamen
→ Wat zijn de 3 basisvragen? → Belang van rapportage
→ Bij een steekproeftrekking: welke zit waar → Meerkeuze ZONDER gis
onder? Bevraagd via een casus
HOOFDSTUK 1: BASISBEGRIPPEN
WAT IS ONDERZOEK?
Onderzoek Vragen stellen over verschijnselen en op zoek naar antwoorden door beschrijven en verklaren
van deze verschijnselen.
Vb: agressie op de werkvloer
• Hoe vaak komt dit voor en hoe beperken?
• Beschrijven verschijnsel – literatuur (zoeken verklaringen agressie) – literatuur
toetsen aan eigen omgeving
3 basisvragen:
• Wat is “agressie”?
• Wat wil je juist onderzoeken?
• Hoe wil je dit onderzoeken?
• Regels nodig voor kwaliteitsvol onderzoek!
• Eerst bestuderen van reeds bestaande kennis alvorens starten eigen onderzoek
• Er is een verschil tussen “iets onderzoeken” en “wetenschappelijk onderzoek”
WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK
Wetenschappelijk Onderzoek is een doelgericht proces waarbij men op een systematische manier op
onderzoek basis van een onderzoeksontwerp, data verzamelt en analyseert, om op een
betrouwbare en geldige wijze onderzoeksvragen te beantwoorden die deel uitmaken
van een probleemstelling.
Doelgericht OZ-vragen beantwoorden
Systematisch Volgens regels
Onderzoeksontwerp OZ-vraag bepaalt de methode – resultatensectie – discussie
Twee basisvereisten;
Geldigheid Betrouwbaarheid
Meet wat het moet meten Als onderzoek opnieuw doen, zelfde resultaten
Bv: iedereen op dezelfde weegschaal Bv: steekproef 100 vrouwen >18j
2 SOORTEN ONDERZOEK
• Veel manieren om indeling te maken
• Onderverdeling naar
• Doel
• Grondvorm
• Tijdsperspectieven
VAN IERLAND BO [STUDENT] 1
,VERSCHILLENDE DOELEN
Fundamenteel onderzoek • Doel: kennisvermeerdering, ontwikkelen algemeen geldende kennis
• Theoretische relevantie
• NIET vpk → WEL exacte wetenschappen
Praktijkgericht onderzoek • Vragen uit praktijk beantwoorden
• Aanpassingen doen in de praktijk
• Actieonderzoek: wanneer onderzoeker zelf mee wordt betrokken in
uitvoering van zijn aanbevelingen
• Ook hier: regels te volgen!
• Bv: enkel borstcompressie’s niet professionals
➔ Actienderzoek = kleinschalig en direct uitvoeren
VERSCHILLENDE GRONDVORMEN
Kwantitatief onderzoek • Onderzoek in de breedte
• Enquêtes, experimenten,…
• Doel: beschrijven ideeën, attitudes, gedragingen
• Onderlinge samenhang – relatie andere kenmerken
• Gaat in de breedte, niet de diepte
• Conclusies niet enkel steekproef maar algemeen bv: de Vlamingen
over een steekproef van 50 mensen
Kwalitatief onderzoek • Onderzoek in de diepte
• Belevingen en betekenissen van gedragingen, gebeurtenissen…
• Interviews, focusgroepen, observatie…
• GEEN cijfers, maar “taal”
• Geen statistische analyse, wel inhoudsanalyse
• Kleine steekproef
• Niet als doel generaliseren.
• Thema’s die moeilijk te bevragen zijn via enquêtes bv miskraam
Mix Bv: eerst vragenlijst, dan enquête
VERSCHILLENDE TIJDSPERSPECTIEVEN
Cross-sectioneel Éénmalig, op een bepaald tijdstip.
