Samenvatting politicologie: notities en slides - 18/20 behaald

POLITICOLOGIE
INLEIDING

BELANG VAN POLITIEK


AUTOGORDEL
 Maatregel die toen erg omstreden was heeft toch een enorm effect gehad
 Heel wat maatregelen die politiek genomen worden, maar controversieel zijn
o Politiek heeft impact
 Datgene wat gestemd wordt heeft impact
o Bepaalde bedrijven kunnen iets op de markt brengen dat een diep effect heeft op ons
leven en waar politici geen greep op hebben, maar ons leven wel beïnvloeden
 Samenleving niet volledig maakbaar door politici
 Bv facebook: politici gaan er ook in mee
 Ons geluk hangt niet af van politieke beslissing, maar politiek is wel zeer belangrijk
 Politiek moet afwegingen maken of er met maatregelen meer goed of slecht wordt gedaan
o Bv in de corona periode
 Contactverbod,…
 Nationale politiek verliest greep
o Meer kijken naar bv de Europese Unie
o Globaal kijken
o Europa speelt een belangrijke rol in ons beleid


BOUWSTENEN VAN DE POLITIEK
 Comparatief
o Vergelijken met andere landen om het beste te begrijpen

COMPARITIVE POLITICS

 Vergelijken
 Britse politiek en Belgische politiek zijn elkaars tegengestelde binnen de Westerse democratieën
 Eén van de sub takken binnen de politieke wetenschappen




1

,HOOFSTUK 1: POLITIEK EN POLITIEKE WETENSCHAP

POLITIEK

= alles wat te maken heeft met het besturen van een samenleving

 Dus ook in kleinere groep bv een fietsgroep
 Hoeft niet enkel politiek te zijn zoals we het standaard kennen
 Hoe groter de groep hoe formeler die afspraken moeten zijn
 We hebben politiek omdat we op grote schaal samenlevingsverbanden hebben
o Schaalvergroting leidt ertoe dat je verschillende instellingen nodig hebt voor beslissingen
en beleid te maken
 = per definitie ook conflicten over sturen van de samenleving
o Belangrijkste meningsverschil bij ons en andere samenlevingen is moet er herverdeeld
worden? Meer gelijke samenleving ten koste van vrijheid of is vrijheid het hoogste goed
ten koste van meer ongelijkheid?
o Klimaat maakt ook meer en meer deel uit van politiek debat
o Ook in kleinere verbanden zijn er meningsverschillen bv in een fietsclub → is dus ook
politiek
 Politiek is overal
o Ook in uw familie of het gezin
o Overal waar er regels bestaan (ook ongeschreven) of afspraken bestaan is politiek
o In jeugdbewegingen leer je samenwerken, afspraken maken, beïnvloeden,…
 Beste leerschool voor democratie
 Veel politici komen uit een jeugdbeweging

VARIATIES IN POLITIEK


1. TERRITORIUM
 Welk soort samenleving wordt gestuurd?
 Politiek waar wij het over gaan hebben is territorium gebonden
 Bv een fietsclub is niet territorium gebonden
 Bv: kerk is niet aan een territorium gebonden, maar doet wel uitspraken over gelovigen die zich
over de hele wereld bevinden
 Je kan er niet zomaar uitstappen
o Van zodra je ergens woont moet je jouw binden aan die regels die daar gelden
 Kan er niet aan ontsnappen tenzij je verhuist
o Bindende afspraken waar je je moet aan houden
 Soorten afspraken die de politiek maakt
 Een staat = een politieke entiteit zonder een gezag boven zich
o Gemeenten moeten luisteren naar de regio’s, boven België is er niks
 Behalve Europa, maar kan je uitstappen dus is niet hoogste gezag
o Hoogste soevereiniteit over Belgisch gebied is de Belgische overheid
o Soevereiniteit is zeer belangrijk
 Rusland annexeert bepaalde gebieden als ze die niet krijgen

2

, o Wil delen van Oekraïne onder haar soevereiniteit krijgen
o Rusland mag volgens eigen filosofie kernwapens gebruiken
 Mag wanneer hun grondgebied wordt bedreigd
 Ze annexeren gebieden van Oekraïne waardoor Rusland macht heeft, als
Oekraïne dan terug aanvalt zien ze dit als bedreiging voor eigen gebied
 Mag kernwapens gebruiken volgens zichzelf


