Hoofdstuk 1. Gezinssociologie. Het gezin als
symbolisch universum
1 Een tak aan een boom van de sociologie
Een middelvinger is een symbool, je kan dit lezen
Gezin is een symbolisch universum. Dit is primaire socialisatie. Wat leer je in een gezin?
- Beleefd zijn
- Etiketten aan tafel leer je in het gezin, en in een andere gezin kan het anders zijn
- Begroeten
Vb. ik vind dat mijn kinderen niet voor tv mogen eten. (dit is primaire socialisatie). Zijn vrouw
wil kinderen laten eten voor tv dan kan zij koken. Zo creëer je iets nieuws.
Het gezin is een symbolisch universum
‘onze kleine’: iedereen van het gezin weet over hoe het gaat.
Je hebt bepaalde benamingen of opmerkingen binnen het universum. Niemand daarbuiten
snapt het. Het is een belangrijke tak.
Gezinssociologie bestudeert de intermenselijke relaties in de primaire leefsfeer, in hun
samenhang met andere sectoren van de samenleving of met de samenleving als geheel
1.1 Wat is een gezin?
Gezin = een groep van verwanten waarin volwassen de duurzame zorg opnemen voor
kinderen.
Vb. corona: je woont samen, co-housing, samen op een kot. Wat doe je daarmee? Ze zijn
niet verwant
Vb. ben je dan geen gezin als je geen kinderen hebt.
Verwantschap = verkregen door huwelijk of afstamming
Vb. feitelijk samenwonen of wettelijk samenwonen
Huwelijk = erkende en goedgekeurde seksuele verhouding tussen 2 volwassenen
individuen.
Je werd verplicht om de liefde te bedrijven.
,1.1.1 Verschillende culturen -> verschillen tussen
Verwantschap door het huwelijk
- (plus) ouderschap
- Mama en x, papa en y
Verwantschap door afstamming
- Kan voorbij bloedbanden gaan
- Respect : oom, zuster
Zwarte gemeenschap : niet perse zus of broer maar wel zo genoemd wordtn
1.1.2 Clan: de verbeelde gemeenschap
We zijn opgegroeid in de Vlaamse gemeenschap.
Clan = is naast een bloedverband ook een verbeelde gemeenschap waarin mensen vooral
geloven dat ze verwant zijn. Dit geloof heeft echter reële gevolgen voor de interpersoonlijke
gedragingen binnen de clan.
Clan: mensen geloven dat ze samen horen ook al zijn ze geen bloedverwant.
Vb. John Kennedy: was de eerste Amerikaanse president uit de Ierse gemeenschap in VS.
Zijn grootouders waren politieke vertegenwoordigers van Irish Boston.
Kennedy had veel steun onder de Ieren. We blijven toch ergens Ieren. We worden niet
Amerikaans.
Vb. Genocide was een volkerenmoord tussen Hutu en Tutsi: verbeelde gemeenschap zijn
dan een echte bloedverwant maar wel reële gevolgen. Wij zijn hutu’s en zij zijn tutsi dus ik
moet die haten.
Vb. Limburg: mijnstreek. Iedereen was er tegen om een relatie te hebben met een Vlaamse.
Het is een verbeelde gemeenschap met reële gevolgen
1.2 Gezin en familie: een verdere verkenning
Nuclear family (kerngezin) en extended family (familie)
In Westerse samenleving leven we in een kerngezin. In andere culturen is dat niet een norm.
Family of orientatien: het gezin waarin je opgroeit. Vb. Mijn vrouw en ik komen allebei uit
een gezin
Family of procreation: samen stichten we een nieuw universum, we stichten een nieuw
gezin
Matrilocaal: inwonden bij ouder bruid
,Patrilocaal: inwonend bij ouders bruidegom
Culturele gebruiken hebben invloed op andere zaken.
Huwelijk is monogaam. Maar Murdock files ging dat bestuderen in andere culturen
- 20% is maar monogaam
- 80% is polygaam: man met meerder vrouwen
- 4/565 polyandrie: vrouw met meerdere manen
Belangrijke sociologische verschillen binnen cultuurgemeenschappen
De gezinssamenstelling is niet de norm. Er bestaan andere samenstellingen.