onderzoek Iedereen wordt 1 keer bevraagd
Longitudinaal onderzoek = Trend- Op regelmatige tijdstippen onderzoek, maar niet bij zelfde
Loopt langer doorheen de onderzoek doelgroep bv 2x 16 jarige
tijd; meerdere Panel- Op regelmatige tijdstippen onderzoek, bij zelfde doelgroep bv
onderzoeksmomenten onderzoek dezelfde steekproef
Retrospectief • Blikt terug in de tijd
onderzoek • Hetgene je nu ziet, linken aan het verleden
Prospectief • Kijkt vooruit in de tijd
onderzoek • Meerdere onderzoeken op verschillende tijdstippen
VAN IERLAND BO [STUDENT] 2
, EISEN AAN ONDERZOEK
WETENSCHAPPELIJKE EISEN
Empirisch Gericht op onderwerpen die zintuigelijk waarneembaar zijn in de werkelijkheid
Data Inductie Vertrekt vanuit realiteit, ontwikkelt idee
verzamelen Deductie Vertrekt vanuit theorie/idee, controleren in de realiteit
Onafhankelijk • Onafhankelijke opdrachtgever (bijv. ziekenhuis)
• Onafhankelijke onderzoeker
→ Wie betaalt jou en wie geeft de opdracht?
Betrouwbaarheid • Exactheid van het onderzoek
• Bij herhaaldelijke uitvoering krijgt men dezelfde of gelijkaardige resultaten
Nauwkeurigheid Fouten beperken
→ 1 foutje in de steekproef betekent sneeuwbal in proef
Geldigheid/validiteit • Meet het onderzoek wat het moet meten?
• Bijv. geen te moeilijke vragen?
ETHISCHE EISEN
• Recht op informatie (denk aan consent voor een operatie)
• Opdrachtgever
• Onderzoeker
• Doel onderzoek
• Verwerking informatie
• Vrijwilligheid (niet verplicht)
• Anonimiteit en vertrouwelijkheid
Anonimiteit Vertrouwelijkheid
Interview kan bijna niet anoniem Wat gebeurt er met mijn informatie?
PRAKTISCHE EISEN
• Efficiënt
• Budgetvriendelijk
• Binnen bepaalde termijn
• Bruikbare resultaten (praktijkgericht OZ)
➔ Vaak zakt hierdoor de kwaliteit van je onderzoek
VAN IERLAND BO [STUDENT] 3
VAN HET BEROEP
YANNIC BONNEZ – 8 JUNI 2022
→ Geldigheid of betrouwbaarheid → Kwantitatief onderzoek is ALTIJD aselecte
→ 1e bladzijde is woordjes invullen (20/50) steekproef
→ Onderdelen probleemstelling → Oefenexamen
→ Wat zijn de 3 basisvragen? → Belang van rapportage
→ Bij een steekproeftrekking: welke zit waar → Meerkeuze ZONDER gis
onder? Bevraagd via een casus
HOOFDSTUK 1: BASISBEGRIPPEN
WAT IS ONDERZOEK?
Onderzoek Vragen stellen over verschijnselen en op zoek naar antwoorden door beschrijven en verklaren
van deze verschijnselen.
Vb: agressie op de werkvloer
• Hoe vaak komt dit voor en hoe beperken?
• Beschrijven verschijnsel – literatuur (zoeken verklaringen agressie) – literatuur
toetsen aan eigen omgeving
3 basisvragen:
• Wat is “agressie”?
• Wat wil je juist onderzoeken?
• Hoe wil je dit onderzoeken?
• Regels nodig voor kwaliteitsvol onderzoek!
• Eerst bestuderen van reeds bestaande kennis alvorens starten eigen onderzoek
• Er is een verschil tussen “iets onderzoeken” en “wetenschappelijk onderzoek”
WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK
Wetenschappelijk Onderzoek is een doelgericht proces waarbij men op een systematische manier op
onderzoek basis van een onderzoeksontwerp, data verzamelt en analyseert, om op een
betrouwbare en geldige wijze onderzoeksvragen te beantwoorden die deel uitmaken
van een probleemstelling.
