management
Eelko Huizingh
Tweede editie
Hoofdstuk 1 De basis van innoveren...........................................2
Hoofdstuk 2 Innoveren: van geluk naar opzet..............................4
Hoofdstuk 3 Wat kun je innoveren?.............................................7
Hoofdstuk 4 Innovaties in soorten en maten...............................9
Hoofdstuk 5 De rol van strategie..............................................10
Hoofdstuk 6 De rol van klanten.................................................13
Hoofdstuk 7 De rol van technologie..........................................15
Hoofdstuk 8 De rol van leren....................................................17
Hoofdstuk 9 De rol van creativiteit...........................................19
Hoofdstuk 10 Naar een creatieve organisatie............................21
Hoofdstuk 11 Innovatietrajecten managen................................22
Hoofdstuk 12 Succesvolle marktintroductie...............................25
Hoofdstuk 13 Organisatorische innovaties uitvoeren.................28
Hoofdstuk 14 Innoveren organiseren........................................31
Hoofdstuk 15 Innoveren is leven met paradoxen........................33
1
,Hoofdstuk 1 De basis van innoveren
Innoveren Het introduceren van vernieuwingen die nuttig zijn (het proces van het
omzetten van een uitvinding of een creatief idee in iets dat commercieel gezien
bruikbaar en waardevol is)
‘Nuttig zijn’ waarde creëren (economisch gezien)
Innovatiemanagement het leidinggeven aan innovatieprocessen binnen
organisaties
o Waarborgen van een continue stroom innovaties
o Waarborgen van een goede voortgang van innovatieprocessen
Innovativiteit verwijst naar het vermogen van een organisatie om regelmatig betere
producten en werkwijzen te bedenken, te ontwikkelen en op de markt te brengen of
in te voeren
LET OP: Pas als een vernieuwing nuttig blijkt, noemen we het een innovatie.
De onderstaande figuur weergeeft de relatie tussen innoveren en vernieuwen, uitvinden en
creativiteit.
Nuttig? Verniewen
Innoveren Toepassen Uitvinden
Originele
Creativiteit
oplossing
Uitvinden Het ontdekken van een nieuwe methode, middel of apparaat
LET OP: Pas als een uitvinding waardevol is voor de klant is het een innovatie.
Creativiteit het vermogen om originele ideeën te bedenken
Innovaties zorgen voor nieuwe industrieën, bijv. de auto-industrie
Het tempo van veranderen is de afgelopen jaren toegenomen. Drie redenen:
1. Er worden meer middelen besteed aan R&D
2. Het aantal mensen en landen dat betrokken is bij R&D neemt toe
3. Vooruitgang stimuleert vooruitgang in andere gebieden
Overlevingsvermogen van ondernemingen afhankelijk ven de mate en snelheid
waarin zij in staat zijn zich aan te passen aan veranderingen in de markt
4 redenen waarom organisaties niet innoveren:
1. Innoveren is niet nodig De verkopen en winst groeien elk jaar, klanten stromen toe
en zijn heel tevreden en blijven terugkomen, waarom zouden we innoveren?
o Strategische gezondheid, indicatoren:
Klanttevredenheid
2
, Structurele veranderingen in de markt
Nieuwe wetgevingen
Motivatie van werknemers
Aantal producten in de innovatiepijplijn
Reacties van afnemers en leveranciers
2. Angst voor verandering creatieve destructie Het moeilijke en vaak pijnlijke proces
van afstand doen van het oude
3. Geen risico’s durven nemen Bij innoveren hoort onzekerheid, risico nemen en
mislukkingen, circa 1 op de 10 productconcepten wordt een commercieel succes.
4. Geregeerd door de waan van de dag Veel organisaties zijn zich wel bewust van de
noodzaak van innoveren, maar worden geregeerd door de waan van de dag. Iedereen
heeft het druk druk druk.
Elke organisatie dient zich continu af te vragen hoe ze betere producten en diensten kan
leveren en hoe ze die sneller of goedkoper kan maken. Hiervoor worden twee processen
onderscheiden:
Exploreren staat voor experimenteren, zoeken, variëren, risico nemen, spelen en
ontdekken. Exploreren leidt tot nieuwe producten
Exploiteren heeft te maken met verfijnen, kiezen, produceren, selecteren, uitvoeren
en efficiency. Exploiteren is verbeteren
LET OP: Organisaties moeten zowel exploreren als exploiteren. Beide vullen elkaar aan maar
zijn ook elkaars concurrenten (omdat geld, tijd en materiaal kun je maar een keer gebruiken).
3
, Hoofdstuk 2 Innoveren: van geluk naar opzet
De belangrijkste factoren die van invloed zijn op het succes van innovatieprojecten hebben te
maken met eigenschappen van:
Het nieuwe product
Het innovatieproces
De organisatie
De markt
Keuzes omtrent innoveren dienen te zijn gebaseerd op een goed beeld van de toekomst en
de toekomstige rol van de organisatie.
Toekomstverkenning Het systematisch in kaart brengen van wat in de toekomst zou
kunnen gebeuren of nodig zou kunnen zijn, en het gebruik van deze inzichten op een
voor de organisatie bruikbare wijze. Kent twee elkaar aanvullende benaderingen:
o Inspelen start vanuit het heden, inventariseer mogelijke ontwikkelingen en
onderzoek de gevolgen hiervan – Hoe kan de organisatie hier het beste op
inspelen?
o Vormgeven De toekomst is het gevolg van ons eigen handelen, bepaal het
gewenste toekomstbeeld, wat is hier voor nodig, ontwikkel een plan van
heden naar toekomstbeeld – Welke toekomst zouden wij graag gerealiseerd
zien?
Verschillende analyses bij toekomstverkenning:
o Trendanalyse ontdekken van patronen in het verleden en deze door trekken
naar het heden
o Scenarioanalyse bepalen van de te verwachten gevolgen van diverse
mogelijke toekomstige situaties
o Literatuuranalyse in kaart brengen van de kennis van een onderwerp waar
veel over wordt gepubliceerd
o Patentanalyse In kaart brengen van patenten, om een beeld te krijgen van
technologieën waarnaar veel onderzoek wordt gedaan
o Technologische analyse identificeren van noodzakelijke technologieën om
gewenste producten of diensten te kunnen aanbieden
Een belangrijke factor die de kans tot succes van een innovatie vergroot is de wijze waarop
een organisatie innovatieprocessen structureert. Innovatieprocessen bestaan uit de volgende
vier hoofdfasen:
1. Ideegeneratie
2. Selectie
3. Ontwikkeling
4. Diffusie
5. (Evaluatie)
Management kan op twee manieren innoveren bevorderen:
1. Door te zorgen voor de juiste randvoorwaarden
2. Door de noodzakelijke keuzes in het innovatieproces te maken
4