Een praktische inleiding in de agogische theorie, agogiek. Hoofdstuk 6: Met groepen werken
Voor de verandering
Hoofdstuk 6: Met groepen werken
De agoog voor de groep
In dit boek is een groep iets wat uit meer dan twee mensen bestaat. Om van een
groep te kunnen spreken, moet de mensen om wie het gaat elkaar kennen en met
elkaar omgaan. Voor een agoog is het aardige van kleine groepen dat het
psychosociale functioneren daarvan veel beter waar te nemen valt dan dat van
individuen. Je kunt niet zien wat iemand denkt of voelt maar kan het binnen een
groep wel met elkaar bespreken en waarnemen aan de manier van gedragen binnen
de groep. Het accent ligt zo meer op de interactie dan op de psychische processen.
Er kunnen verschillende belangrijke overwegingen zijn om agogische interventies
groepsgewijs te laten verlopen:
- De groep bestaat al als zodanig. De groepen zijn dan als geheel cliënt en is het
groepsgebeuren zelf het object van verandering.
- Efficiency. Met veel mensen tegelijk, waarbij je de mogelijkheid van interactie
onderhoudt.
- Gebruik van onderling contact tussen deelnemers. Zij kunnen geloofwaardiger,
ervaringen, feiten en voorbeelden aandragen.
- Versterking van de acceptatie van verandering. Waar ze standpunten kunnen
uitwisselen met soortgenoten.
Als groepen, veelal onder leiding, nieuwe procedures ontwikkelen, wettelijke
opgelegde regels moeten implementeren, mogelijke innovaties uit moeten werken of
ontwikkelingslijnen uitzetten spreken we van organisatieontwikkeling. Wanneer een
agoog met een groep werkt, gebruikt men soms het woord training. Meestal gaat het
dan om een serie bijeenkomsten of om een bijeenkomst van enkele dagen, en staat
dan het aanleren van vaardigheden centraal. Om goed te kunnen begrijpen wat er in
een groep en tussen groepsleden gebeurt, is kennis nodig van groepsdynamica. Dat
is alles wat er binnen groepen werkt, gebeurt en speelt.
Functie en karakter van groepen
Voor een goed begrip van verandering in groepen is het nodig stil te staan bij de
vraag waarom er groepen bestaan. Dat komt omdat mensen behoefte hebben aan
gezelschap en zoeken bij elkaar veiligheid, geborgenheid en erkenning. Eendracht
maakt macht: gezamenlijk kunnen we allerlei taken veel effectiever uitvoeren dan
ieder apart dat zou kunnen. Een groep vervult zo een functie voor haar leden, maar
groepen hebben op hun beurt dikwijls weer een functie in een groter geheel. Zo zijn
organisaties opgedeeld in hanteerbare groepen. Ook voor de samenleving vervullen
groepen een belangrijke functie. Via groepen kan de samenleving individuen
bereiken. Groepen dragen zo sterk bij aan de socialisatie van mensen in grotere
systemen.
Voor de verandering
Hoofdstuk 6: Met groepen werken
De agoog voor de groep
In dit boek is een groep iets wat uit meer dan twee mensen bestaat. Om van een
groep te kunnen spreken, moet de mensen om wie het gaat elkaar kennen en met
elkaar omgaan. Voor een agoog is het aardige van kleine groepen dat het
psychosociale functioneren daarvan veel beter waar te nemen valt dan dat van
individuen. Je kunt niet zien wat iemand denkt of voelt maar kan het binnen een
groep wel met elkaar bespreken en waarnemen aan de manier van gedragen binnen
de groep. Het accent ligt zo meer op de interactie dan op de psychische processen.
Er kunnen verschillende belangrijke overwegingen zijn om agogische interventies
groepsgewijs te laten verlopen:
- De groep bestaat al als zodanig. De groepen zijn dan als geheel cliënt en is het
groepsgebeuren zelf het object van verandering.
- Efficiency. Met veel mensen tegelijk, waarbij je de mogelijkheid van interactie
onderhoudt.
- Gebruik van onderling contact tussen deelnemers. Zij kunnen geloofwaardiger,
ervaringen, feiten en voorbeelden aandragen.
- Versterking van de acceptatie van verandering. Waar ze standpunten kunnen
uitwisselen met soortgenoten.
Als groepen, veelal onder leiding, nieuwe procedures ontwikkelen, wettelijke
opgelegde regels moeten implementeren, mogelijke innovaties uit moeten werken of
ontwikkelingslijnen uitzetten spreken we van organisatieontwikkeling. Wanneer een
agoog met een groep werkt, gebruikt men soms het woord training. Meestal gaat het
dan om een serie bijeenkomsten of om een bijeenkomst van enkele dagen, en staat
dan het aanleren van vaardigheden centraal. Om goed te kunnen begrijpen wat er in
een groep en tussen groepsleden gebeurt, is kennis nodig van groepsdynamica. Dat
is alles wat er binnen groepen werkt, gebeurt en speelt.
Functie en karakter van groepen
Voor een goed begrip van verandering in groepen is het nodig stil te staan bij de
vraag waarom er groepen bestaan. Dat komt omdat mensen behoefte hebben aan
gezelschap en zoeken bij elkaar veiligheid, geborgenheid en erkenning. Eendracht
maakt macht: gezamenlijk kunnen we allerlei taken veel effectiever uitvoeren dan
ieder apart dat zou kunnen. Een groep vervult zo een functie voor haar leden, maar
groepen hebben op hun beurt dikwijls weer een functie in een groter geheel. Zo zijn
organisaties opgedeeld in hanteerbare groepen. Ook voor de samenleving vervullen
groepen een belangrijke functie. Via groepen kan de samenleving individuen
bereiken. Groepen dragen zo sterk bij aan de socialisatie van mensen in grotere
systemen.