2. CULTUREEL
 Verschillende opvattingen over mate waarin regels mogen ingrijpen (reikwijdte)
 Overheid doet altijd maar meer (verschuivende opvattingen)
 Vroeger sprake van de nachtwakersstaat
o Een staat die niks doet enkel zorgen dat mensen elkaar niet bv vermoorden,… en zorgde
voor het verdedigen van eigen territorium
 Hielden zich niet bezig met de emoties
 Naakte staat → deed niet veel
 Onze staat nu doet heel veel
o Meer regulatie door de overheid
 Discussie over wat nog moet gereguleerd worden door de overheid
 Moet overheid reguleren hoeveel vrouwen er bv moeten aangenomen
worden in een bedrijf (quota’s)
 Grenzen tussen publiek en privé verschuiven
o Nog steeds discussie over waar de overheid wel en niet mag ingrijpen
o Politieke partijen
 Liberalen vinden dat de staat zo weinig mogelijk moet doen
 Linkerzijde vinden dat de staat zo veel mogelijk moeten doen
o Energiecrisis
 Nu een verwachting dat de overheid gaat ingrijpen, vroeger zouden de mensen
dit niet gedaan hebben
 NVA zegt dat ze dat niet willen
 Staat niks mee te maken want is werking van de markt, gaat hen te
boven


3. VORMEN
 Welke vorm neemt de sturing van de (territoriale) samenleving aan?
 Verschillen tussen politieke systemen (‘regimes’)
 In sommige staten is de overheid veel spaarzamer en minder ingrijpend
 Bv: Uiting van meningsuiting
o In VS mag je oproepen tot geweld zolang je het niet doet, hier in België mag dat niet (je
mag bv niet zeggen ze zouden … moeten doden in het publiek → zou oproepen tot
geweld)

CLASSIFICATIES
 Democratische vs autoritaire regimes


3

, o Democratische regimes
 Macht is tijdelijk en hebben die verkregen door bv verkiezingen
 Unitaire vs federale staten
o Unitaire staten
 Besturing vanuit 1 punt
 Bv Frankrijk, Nederland
o Federale staten
 Bv België, Duitsland
 Variaties in instellingen en procedures
o Verkiezingen, partijen, parlement, grondwet, staatshoofd

WAT DOET EEN POLITICOLOOG?

 Doel: regelmaat ontdekken in fenomenen en complexe fenomenen vereenvoudigen
 Bestuderen politiek gedrag van mensen en collectieve actoren (bv parlementen, politieke
partijen,…)
 Op zoek naar regelmaat
 Sociale werkelijkheid die wordt bestudeerd is complex en moeilijk voorspelbaar
o Gedrag van kiezers is moeilijk voorspelbaar
 Wel kijken naar welke soort kiezers op welke partijen stemmen
 Vlaams belang heeft meer mannelijke kiezers
 Groen heeft meer vrouwelijke kiezers
 Op zoek naar patronen
 Effect van de verliezers heeft effect op de kiezers
 Sommige gaan niet meer op verliezers stemmen, omdat ze een nuttige
stem willen hebben
 Maakt het complex om dat soort menselijk gedrag te bestuderen
 Context is in de politiek zeer belangrijk
 Contextafhankelijkheid van het gedrag zorgt moeilijk om dat gedrag te
generaliseren
o Op zoek naar ijzeren wetten
o Informatie is reflexief (veranderd)
o Uit elkaar trekken van verschillende kenmerken en zo analyseren
 Werkelijkheid ‘formaliseren’ in variabelen
 Bv man of vrouw,…
 Werkelijkheid uit elkaar trekken in kenmerken van individuen
 Gedrag van mensen wordt bepaald door de context
 Sociale context determineert wat mensen doen
 Groepsdruk is heel belangrijk door wat je doet
o Patronen zoeken door te vergelijken
 Veel waarnemingen of kleine waarnemingen die goed gekozen zijn
 Iets wat uniek is kan je moeilijk naar patronen zoeken, weinig vergelijking

POLITIEKE WETENSCHAP



4