Psychiatrie in de verpleegkunde
Hoofdstuk 1: introductie in de geestelijke gezondheidszorg
Klinische psychologie: tak van de psychologie die zich bezighoudt met de beschrijvingen, de oorzaken
en behandelingen van psychische stoornissen
Psychopathologie: het studiegebied dat zich bezighoudt met het beschrijven van de diverse vormen
van afwijkende emoties, gedachten en gedrag.
Psycholoog Iemand die de studie psychologie heeft voltooid
Psychotherapeut Iemand die na de studie psychologie of
psychiatrie een vervolgopleiding heeft gedaan
en daardoor bevoegd is tot het geven van
psychotherapeutische behandelingen.
GZ-psycholoog Psycholoog die na zijn of haar studie een
aanvullende, tweejarige opleiding heeft gevolgd
en is ingeschreven in een door de overheid
goedgekeurd register. (BIG of RIZIV)
Psychiater Iemand die na de studie geneeskunde een
vervolgopleiding heeft gedaan waarin hij of zij
zich gespecialiseerd heeft in het diagnosticeren
en behandelen van cliënten met psychiatrische
stoornissen.
Criteria voor abnormaal:
Uitzonderlijk- afwijkend gedrag, zoals dingen zien of horen die er niet zijn.
Sociaal afwijkend- Afwijkend of deviant gedrag is gedrag dat afwijkt van geldende culturele
normen.
Foute perceptie of interpretatie van de realiteit- normaal gesproken vormen onze zintuigen
en cognitieve processen een accurate mentale representatie van onze omgeving. Als iemand
dit niet kan maken door hallucinaties bij uitzonderlijk gedrag wordt gezegd dat diegene
psychisch ziek of afwijkend is.
Aanzienlijke emotioneel lijden van de persoon- persoonlijk lijden als gevolg van
problematische emoties als angst, vrees en depressie kan afwijkend zijn.
Ongepast of contraproductief gedrag- gedrag dat onprettige gevoelend oproept in plaats van
bevrediging vinden we over het algemeen afwijkend.
Gevaar- gedrag dat gevaar oplevert voor de betrokkene zelf of voor anderen wordt over het
algemeen afwijkend genoemd.
Psychische problemen als depressiviteit kunnen door mensen uit verschillende culturen verschillend
worden beleefd. Zo wordt een paniek aanval anders gezien bij inheemse culturen dan hoe wij dat in
westerse culturen zien en daarom zijn er dus verschillende geneeswijze.
, Historische visies op afwijkend gedrag
460-366 v.Chr. Hippocrates was de eerste die kwam met een naturalistische verklaring kwam
voor afwijkend gedrag. Hij stelde dat de gozondheid van het lichaam en geest
wordt bepaald door een evenwicht in de HUMORES: (lichaamssappen) slijm,
zwarte gal, bloed en gele gal. Zo zou een het te veel hebben van zwarte gal
kunnen zorgen voor een depressie.
476 In de middeleeuwen, na de ongergang van het romeinse rijk verdween de
wetenschap en nam het geloof toe. Er werd verteld dat afwijkend gedrag kwam
door bezetheid van een boze geest of zelfs de duivel. De geest of duivel moest
dus uit de persoon gedreven worden. Het lichaam moest dus onbewoonbaar
worden. In de kerk hadden ze hier speciale mensen en diensten voor. Er werd
gebeden, bezweringen, door een kruis voor het slachtoffer heen en weer te
zwaaien, het slachtoffer afranselen, te geselen en zelfs uit te hongeren.
Gedurende Afwijkend gedrag was een straf van god of bezetenheid van de duivel.
middeleeuwe
n
1600 Overal in Europa werden krankzinnigengestichten (gekkenhuizen) gebouwd. Hier
woonde zowel bedelaars als mensen met psychische stoornissen.
Leefomstandigheden waren er verschrikkelijk, mensen werden vast geketend aan
hun bed en lagen in hun eigen vuil zonder enige toezicht over het terrein. Dit
zorgden dat het een publiekstrekker werd. Tegen betaling kon publiek naar de
fratsen van de bewonder komen kijken, vergelijkbaar met dat wij nu naar een
dierentuin gaan.
