Thema 1:
Leerdoelen:
● Beschrijven waartegen het immuunsysteem ons beschermt.
Het immuunsysteem beschermt ons tegen lichaamsvreemde organisme/cellen door
die af te weren.
● Een definitie geven van een commensaal en een pathogeen.
Commensaal = Bacteriën die leven van afvalstoffen aan de buitenkant van onze
weefsels. Ze stimuleren en helpen het immuunsysteem, maar ze houden ook een
plekje vast zodat er geen andere (slechte, pathogenen) bacteriën kunnen
plaatsnemen.
Pathogeen = Pathogenen of ziektekiemen zijn micro-organismen die bij besmetting
van een gastheercel meestal schade of hinder kunnen veroorzaken.
● Vier verschillende typen van pathogenen noemen.
Bacteriën, virussen, schimmels en parasieten.
● Beschrijven wat de functie en kenmerken van de eerste, tweede en derde linie
van immunologische afweer zijn. Hierbij ook beschrijven wat hun onderlinge
samenhang is.
Eerste linie afweer: Gelijk actief, passief, uitwendige bescherming (huid, slijmvliezen
etc)
Tweede linie afweer: Aangeboren afweersysteem, valt meerdere typen
ziekteverwekkers aan door fagocytose.
Derde linie afweer: Adaptief, valt één type ziekteverwekker aan, afweer neemt toe
na herhaalde infectie. Humorale en cellulaire afweer.
De eerste en tweede linie zijn aangeboren afweersystemen en komen gelijk van start
de derde linie moet geactiveerd worden dit wordt mede gedaan door de
dendritische cel die voorkomt in de eerste 2 linies. De derde afweerlinie werkt op
geheugen dus op eerdere infecties.
● Specifieke voorbeelden geven van mechanische, chemische en microbiologische
barrières die bijdragen aan de verdediging tegen infecties en kort uitleggen hoe
dit werkt.
- Mechanische: Tranen, Trilharen. HOuden bacteriën tegen tot binnendringen
van het menselijke lichaam.
- Chemische: Zuren (maagzuur, pH huid), Lactoferrine, Lysozym. Zijn
bactericide of bacteriostatisch (vermoord bacterien of remt bacterie groei).
, -Microbiologische barrières: Normale microbiota (darmflora etc) Zijn
commensaal en stimuleren het afweersysteem maar houden ook een plekje
vast tegenover pathogenen.
● Beschrijven hoe het verloop van de innate immuunrespons afhankelijk is van het
type pathogeen dat een infectie veroorzaakt.
?
● De vier karakteristieke eigenschappen noemen van de innate (aangeboren) en
adaptieve (verworven) immuunrespons.
Innate immuunsysteem Adaptieve Immuunsysteem
Bij geboorte aanwezig Ontwikkelt zich na contact met een pathogeeen
Gelijk actief Komt relatief traag op gang
Niet specifiek Zeer pathogeen specifiek
Geen geheugen opbouw, Geheugen opbouw, afweer verbeterd
zelfde afweer
● Opsommen welke verschillende cellen onderdeel uitmaken van het
immuunsysteem en beschrijven wat hun eigenschappen en functie is.
- Small lymfocyt: B cells make antibodies and T cells help B cells and kill infected cells.
- Natural killer cell (NK cell): Kills virus-infected cells.
- Neutrofiel: Fagocyteerd en vermoord microorganismen.
- Eosinofiel: Vermoord antilichaam-gemarkeerde parasieten door vrijlating van giftige
granulaat inhoud.
- Basofiel: Verdediging tegen parasieten.
- Dendritische cel: Activeert T cells om het adaptieve immuunsysteem te starten.
- Mest cell: Verdrijving van parasieten door uitscheiding van granulaat inhoud zoals
histamine etc. (speelt een rol bij allergiën).
- Monociet: Voorlopercel van macrofagen.
- Macrofaag: Fagocyteerd en vermoord microorganismen.
- Megakaryocyte: Vorming van bloedplaatjes, wond reparatie.
- Erytrocyt: Zuurstof transport.
● Een beschrijving geven hoe de cellen van het immuunsysteem gevormd worden
en hoe de indeling in de verschillende lijnen (lymfoid, myeloid, megakaryocyte
en erythroid) opgebouwd is.
Alle cellen worden uit de pluripotente hemapotheitic stem cell gevormd. Dit splitst
zich op in de myeloid en lymphoid cell precursor vanuit uit het myeloid ontstaat het
,megakaryoceterytroid cell precursor en gaat verder in de erytroide lijn (erytrocyten,
megakaryocyten). De myeloide cell gaat verder in de myeloide lijn (Granulocyten en
monocyten) en de lymphoide cell gaat verder in de lymphoide lijn (T cellen en B
cellen).
● Globaal de functie en het mechanisme van fagocytose beschrijven.
Fagocytose is het opruimen van giftige of doden cellen door het opeten door een
fagocyt.
● De locatie en functie van primair en secundair lymfeweefsel beschrijven.