Doelgericht OZ-vragen beantwoorden
Systematisch Volgens regels
Onderzoeksontwerp OZ-vraag bepaalt de methode – resultatensectie – discussie
Twee basisvereisten;
Geldigheid Betrouwbaarheid
Meet wat het moet meten Als onderzoek opnieuw doen, zelfde resultaten
Bv: iedereen op dezelfde weegschaal Bv: steekproef 100 vrouwen >18j
2 SOORTEN ONDERZOEK
• Veel manieren om indeling te maken
• Onderverdeling naar
• Doel
• Grondvorm
• Tijdsperspectieven
VAN IERLAND BO [STUDENT] 1
,VERSCHILLENDE DOELEN
Fundamenteel onderzoek • Doel: kennisvermeerdering, ontwikkelen algemeen geldende kennis
• Theoretische relevantie
• NIET vpk → WEL exacte wetenschappen
Praktijkgericht onderzoek • Vragen uit praktijk beantwoorden
• Aanpassingen doen in de praktijk
• Actieonderzoek: wanneer onderzoeker zelf mee wordt betrokken in
uitvoering van zijn aanbevelingen
• Ook hier: regels te volgen!
• Bv: enkel borstcompressie’s niet professionals
➔ Actienderzoek = kleinschalig en direct uitvoeren
VERSCHILLENDE GRONDVORMEN
Kwantitatief onderzoek • Onderzoek in de breedte
• Enquêtes, experimenten,…
• Doel: beschrijven ideeën, attitudes, gedragingen
• Onderlinge samenhang – relatie andere kenmerken
• Gaat in de breedte, niet de diepte
• Conclusies niet enkel steekproef maar algemeen bv: de Vlamingen
over een steekproef van 50 mensen
Kwalitatief onderzoek • Onderzoek in de diepte
• Belevingen en betekenissen van gedragingen, gebeurtenissen…
• Interviews, focusgroepen, observatie…
• GEEN cijfers, maar “taal”
• Geen statistische analyse, wel inhoudsanalyse
• Kleine steekproef
• Niet als doel generaliseren.
• Thema’s die moeilijk te bevragen zijn via enquêtes bv miskraam
Mix Bv: eerst vragenlijst, dan enquête
VERSCHILLENDE TIJDSPERSPECTIEVEN
Cross-sectioneel Éénmalig, op een bepaald tijdstip.
onderzoek Iedereen wordt 1 keer bevraagd
Longitudinaal onderzoek = Trend- Op regelmatige tijdstippen onderzoek, maar niet bij zelfde
Loopt langer doorheen de onderzoek doelgroep bv 2x 16 jarige
tijd; meerdere Panel- Op regelmatige tijdstippen onderzoek, bij zelfde doelgroep bv
onderzoeksmomenten onderzoek dezelfde steekproef
Retrospectief • Blikt terug in de tijd
onderzoek • Hetgene je nu ziet, linken aan het verleden
Prospectief • Kijkt vooruit in de tijd
onderzoek • Meerdere onderzoeken op verschillende tijdstippen
VAN IERLAND BO [STUDENT] 2
, EISEN AAN ONDERZOEK
WETENSCHAPPELIJKE EISEN
Empirisch Gericht op onderwerpen die zintuigelijk waarneembaar zijn in de werkelijkheid
Data Inductie Vertrekt vanuit realiteit, ontwikkelt idee
verzamelen Deductie Vertrekt vanuit theorie/idee, controleren in de realiteit
Onafhankelijk • Onafhankelijke opdrachtgever (bijv. ziekenhuis)
• Onafhankelijke onderzoeker
→ Wie betaalt jou en wie geeft de opdracht?
Betrouwbaarheid • Exactheid van het onderzoek
• Bij herhaaldelijke uitvoering krijgt men dezelfde of gelijkaardige resultaten
Nauwkeurigheid Fouten beperken
→ 1 foutje in de steekproef betekent sneeuwbal in proef
Geldigheid/validiteit • Meet het onderzoek wat het moet meten?
• Bijv. geen te moeilijke vragen?
ETHISCHE EISEN
• Recht op informatie (denk aan consent voor een operatie)
• Opdrachtgever
• Onderzoeker
• Doel onderzoek
• Verwerking informatie
• Vrijwilligheid (niet verplicht)
• Anonimiteit en vertrouwelijkheid
Anonimiteit Vertrouwelijkheid
Interview kan bijna niet anoniem Wat gebeurt er met mijn informatie?
PRAKTISCHE EISEN
• Efficiënt
• Budgetvriendelijk
• Binnen bepaalde termijn
• Bruikbare resultaten (praktijkgericht OZ)
➔ Vaak zakt hierdoor de kwaliteit van je onderzoek
VAN IERLAND BO [STUDENT] 3
