Samenvatting + uitwerking casus

H1 & H2: INLEIDING EN ALGEMENE UITGANGSPUNTEN
- WAT HOUDT DE MACHT VAN DE BIOLOGIE IN?
Door de evolutie van de biologie, worden wij mensen steeds herkenbaarder. Lijkt het er op dat
we naar een volledig genetisch identificeerbaar mens toegaan.
- HOE WORDT DE BIOLOGIE BINNEN EEN SOCIAAL AGOGISCH BEROEP GEPLAATST?
Biologische kennis. Over de biologie vd mens. Om het gedrag vd mens te kunnen begrijpen,
verklaren en ondersteunen.
- 3 INVALSHOEKEN OM NAAR MENSELIJK GEDRAG TE KIJKEN VAN HET BIOPSYCHOSOCIAAL
MODEL
o BIOLOGISCHE FACTOREN
 HERSENEN
 NEUROTRANSMITTERS
 HORMONEN
 ERFELIJKHEID
 PRENATALE FACTOREN
 EVOLUTIONAIRE FACTOREN
o OMGEVINGSFACTOREN
 GEZINSSITUATIE
 OPVOEDING
 SOCIALE OMGEVING
 CULTUUR
o PSYCHOLOGISCHE FACTOREN
 ERVARING
 LEERPROCESSEN
 TEMPERAMENT
 KARAKTER
 ZELFBEELD
 INTELLIGENTIE
- LEG DE VOLGENDE PSYCHOLOGISCHE PERSPECTIEVEN OP GEDRAG UIT
o HUMANISTISCHE: menselijk
o BEHAVIORISTISCHE: opvoeding
o COGNITIEVE: verstandelijk
o BIOLOGISCHE
o PSYCHODYNAMISCH: onderdrukken
- LEG DE BIOLOGISCHE VERKLARINGEN VAN GEDRAG VIA TINBERGEN UIT
o FYSIOLOGISCH
Geven antwoord op de oorzaken van gedrag. Het verband tussen een prikkel en het gedrag
dat er door in gang gezet wordt of beïnvloed, wordt in kaart gebracht. Het relateert gedrag
aan de werking van de hersenen en andere organen, soms tot op cellulair en chemisch
niveau. Het lichaam is als een machine; het set een soort energie om in andere energie.
o FUNCTIONEEL
Zoeken een antwoord op de vraag wat de (biologische) functie is van gedrag, hoe fitness –
de som van overlevings- en voortplantingskansen – erdoor wordt verhoogd.
o ONTOGENETISCH

, Verklaringen van gedrag schetsen de ontwikkeling van gedrag vd geboorte tot aan de
volwassenheid. Zo mogelijk begint de verklaring bij de genen om dan aan te geven hoe de
genen in samenwerking met de omgeving uitmonden in een bepaalde vorm van gedrag.
o EVOLUTIONAIRE/FYLOGENETISCH
Verklaringen brengen gedrag of elementen ervan in verband met de ontstaansgeschiedenis
vd soorten. In de loop vd tijden zijn gedragselementen uit de andere ontstaan.
o KOPPEL BOVENSTAANDE TERMEN
- WAT IS HOMEOSTASE
Proces dat er op gericht is om het evenwicht in het menselijk lichaam te bewaren, door gebruik te
maken van feedbackmechanismen. Het menselijk lichaam verwerkt (interne en externe) prikkels
en reageert door middel van feedbackmechanismen.
Die mechanismen heeft niet altijd het gewenste effect, kan genegeerd worden door de mens.
- HOE WORDT EEN ZEILBOOT ALS VB VOOR HOMEOSTASE GENOMEN
Een man, vrouw en zeilboot in evenwicht ondanks de wind in de zeilen die voortdurend bijsturing
vraagt. Het evenwicht (steady state) van dit systeem is een gevolg van de wijze waarop man en
vrouw terugkoppelen op de veranderende wind (feedback)
- WAT HOUDT HET FEEDBACKMECHANISME IN? WAT HOUDT NEGATIEVE EN POSITIEVE
FEEDBACK IN + GEEF VB
o NEGATIEVE FEEDBACK:
Werkt de oorspronkelijke stimulus tegen
vb. terugtrekken hand bij warm oppervlak
o POSITIEVE FEEDBACK :
Versterkt de oorspronkelijke stimulus
vb. oxytocine feedbackmechanisme (bevalling)
- VERSCHILLENDE STAPPEN VAN OXYTOCINEFEEDBACKMECHANISME
o De baby daalt dieper in het baarmoederkanaal
o Drukreceptoren in de baarmoederhals worden geëxciteerd
o Afferente impulsen naar de hypothalamus
o Hypothalamus zendt efferente impulsen naar de achterste hypofyse waar oxytocine
opgeslagen ligt
o De achterste hypofyse lost oxytocine in het bloed, deze bereikt baarmoederspier
o Baarmoeder reageert met een toename aan contracties
- WAT GEBEURT ER BIJ EEN HOMEOSTATISCH ONEVENWICHT?
Gebeurt geregeld. Bv. door ziekte. Dood = eindresultaat van niet te regelen evenwicht. Het ouder
worden is het langzaam uit balans geraken van evenwicht.