1.3 Nature en nurture debat
Het gezin heeft een natuurlijke oorsprong en evolutie.
Kind wordt geboren. Het is iets biologisch. Het kind wordt geboren in een gezin.
2 vrouwen samen een kind, het kind komt nog steeds geboren in een gezin. Het wordt niet
geboren in een buis of stal. Het kind komt op natuurlijke wijze ter wereld.
Maar …. de manier dat het gezin is samengesteld is cultureel dus nurture.
Grote samenhang tussen gezinsvormen en samenleving
Samenleving is cultuur
, 1.4 Samenhang tussen gezinsvormen en samenleving
De wetgever systematiseert culturele parktijken in rechtsregels
De rechtsregels hebben impact op culturele gebruiken
Invloed van machtsinstituties
Gezin is cultureel gegeven
Bepaalde culturele praktijken ontstaan.
De wetgever gaat de wetgeving aanpassen aan culturele parktijken. Eens de wetgeving is
aangepast gaat dit ook een invloed hebben op culturele parktijken.
Gezin is een cultureel gegeven, katholieke kerk had veel macht, het gezin was vroeger iets
anders dan nu.
Bepaalde opvattingen over het gezin waarvan we dachten dat die uit de tijd zijn. dat komt
weer terug. (terug pleiten voor conservatieve gezinsvormen)
Machtsinstituties proberen invloed hebben op het gezin (Dries van langehoven)
- Die zeggen voorbeeld dat geen 2 mannen/vrouwen een kind kunnen krijgen.
Gezin is een cultureel gegeven, het heeft te maken met waarden en normen
1.5 Gezin als koekoeksinstituut
Hoe gezin functioneert heeft een invloed op andere dingen
Koekoeksinstituut: hij legt een ei in de nest van andere vogels zodat andere
vogels dit gaan uitbroeien.
Het gezin is een nest waarin andere institutie (of functiesystemen) hun ei leggen.
Vb. katholieke kerk is een systeem. Een systeem heeft een functie
- Onderwijs: mensen opleren
- Economie: geld
- Kerk: zingeving
symbolisch universum
1 Een tak aan een boom van de sociologie
Een middelvinger is een symbool, je kan dit lezen
Gezin is een symbolisch universum. Dit is primaire socialisatie. Wat leer je in een gezin?
- Beleefd zijn
- Etiketten aan tafel leer je in het gezin, en in een andere gezin kan het anders zijn
- Begroeten
Vb. ik vind dat mijn kinderen niet voor tv mogen eten. (dit is primaire socialisatie). Zijn vrouw
wil kinderen laten eten voor tv dan kan zij koken. Zo creëer je iets nieuws.
Het gezin is een symbolisch universum
‘onze kleine’: iedereen van het gezin weet over hoe het gaat.
Je hebt bepaalde benamingen of opmerkingen binnen het universum. Niemand daarbuiten
snapt het. Het is een belangrijke tak.
Gezinssociologie bestudeert de intermenselijke relaties in de primaire leefsfeer, in hun
samenhang met andere sectoren van de samenleving of met de samenleving als geheel
1.1 Wat is een gezin?
Gezin = een groep van verwanten waarin volwassen de duurzame zorg opnemen voor
kinderen.
Vb. corona: je woont samen, co-housing, samen op een kot. Wat doe je daarmee? Ze zijn
niet verwant
Vb. ben je dan geen gezin als je geen kinderen hebt.
Verwantschap = verkregen door huwelijk of afstamming
Vb. feitelijk samenwonen of wettelijk samenwonen
Huwelijk = erkende en goedgekeurde seksuele verhouding tussen 2 volwassenen
individuen.
Je werd verplicht om de liefde te bedrijven.
,1.1.1 Verschillende culturen -> verschillen tussen
Verwantschap door het huwelijk
- (plus) ouderschap
- Mama en x, papa en y
Verwantschap door afstamming
- Kan voorbij bloedbanden gaan
- Respect : oom, zuster
Zwarte gemeenschap : niet perse zus of broer maar wel zo genoemd wordtn
1.1.2 Clan: de verbeelde gemeenschap
We zijn opgegroeid in de Vlaamse gemeenschap.