De primaire lymfeweefsels zijn de thymus en beenmerg en de secundaire
lymfeweefsels zijn zowel neusamandelen en keel amandelen en milt etc. In de
primaire lymfeweefsels worden de cellen aangemaakt en in de secundaire
lymfeweefsels circuleren ze wachtend op infectie.
● De opbouw en functie van een lymfknoop beschrijven en dit illustreren met een
schematische tekening.
● Uitleggen wat de rol is van antigeen presenterende cellen (APCs) en in het
bijzonder dendritische cellen (DCs) bij het verbinden van het innate met het
adaptief immuunsysteem.
APC’s fagocyteren pathogeen specifiek en brengen deze naar de lymfoïde weefsels
om die te presenteren aan de T cellen. Deze worden dan geactiveerd. Met in het
speciaal de DC die de verbinding is tussen het innate en adaptieve immuunsysteem.
, Samenvatting:
Immunologie = de biologische wetenschap die onderzoek doet naar de fysiologische mechanismen
van het immuunsysteem in de afweer tegen binnengedrongen lichaamsvreemde organismen, cellen
of stoffen.
Immuunsysteem = het complex verdedigingssysteem bestaande uit cellen en oplosbare moleculen
die nauw samenwerken om binnengedrongen organismen en lichaamsvreemde cellen/stoffen te
weren.
^-- Het immuunsysteem maakt onderscheid tussen extracellulaire en intracellulaire pathogenen.
> Extracellulaire pathogenen → micro-organismen die de gastheer infecteren en veelal buiten
gastheercellen in de weefsels of bloed overleven.
> Intracellulaire pathogenen → micro-organismen die de gastheer infecteren en veelal in het
cytoplasma van de gastheercellen.
^-- Pathogenen zorgen op verschillende manieren voor schade aan de cellen of weefsels → Worden
daarom ook op verschillende manieren door ons immuunsysteem geëlimineerd.
> Immunologische afweer mechanismen: 3 linies
Aangeboren/Innate “aspecifieke afweer” Verworven/Adaptief/Acquired
“Specifieke afweer”
> Karakteristieke eigenschappen:
- Innate Immunity (aangeboren afweermechanismen):
1. Basale afweer mechanismen reeds bij geboorte aanwezig.
2. Snel en onmiddellijk beschikbaar/biologisch actief.
3. Weinig pathogeen-specifiek (aspecifieke afweer).
4. Geen opbouw van immunologisch geheugen → afweerreactie is constant.
Leerdoelen:
● Beschrijven waartegen het immuunsysteem ons beschermt.
Het immuunsysteem beschermt ons tegen lichaamsvreemde organisme/cellen door
die af te weren.
● Een definitie geven van een commensaal en een pathogeen.
Commensaal = Bacteriën die leven van afvalstoffen aan de buitenkant van onze
weefsels. Ze stimuleren en helpen het immuunsysteem, maar ze houden ook een
plekje vast zodat er geen andere (slechte, pathogenen) bacteriën kunnen
plaatsnemen.
Pathogeen = Pathogenen of ziektekiemen zijn micro-organismen die bij besmetting
van een gastheercel meestal schade of hinder kunnen veroorzaken.
● Vier verschillende typen van pathogenen noemen.
Bacteriën, virussen, schimmels en parasieten.
● Beschrijven wat de functie en kenmerken van de eerste, tweede en derde linie
van immunologische afweer zijn. Hierbij ook beschrijven wat hun onderlinge
samenhang is.
Eerste linie afweer: Gelijk actief, passief, uitwendige bescherming (huid, slijmvliezen
etc)
Tweede linie afweer: Aangeboren afweersysteem, valt meerdere typen
ziekteverwekkers aan door fagocytose.
Derde linie afweer: Adaptief, valt één type ziekteverwekker aan, afweer neemt toe
na herhaalde infectie. Humorale en cellulaire afweer.
De eerste en tweede linie zijn aangeboren afweersystemen en komen gelijk van start
de derde linie moet geactiveerd worden dit wordt mede gedaan door de
dendritische cel die voorkomt in de eerste 2 linies. De derde afweerlinie werkt op
geheugen dus op eerdere infecties.
● Specifieke voorbeelden geven van mechanische, chemische en microbiologische
barrières die bijdragen aan de verdediging tegen infecties en kort uitleggen hoe
dit werkt.
- Mechanische: Tranen, Trilharen. HOuden bacteriën tegen tot binnendringen
van het menselijke lichaam.
- Chemische: Zuren (maagzuur, pH huid), Lactoferrine, Lysozym. Zijn
bactericide of bacteriostatisch (vermoord bacterien of remt bacterie groei).
, -Microbiologische barrières: Normale microbiota (darmflora etc) Zijn
commensaal en stimuleren het afweersysteem maar houden ook een plekje
vast tegenover pathogenen.
● Beschrijven hoe het verloop van de innate immuunrespons afhankelijk is van het
type pathogeen dat een infectie veroorzaakt.
