Biologie Nectar ~ Samenvatting ~ H6 Soorten en Populaties
6.1 Kenmerken van soorten
Twee criteria om vast te stellen of individuen tot dezelfde soort behoren:
- Uiterlijke kenmerken
- Mogelijkheid tot vruchtbare nakomelingen
( Voorbeeld ): Honden kunnen uiterlijk enorm verschillen, maar kunnen wel samen
vruchtbare jongen krijgen. Daarom behoren ze tot dezelfde soort.
Nu kunnen ze ook met DNA-onderzoek kijken of twee organismen tot dezelfde soort
behoren.
Het uiterlijk van dieren in dezelfde soort kan nog steeds verschillen, vandaar dat
beschrijvingen met gemiddelde kenmerken worden gegeven.
- Het is onwaarschijnlijk dat je een huismus met exact gegeven kenmerken vindt.
Soortnamen en indeling
Binomiale naamgeving: Een soort wordt beschreven met een wetenschappelijke naam, die
bestaat uit 2 delen:
Binomiale naamgeving bestaat uit 2 delen:
- De geslachtsnaam (met een hoofdletter)
- Soortaanduiding (met een kleine letter)
- ( Soms staat er nog een letter achter van de persoon die de soort als eerst
beschreven heeft. Het geeft vaak een ondersoort aan. )
( Voorbeeld ): Passer montanus, Passer domesticus.
➔ Vaak laten wetenschappers een eigenschap van de soort zien in de naam.
Ondersoort: een meestal geografisch afgescheiden groep soortgenoten met iets afwijkende
kenmerken. Zoals Salix cinerea oleifera, een ondersoort van de grauwe wilg Salix cinerea.
Taxonomie: de wetenschap die soorten indeelt in groepen.
- Taxonomie is heel specialistisch werk. Er zijn maar een paar mensen op de wereld
die de verschillende soorten nematoden (bodemaaltjes) uit elkaar kunnen houden.
Indeling van Linnaeus: ( de taxonomie )
organismen -> soorten -> geslachten -> families -> orden -> klassen -> afdelingen -> rijken -
> domeinen.
Rassen: variaties die ontstaan door het fokken van dieren of kweken van planten.
- Rassen maken geen onderdeel uit van de taxonomie.
, De grootste groepen zijn de domeinen.
- Archaea
- Bacteriën
- Eukaryoten
Prokaryoten: eencelligen zonder kernmembraan. geen celkern ander celbraam
- Hun cirkelvormige DNA ligt los in de cel.
Celmembraan: ???
- Het bestaat uit lagen fosfolipiden.
- Voor bescherming tegen het buiten, zodat er geen andere idngen in kunnen
- het buitenste vliesje
Archaea:
- Prokaryoten
- Celmembranen bestaan uit een enkele laag fosfolipiden.
Bacteriën
- Prokaryoten
- Celmembranen hebben een dubbele laag fosfolipiden.
Eukaryoten:
- Celmembranen hebben een dubbele laag fosfolipiden.
- Hun cellen hebben het DNA in de celkern.
DNA
Ook uit DNA-onderzoek blijkt dat uiterlijk niet altijd de familierelatie weergeeft.
Biologen gebruiken DNA-onderzoek om tot een meer betrouwbare indeling van soorten te
komen. Zij onderzoeken:
- Genen voor eiwitten die in meerdere organismen voorkomen (Vb. hemoglobine-gen).
- Genen die met een constante snelheid muteren, vormen voor biologen en
moleculaire klok.
Nauw verwante soorten hebben een vrijwel gelijk hemoglobinegen. Hoe meer verschillende
mutaties biologen in het gen aantreffen, hoe minder nauw verwant de soorten zijn en hoe
langer geleden ze van een gemeenschappelijke voorouder zijn afgesplitst.
Soorten houden zich niet aan menselijke regels
Mensen delen soorten in, maar de natuur houdt zich niet aan die regels.
Hybriden: verschillende soorten die met elkaar kruisen en levensvatbare nakomelingen
krijgen. Ze zijn bijna altijd onvruchtbaar. (zonkey)
- Helpt om te zien welke soorten nauw verwant zijn. (zebra en ezel)
Ongeslachtelijke voortplanting: wanneer vrouwtjes vruchtbare jongen krijgen zonder
paring.
