OKASHA, HOOFDSTUK 1 – WHAT IS SCIENCE?
De oorsprong van moderne wetenschap: de wetenschappelijke revolutie (1500-1750)
- Aristotelianisme: de dominante wereldvisie in de vroegere periodes
- Copernische revolutie:
o Eerste stap in de ontwikkeling van de moderne wetenschappelijke wereldvisie
o Nicolas Copernicus: bracht een model van het universum uit, waarbij de zon
het centrum van het universum was (i.p.v. de aarde zoals lang werd geloofd)
Heliocentrisch model
o Zorgde voor de opkomst van Kepler en Galilei
- Kepler:
o First law: planeten bewegen niet in circulaire banen rond de zon, maar in
ellipsen
o Second en Third law: specificeren de snelheden waarmee planeten rond de
zon bewegen
- Galileo Galilei:
o Vaak gezien als de eerste moderne wetenschapper
o Gebruikte de telescoop om naar de hemellichamen te kijken
o Zijn grootste contributie heeft betrekking tot mechanica
Vallende objecten vallen met dezelfde snelheid, i.p.v. het
Aristotelianistische idee dat zware objecten sneller vallen
Galileo’s law of free fall: vallende objecten versterken hun valsnelheid
op gelijke momenten
- Descartes:
o De fysieke wereld bestaat uit materiële onderdelen welke interacteren en
versmelten met elkaar
o Het hele universum is te verklaren door de regels die gaan over de beweging
van deze onderdelen
- Newton:
o Was het eens met het idee van Descartes
o Kwam met een theorie gebaseerd op drie laws of motion en zijn principe van
universal gravitation
Universal gravitation zorgt voor een aantrekkingskracht tussen
lichamen welke afhankelijk is van de massa en de afstand van deze
lichamen
Vervolgens specificeren de laws of motion de manier waarop deze
gravitation de beweging van de lichamen beïnvloedt
o Echter, Newtonian Mechanica geeft geen juiste resultaten wanneer het wordt
toegepast op grote objecten of snel-bewegende objecten
Moderne wetenschap in biologie:
- Theory of evolution van Charles Darwin:
o Huidige diersoorten zijn geëvolueerd uit hun voorouders door natural
selection
o Nakomelingen van dieren bevatten bepaalde kenmerken, waarvan sommigen
beter dienen ter overleving dan anderen
, Deze beter overlevende dieren zullen deze kenmerken doorgeven aan hun
nakomelingen, waardoor deze soort zich evolueert
o Vormt het centrum van de moderne biologische wereldvisie
- Moleculaire biologie en genetica:
o 1953: Watson & Crick ontdekken de structuur van DNA
Verklaart hoe genetische info gekopieerd kan worden van een cel naar een
andere cel en dus door ouders overgebracht kan worden op hun kinderen
Wat wetenschapsfilosofie?
- Het analyseren van de methoden en onderzoeken die gebruikt worden in de
wetenschap
- Waarom filosofen en niet wetenschappers?
o Filosofische reflectie kan aannames ontdekken die impliciet zijn in een
wetenschappelijk onderzoek
o In twijfel trekken van de aannames die wetenschappers als vanzelfsprekend
zien
Wetenschap en pseudowetenschap
- Een theorie moet falsifieerbaar zijn: een theorie die mogelijk als incorrect bewezen
kan worden
Karl Popper: theorieën die dit niet zijn behoren niet tot de wetenschap maar tot de
pseudowetenschap
- Voorbeeld: de psychoanalytische theorie van Freud was niet falsifieerbaar omdat het
dezelfde begrippen toepaste op iedere mogelijke situatie en dus niet als incorrect
bewezen kon worden
- Voorbeeld: Marx’ theory of history beweerde dat er in geïndustrialiseerde landen het
kapitalisme juist socialisme en daarmee ook communisme mogelijk zou maken, toen
dit niet gebeurde werd de theorie door de Marxisten niet als incorrect beschouwd
maar verzonnen ze een nieuwe verklaring die wél in hun theorie paste. Hierdoor
paste de theorie in iedere mogelijke situatie en is deze niet falsifierbaar
- General relativity: principe van Einstein, welke wel falsifieerbaar is
o Lichtstralen van verre sterren zouden gebogen worden door het
zwaartekrachtveld van de zon
o Onmogelijk te observeren, behalve tijdens een zonsverduistering
o Werd bewezen als correct, maar had ook bewezen kunnen worden als
incorrect
Falsifieerbaar
- Is het mogelijk een gemeenschappelijk kenmerk te vinden binnen alle dingen die we
‘wetenschap’ noemen?
o Volgens Popper, JA!
o Voor theorieën die onwetenschappelijk lijken moet er een eis zijn waaraan ze
niet voldoen, waar wetenschappelijke theorieën wel aan voldoen
o Echter, wetenschap is een heterogene activiteit welke veel verschillende
disciplines en theorieën omvat die misschien een set dezelfde kenmerken
bevatten, maar misschien ook niet