?
● De vier karakteristieke eigenschappen noemen van de innate (aangeboren) en
adaptieve (verworven) immuunrespons.
Innate immuunsysteem Adaptieve Immuunsysteem
Bij geboorte aanwezig Ontwikkelt zich na contact met een pathogeeen
Gelijk actief Komt relatief traag op gang
Niet specifiek Zeer pathogeen specifiek
Geen geheugen opbouw, Geheugen opbouw, afweer verbeterd
zelfde afweer
● Opsommen welke verschillende cellen onderdeel uitmaken van het
immuunsysteem en beschrijven wat hun eigenschappen en functie is.
- Small lymfocyt: B cells make antibodies and T cells help B cells and kill infected cells.
- Natural killer cell (NK cell): Kills virus-infected cells.
- Neutrofiel: Fagocyteerd en vermoord microorganismen.
- Eosinofiel: Vermoord antilichaam-gemarkeerde parasieten door vrijlating van giftige
granulaat inhoud.
- Basofiel: Verdediging tegen parasieten.
- Dendritische cel: Activeert T cells om het adaptieve immuunsysteem te starten.
- Mest cell: Verdrijving van parasieten door uitscheiding van granulaat inhoud zoals
histamine etc. (speelt een rol bij allergiën).
- Monociet: Voorlopercel van macrofagen.
- Macrofaag: Fagocyteerd en vermoord microorganismen.
- Megakaryocyte: Vorming van bloedplaatjes, wond reparatie.
- Erytrocyt: Zuurstof transport.
● Een beschrijving geven hoe de cellen van het immuunsysteem gevormd worden
en hoe de indeling in de verschillende lijnen (lymfoid, myeloid, megakaryocyte
en erythroid) opgebouwd is.
Alle cellen worden uit de pluripotente hemapotheitic stem cell gevormd. Dit splitst
zich op in de myeloid en lymphoid cell precursor vanuit uit het myeloid ontstaat het
,megakaryoceterytroid cell precursor en gaat verder in de erytroide lijn (erytrocyten,
megakaryocyten). De myeloide cell gaat verder in de myeloide lijn (Granulocyten en
monocyten) en de lymphoide cell gaat verder in de lymphoide lijn (T cellen en B
cellen).
● Globaal de functie en het mechanisme van fagocytose beschrijven.
Fagocytose is het opruimen van giftige of doden cellen door het opeten door een
fagocyt.
● De locatie en functie van primair en secundair lymfeweefsel beschrijven.
De primaire lymfeweefsels zijn de thymus en beenmerg en de secundaire
lymfeweefsels zijn zowel neusamandelen en keel amandelen en milt etc. In de
primaire lymfeweefsels worden de cellen aangemaakt en in de secundaire
lymfeweefsels circuleren ze wachtend op infectie.
● De opbouw en functie van een lymfknoop beschrijven en dit illustreren met een
schematische tekening.
● Uitleggen wat de rol is van antigeen presenterende cellen (APCs) en in het
bijzonder dendritische cellen (DCs) bij het verbinden van het innate met het
adaptief immuunsysteem.
APC’s fagocyteren pathogeen specifiek en brengen deze naar de lymfoïde weefsels
om die te presenteren aan de T cellen. Deze worden dan geactiveerd. Met in het
speciaal de DC die de verbinding is tussen het innate en adaptieve immuunsysteem.
, Samenvatting:
Immunologie = de biologische wetenschap die onderzoek doet naar de fysiologische mechanismen
van het immuunsysteem in de afweer tegen binnengedrongen lichaamsvreemde organismen, cellen
of stoffen.
Immuunsysteem = het complex verdedigingssysteem bestaande uit cellen en oplosbare moleculen
die nauw samenwerken om binnengedrongen organismen en lichaamsvreemde cellen/stoffen te
weren.
^-- Het immuunsysteem maakt onderscheid tussen extracellulaire en intracellulaire pathogenen.
> Extracellulaire pathogenen → micro-organismen die de gastheer infecteren en veelal buiten
gastheercellen in de weefsels of bloed overleven.
> Intracellulaire pathogenen → micro-organismen die de gastheer infecteren en veelal in het
cytoplasma van de gastheercellen.
^-- Pathogenen zorgen op verschillende manieren voor schade aan de cellen of weefsels → Worden
daarom ook op verschillende manieren door ons immuunsysteem geëlimineerd.
> Immunologische afweer mechanismen: 3 linies
Aangeboren/Innate “aspecifieke afweer” Verworven/Adaptief/Acquired
“Specifieke afweer”
> Karakteristieke eigenschappen:
- Innate Immunity (aangeboren afweermechanismen):
1. Basale afweer mechanismen reeds bij geboorte aanwezig.
2. Snel en onmiddellijk beschikbaar/biologisch actief.
3. Weinig pathogeen-specifiek (aspecifieke afweer).
4. Geen opbouw van immunologisch geheugen → afweerreactie is constant.