6.1 Kenmerken van soorten
Twee criteria om vast te stellen of individuen tot dezelfde soort behoren:
- Uiterlijke kenmerken
- Mogelijkheid tot vruchtbare nakomelingen
( Voorbeeld ): Honden kunnen uiterlijk enorm verschillen, maar kunnen wel samen
vruchtbare jongen krijgen. Daarom behoren ze tot dezelfde soort.
Nu kunnen ze ook met DNA-onderzoek kijken of twee organismen tot dezelfde soort
behoren.
Het uiterlijk van dieren in dezelfde soort kan nog steeds verschillen, vandaar dat
beschrijvingen met gemiddelde kenmerken worden gegeven.
- Het is onwaarschijnlijk dat je een huismus met exact gegeven kenmerken vindt.
Soortnamen en indeling
Binomiale naamgeving: Een soort wordt beschreven met een wetenschappelijke naam, die
bestaat uit 2 delen:
Binomiale naamgeving bestaat uit 2 delen:
- De geslachtsnaam (met een hoofdletter)
- Soortaanduiding (met een kleine letter)
- ( Soms staat er nog een letter achter van de persoon die de soort als eerst
beschreven heeft. Het geeft vaak een ondersoort aan. )
( Voorbeeld ): Passer montanus, Passer domesticus.
➔ Vaak laten wetenschappers een eigenschap van de soort zien in de naam.
Ondersoort: een meestal geografisch afgescheiden groep soortgenoten met iets afwijkende
kenmerken. Zoals Salix cinerea oleifera, een ondersoort van de grauwe wilg Salix cinerea.
Taxonomie: de wetenschap die soorten indeelt in groepen.
- Taxonomie is heel specialistisch werk. Er zijn maar een paar mensen op de wereld
die de verschillende soorten nematoden (bodemaaltjes) uit elkaar kunnen houden.
Indeling van Linnaeus: ( de taxonomie )
organismen -> soorten -> geslachten -> families -> orden -> klassen -> afdelingen -> rijken -
> domeinen.
Rassen: variaties die ontstaan door het fokken van dieren of kweken van planten.
- Rassen maken geen onderdeel uit van de taxonomie.
, De grootste groepen zijn de domeinen.
- Archaea
- Bacteriën
- Eukaryoten
Prokaryoten: eencelligen zonder kernmembraan. geen celkern ander celbraam
- Hun cirkelvormige DNA ligt los in de cel.
Celmembraan: ???
- Het bestaat uit lagen fosfolipiden.
- Voor bescherming tegen het buiten, zodat er geen andere idngen in kunnen
- het buitenste vliesje
Archaea:
- Prokaryoten
- Celmembranen bestaan uit een enkele laag fosfolipiden.
Bacteriën
- Prokaryoten
- Celmembranen hebben een dubbele laag fosfolipiden.
Eukaryoten:
- Celmembranen hebben een dubbele laag fosfolipiden.
- Hun cellen hebben het DNA in de celkern.
DNA
Ook uit DNA-onderzoek blijkt dat uiterlijk niet altijd de familierelatie weergeeft.
Biologen gebruiken DNA-onderzoek om tot een meer betrouwbare indeling van soorten te
komen. Zij onderzoeken:
- Genen voor eiwitten die in meerdere organismen voorkomen (Vb. hemoglobine-gen).
- Genen die met een constante snelheid muteren, vormen voor biologen en
moleculaire klok.
Nauw verwante soorten hebben een vrijwel gelijk hemoglobinegen. Hoe meer verschillende
mutaties biologen in het gen aantreffen, hoe minder nauw verwant de soorten zijn en hoe
langer geleden ze van een gemeenschappelijke voorouder zijn afgesplitst.
Soorten houden zich niet aan menselijke regels
Mensen delen soorten in, maar de natuur houdt zich niet aan die regels.
Hybriden: verschillende soorten die met elkaar kruisen en levensvatbare nakomelingen
krijgen. Ze zijn bijna altijd onvruchtbaar. (zonkey)
- Helpt om te zien welke soorten nauw verwant zijn. (zebra en ezel)
Ongeslachtelijke voortplanting: wanneer vrouwtjes vruchtbare jongen krijgen zonder
paring.
