Een inleiding in de agogische theorie, agogiek. Hoofdstuk 9: Voorlichting opzetten en
uitvoeren
Voor de verandering
Hoofdstuk 9: Voorlichting opzetten en uitvoeren
Alternatief gedrag centraal
Voorlichting heeft geen zin als deze alleen maar frustreert of angst aanjaagt doordat
mensen ervan bewust worden gemaakt wat ze fout doen of ik welk gevaar ze
verkeren. Er moet vooral een reëel alternatief worden aangereikt: gedrag waarmee
men gewenste omstandigheden kan bereiken, problemen kan voorkomen en
gevaren kan verkleinen. Daarbij bovendien zeggen wat de mensen uit de doelgroep
moeten doen en niet alleen wat ze moeten laten.
In bepaalde campagnes om voorlichtingen te geven is er weinig nagedacht over de
persoonlijke effectiviteit van de voorgestelde maatregelen.
Voorlichting moet daarbij niet beginnen met ik wil een folder maken maar met ik wil
dat mensen zich zus of zo gaan gedragen... Het middel volgt het doel, niet
andersom. Zo blijkt het belang van een systematische werkwijze waar eerst de
doelen komen, gebaseerd op een analyse van de uitgangssituatie en daarna worden
de middelen gekozen.
Het psychologische fundament
Een gedegen voorbereiding is veel meer dan het halve werk. Wie het concept voor
zijn voorlichting bepaalt baseert zich op een analyse van de situatie van de
doelgroep en brengt mogelijke voor- en tegenkrachten in kaart. Het is belangrijk om
hier gebruik te maken van de psychologische theorieën en noties uit de eerste
hoofdstukken. Het individuele veranderingsproces, de theorie van het gepland
gedrag en de innovatietheorie.
Het individuele veranderingsproces
Persoonlijke verandering is meestal niets iets wat schoksgewijs plaatsvindt, maar als
een geleidelijk proces verloopt. Eerst is het bewustwording, dan volgen de
belangstellingen, overwegingen van alternatieven en het op de proef nemen. Pas
daarna volgt de werkelijke verandering, de toepassing. Veranderingsvoorwaarden
zijn in de eerste fasen van het veranderingsproces sociaal van aard. Daarna zijn ze
interpersoonlijk, terwijl de voorwaarden voor uiteindelijke en definitieve acceptatie
puur individueel zijn. Mensen worden het meest gemotiveerd als ze op korte termijn
succes kunnen verwachten van hun gewijzigde gedrag. Je doet er dan ook goed aan
om de effecten en resultaten te benadrukken die dicht bij de behoeften van de
doelgroep liggen en in korte tijd merkbaar te kunnen zijn.
uitvoeren
Voor de verandering
Hoofdstuk 9: Voorlichting opzetten en uitvoeren
Alternatief gedrag centraal
Voorlichting heeft geen zin als deze alleen maar frustreert of angst aanjaagt doordat
mensen ervan bewust worden gemaakt wat ze fout doen of ik welk gevaar ze
verkeren. Er moet vooral een reëel alternatief worden aangereikt: gedrag waarmee
men gewenste omstandigheden kan bereiken, problemen kan voorkomen en
gevaren kan verkleinen. Daarbij bovendien zeggen wat de mensen uit de doelgroep
moeten doen en niet alleen wat ze moeten laten.
In bepaalde campagnes om voorlichtingen te geven is er weinig nagedacht over de
persoonlijke effectiviteit van de voorgestelde maatregelen.
Voorlichting moet daarbij niet beginnen met ik wil een folder maken maar met ik wil
dat mensen zich zus of zo gaan gedragen... Het middel volgt het doel, niet
andersom. Zo blijkt het belang van een systematische werkwijze waar eerst de
doelen komen, gebaseerd op een analyse van de uitgangssituatie en daarna worden
de middelen gekozen.
Het psychologische fundament
Een gedegen voorbereiding is veel meer dan het halve werk. Wie het concept voor
zijn voorlichting bepaalt baseert zich op een analyse van de situatie van de
doelgroep en brengt mogelijke voor- en tegenkrachten in kaart. Het is belangrijk om
hier gebruik te maken van de psychologische theorieën en noties uit de eerste
hoofdstukken. Het individuele veranderingsproces, de theorie van het gepland
gedrag en de innovatietheorie.
Het individuele veranderingsproces
Persoonlijke verandering is meestal niets iets wat schoksgewijs plaatsvindt, maar als
een geleidelijk proces verloopt. Eerst is het bewustwording, dan volgen de
belangstellingen, overwegingen van alternatieven en het op de proef nemen. Pas
daarna volgt de werkelijke verandering, de toepassing. Veranderingsvoorwaarden
zijn in de eerste fasen van het veranderingsproces sociaal van aard. Daarna zijn ze
interpersoonlijk, terwijl de voorwaarden voor uiteindelijke en definitieve acceptatie
puur individueel zijn. Mensen worden het meest gemotiveerd als ze op korte termijn
succes kunnen verwachten van hun gewijzigde gedrag. Je doet er dan ook goed aan
om de effecten en resultaten te benadrukken die dicht bij de behoeften van de
doelgroep liggen en in korte tijd merkbaar te kunnen zijn.