Clan = is naast een bloedverband ook een verbeelde gemeenschap waarin mensen vooral
geloven dat ze verwant zijn. Dit geloof heeft echter reële gevolgen voor de interpersoonlijke
gedragingen binnen de clan.
Clan: mensen geloven dat ze samen horen ook al zijn ze geen bloedverwant.
Vb. John Kennedy: was de eerste Amerikaanse president uit de Ierse gemeenschap in VS.
Zijn grootouders waren politieke vertegenwoordigers van Irish Boston.
Kennedy had veel steun onder de Ieren. We blijven toch ergens Ieren. We worden niet
Amerikaans.
Vb. Genocide was een volkerenmoord tussen Hutu en Tutsi: verbeelde gemeenschap zijn
dan een echte bloedverwant maar wel reële gevolgen. Wij zijn hutu’s en zij zijn tutsi dus ik
moet die haten.
Vb. Limburg: mijnstreek. Iedereen was er tegen om een relatie te hebben met een Vlaamse.
Het is een verbeelde gemeenschap met reële gevolgen
1.2 Gezin en familie: een verdere verkenning
Nuclear family (kerngezin) en extended family (familie)
In Westerse samenleving leven we in een kerngezin. In andere culturen is dat niet een norm.
Family of orientatien: het gezin waarin je opgroeit. Vb. Mijn vrouw en ik komen allebei uit
een gezin
Family of procreation: samen stichten we een nieuw universum, we stichten een nieuw
gezin
Matrilocaal: inwonden bij ouder bruid
,Patrilocaal: inwonend bij ouders bruidegom
Culturele gebruiken hebben invloed op andere zaken.
Huwelijk is monogaam. Maar Murdock files ging dat bestuderen in andere culturen
- 20% is maar monogaam
- 80% is polygaam: man met meerder vrouwen
- 4/565 polyandrie: vrouw met meerdere manen
Belangrijke sociologische verschillen binnen cultuurgemeenschappen
De gezinssamenstelling is niet de norm. Er bestaan andere samenstellingen.
1.3 Nature en nurture debat
Het gezin heeft een natuurlijke oorsprong en evolutie.
Kind wordt geboren. Het is iets biologisch. Het kind wordt geboren in een gezin.
2 vrouwen samen een kind, het kind komt nog steeds geboren in een gezin. Het wordt niet
geboren in een buis of stal. Het kind komt op natuurlijke wijze ter wereld.
Maar …. de manier dat het gezin is samengesteld is cultureel dus nurture.
Grote samenhang tussen gezinsvormen en samenleving
Samenleving is cultuur
, 1.4 Samenhang tussen gezinsvormen en samenleving
De wetgever systematiseert culturele parktijken in rechtsregels
De rechtsregels hebben impact op culturele gebruiken
Invloed van machtsinstituties
Gezin is cultureel gegeven
Bepaalde culturele praktijken ontstaan.
De wetgever gaat de wetgeving aanpassen aan culturele parktijken. Eens de wetgeving is
aangepast gaat dit ook een invloed hebben op culturele parktijken.
Gezin is een cultureel gegeven, katholieke kerk had veel macht, het gezin was vroeger iets
anders dan nu.
Bepaalde opvattingen over het gezin waarvan we dachten dat die uit de tijd zijn. dat komt
weer terug. (terug pleiten voor conservatieve gezinsvormen)
Machtsinstituties proberen invloed hebben op het gezin (Dries van langehoven)
- Die zeggen voorbeeld dat geen 2 mannen/vrouwen een kind kunnen krijgen.
Gezin is een cultureel gegeven, het heeft te maken met waarden en normen
1.5 Gezin als koekoeksinstituut
Hoe gezin functioneert heeft een invloed op andere dingen
Koekoeksinstituut: hij legt een ei in de nest van andere vogels zodat andere
vogels dit gaan uitbroeien.
Het gezin is een nest waarin andere institutie (of functiesystemen) hun ei leggen.
Vb. katholieke kerk is een systeem. Een systeem heeft een functie
- Onderwijs: mensen opleren
- Economie: geld
- Kerk: zingeving
