College MH 8 – wetenschapsleer
Hoofdstuk 1 – wat is wetenschap
Wetenschap en common sense
Meeste mensen hebben een globaal idee bij de wetenschap = common sense. Dit beeld wordt vooral
gevormd door de aandacht in de media.
Common sense idee: kijken staat gelijk aan begrijpen; wetenschappers zouden dankzij systematische
observaties als vanzelf hun theorieën ontwikkelen = gaat eigenlijk nooit op: relatie tussen theorie en
waarneming is veel complexer.
Wetenschappelijk onderzoek leidt tot theorieën over de werkelijkheid die getoetst worden aan de
hand van de feiten, waarbij normen en waarden er niet toe doen. Wetenschap leidt daarom tot het
systematisch testen van hypotheses en theorieën.
Wetenschappelijke artikelen
Wetenschappelijke artikelen hebben allemaal dezelfde opbouw. Je zou kunnen zeggen dat de
opbouw in de wetenschappelijke artikelen de common sense bevestigd: het spiegelt de gedachte dat
wetenschap een zuiver rationele onderneming is. Door het volgen van een methode wordt er op een
verantwoorde wijze antwoord gegeven op het probleem.
Geschiedenis van levenswetenschappen en geneeskunde
Levenswetenschappen
Het ontstaan van de biologie kan worden gezien als de geboorte van de levenswetenschappen. De
focus kwam steeds meer te liggen op de fysiologie en de werking van het menselijk lichaam.
Neodarwinistische synthese = samenkomen erfelijkheidsleer en evolutietheorie van Darwin.
Geneeskunde
Ontwikkeling van ziekte en gezondheid in een religieus kader vanuit theoretisch inzicht naar
wetenschappelijke kennis opdoen aan de hand van experimenten. Vooral experimentele fysiologie:
kennis van pathofysiologische processen kan leiden tot een bepaalde therapie (Pasteur). Daarna
kwam de richting van evidence based medicine (EBM): onderliggende processen minder van belang,
maar aantonen effectiviteit geneesmiddelen.
Wetenschap als grillig proces
Er zitten natuurlijk aan het methodologische stuk in het wetenschappelijk onderzoek wat haken en
ogen; simpelweg omdat het een menselijke activiteit is.
Systematisch nadenken over de praktijken van wetenschappelijk onderzoek
Wetenschap is een activiteit van waarnemingen doen, hypothesen en theorieën opstellen en het
testen ervan door bijv. experimenten uit te voeren. Common sense veronderstelt dat dé
wetenschappelijke methode bestaat, echter, wetenschap is een grillig proces van onder andere
interpretatie, creativiteit en toeval.
De grenzen van wetenschap
Reductionistische visie = er is maar één vorm van kennis en dat is wetenschappelijke kennis. Alles kan
met wetenschappelijk onderzoek worden vastgesteld (er zijn geen grenzen) en alles wat niet
wetenschappelijk onderzocht kan worden of niet is onderzocht, kan niet bestaan of is ongeldig.
Traditionele visie = er zijn, naast wetenschappelijke kennis, vele andere vormen van kennis. Zoals
kennis van goed en kwaad, normen en waarden, omgang met vrienden en familie.
Hoofdstuk 1 – wat is wetenschap
Wetenschap en common sense
Meeste mensen hebben een globaal idee bij de wetenschap = common sense. Dit beeld wordt vooral
gevormd door de aandacht in de media.
Common sense idee: kijken staat gelijk aan begrijpen; wetenschappers zouden dankzij systematische
observaties als vanzelf hun theorieën ontwikkelen = gaat eigenlijk nooit op: relatie tussen theorie en
waarneming is veel complexer.
Wetenschappelijk onderzoek leidt tot theorieën over de werkelijkheid die getoetst worden aan de
hand van de feiten, waarbij normen en waarden er niet toe doen. Wetenschap leidt daarom tot het
systematisch testen van hypotheses en theorieën.
Wetenschappelijke artikelen
Wetenschappelijke artikelen hebben allemaal dezelfde opbouw. Je zou kunnen zeggen dat de
opbouw in de wetenschappelijke artikelen de common sense bevestigd: het spiegelt de gedachte dat
wetenschap een zuiver rationele onderneming is. Door het volgen van een methode wordt er op een
verantwoorde wijze antwoord gegeven op het probleem.
Geschiedenis van levenswetenschappen en geneeskunde
Levenswetenschappen
Het ontstaan van de biologie kan worden gezien als de geboorte van de levenswetenschappen. De
focus kwam steeds meer te liggen op de fysiologie en de werking van het menselijk lichaam.
Neodarwinistische synthese = samenkomen erfelijkheidsleer en evolutietheorie van Darwin.
Geneeskunde
Ontwikkeling van ziekte en gezondheid in een religieus kader vanuit theoretisch inzicht naar
wetenschappelijke kennis opdoen aan de hand van experimenten. Vooral experimentele fysiologie:
kennis van pathofysiologische processen kan leiden tot een bepaalde therapie (Pasteur). Daarna
kwam de richting van evidence based medicine (EBM): onderliggende processen minder van belang,
maar aantonen effectiviteit geneesmiddelen.
Wetenschap als grillig proces
Er zitten natuurlijk aan het methodologische stuk in het wetenschappelijk onderzoek wat haken en
ogen; simpelweg omdat het een menselijke activiteit is.
Systematisch nadenken over de praktijken van wetenschappelijk onderzoek
Wetenschap is een activiteit van waarnemingen doen, hypothesen en theorieën opstellen en het
testen ervan door bijv. experimenten uit te voeren. Common sense veronderstelt dat dé
wetenschappelijke methode bestaat, echter, wetenschap is een grillig proces van onder andere
interpretatie, creativiteit en toeval.
De grenzen van wetenschap
Reductionistische visie = er is maar één vorm van kennis en dat is wetenschappelijke kennis. Alles kan
met wetenschappelijk onderzoek worden vastgesteld (er zijn geen grenzen) en alles wat niet
wetenschappelijk onderzocht kan worden of niet is onderzocht, kan niet bestaan of is ongeldig.
Traditionele visie = er zijn, naast wetenschappelijke kennis, vele andere vormen van kennis. Zoals
kennis van goed en kwaad, normen en waarden, omgang met vrienden en familie.