, H3: NEURONEN EN BASISANATOMIE
- BENOEM DE 2 GROTE ONDERVERDELINGEN VH ZENUWSTELSEL
o CENTRALE ZENUWSTELSEL:
Omvat hersenen en ruggenmerg, via het ruggenmerg kunnen er impulsen naar en van de
hersenen gestuurd worden.
o PERIFERE ZENUWSTELSEL:
Is de verbinding tussen het centrale zenuwstelsel en de spieren, klieren en organen. Er komt
op die manier info van onze zintuigen via de zenuwen aangevoerd naar de hersenen en
vertrekt er info om eventuele acties te ondernemen.
- WAT IS EEN NEURON
Neuronen zijn cellen van ons lichaam die gespecialiseerd zijn in het ontvangen, verwerken en het
uitvoeren van informatie. Zij geven deze informatie door onder de vorm van een impuls of
actiepotentiaal.
- WAT ZIJN DE FUNCTIES VAN EEN NEURON
Een neuron heeft twee functies:
o IMPULSBEGELEIDING: vervoeren van informatie binnen het neuron
o SYNAPSISCHE TRANSMISSIE: doorgeven van info aan een andere neuron
- GEEF DE BASISSTRUCTUUR VAN EEN NEURON EN DE VERSCHILLENDE ONDERDELEN

Rond cellichaam = kern
Axon uiteinde = synaptische knopen
Richting vd prikkel = impuls




- WAT IS MYELINE EN WAT IS DE FUNCTIE HIERVAN?
Myeline is een witte en vetachtige stof die als een soort isolatie rond de axon zit. Dit heeft als
functie dat signalen dus niet alleen sneller worden doorgegeven, maar het zorgt er ook voor dat
de impuls alleen uitkomt aan het einde van het axon en niet halverwege overspringt naar een cel
waarvoor het signaal niet bedoeld is.
- WAT IS ACTIEPOTENTIAAL EN WAT HOUDT HET IN?
Een actiepotentiaal betekent dat de input van andere neuronen zorgt voor een “ontlading” van
het neuron, waardoor het neuron “vuurt” en een impuls doorgeeft.
Het verplaatst zich van de dendrieten, via het cellichaam, over de axon naar de synaptische
knopen.
- HOE GEBEURT IMPULSGELEIDING?
= Het vervoeren van informatie binnen het neuron.
Enkel wanneer een bepaalde drempel van prikkeling overschreden wordt, ontstaat er impuls met
vaste sterkte.
- HOE GEBEURT SYNAPTISCHE TRANSMISSIE? BENOEM DE BETROKKEN ONDERDELEN VAN HET
NEURON HIERBIJ.
= synaptische knopen, bevatten kleine blaasjes gevuld met duizenden moleculen van een
bepaalde neurotransmitter. Wanneer impuls het neuron uiteinde bereikt -> blaasjes geleegd in de
synaptische spleet.