1800 Er kwam een nieuw idee door twee Franse artsen. Mensen die afwijkend gedrag
vertoonde waren gewoon ziek en hadden dus recht op menselijke bejegening. Dit
was echter niet erg populair. ‘mensen met afwijkend gedrag waren een gevaar
voor de samenleving’.
1745-1826 Een van de Franse artsen maakte een einde aan de duistere kelder voor de
patiënten en zorgde voor goed geventileerde kamers met voldoende zonlicht. Hij
voerde lange gesprekken met de bewoners. Vanuit deze inspanningen ontstond
een behandelfilosofie: morele therapie. Door patiënten te behandelen als
‘gewone’ mensen en ze een ontspannen en respectvolle omgeving aan te bieden.
Tweede helft Er werd succesvol gehandeld naar de morele therapie. Toch volgde er een
van de 19e periode waarin deskundige meende dat afwijkend gedrag ongeneselijk was. Zelfs
eeuw zo dramatisch dat in de VS alles weer zo werd als rond 1800. Het werden
angstaanjagende plekken
1983 Verwoording van een ambtenaar New York over de gestichten: dwangbuizen,
handboeien, bedden met tralies, riemen en andere middelen werden ingezet om
opgewonden of gewelddadige patiënten in bedwang te houden.
Na 2e WO In Europa werden mensen met een psychische aandoening geholpen in speciale
ziekenhuizen, met een rustige omgeving. Maar nog wel zo dat de gewone burger
geen last ervan had.
Midden jaren Er kwamen meer behandelingen, er waren medicijnen beschikbaar en steeds
50 meer patienten konden mee draaien in de maatschappij.
Jaren 70 Er kwam een antipsychiatriebeweging. Volgens hunbestonden de stoornissen
niet, ze waren eerder een product of gevolg van de kapitalistische maatschappij.
Ze vonden dat dat ze niet behandelt moesten worden en al helemaal niet in ‘hun’
ziekenhuizen. Toch heeft deze beweging een positieve invloed gehad, er zijn meer
psychiatrische weggehaald en daardoor werden mensen met afwijkend gedrag
Hoofdstuk 1: introductie in de geestelijke gezondheidszorg
Klinische psychologie: tak van de psychologie die zich bezighoudt met de beschrijvingen, de oorzaken
en behandelingen van psychische stoornissen
Psychopathologie: het studiegebied dat zich bezighoudt met het beschrijven van de diverse vormen
van afwijkende emoties, gedachten en gedrag.
Psycholoog Iemand die de studie psychologie heeft voltooid
Psychotherapeut Iemand die na de studie psychologie of
psychiatrie een vervolgopleiding heeft gedaan
en daardoor bevoegd is tot het geven van
psychotherapeutische behandelingen.
GZ-psycholoog Psycholoog die na zijn of haar studie een
aanvullende, tweejarige opleiding heeft gevolgd
en is ingeschreven in een door de overheid
goedgekeurd register. (BIG of RIZIV)
Psychiater Iemand die na de studie geneeskunde een
vervolgopleiding heeft gedaan waarin hij of zij
zich gespecialiseerd heeft in het diagnosticeren
en behandelen van cliënten met psychiatrische
stoornissen.
Criteria voor abnormaal:
Uitzonderlijk- afwijkend gedrag, zoals dingen zien of horen die er niet zijn.
Sociaal afwijkend- Afwijkend of deviant gedrag is gedrag dat afwijkt van geldende culturele
normen.
Foute perceptie of interpretatie van de realiteit- normaal gesproken vormen onze zintuigen
en cognitieve processen een accurate mentale representatie van onze omgeving. Als iemand
dit niet kan maken door hallucinaties bij uitzonderlijk gedrag wordt gezegd dat diegene
psychisch ziek of afwijkend is.
Aanzienlijke emotioneel lijden van de persoon- persoonlijk lijden als gevolg van
problematische emoties als angst, vrees en depressie kan afwijkend zijn.
Ongepast of contraproductief gedrag- gedrag dat onprettige gevoelend oproept in plaats van
bevrediging vinden we over het algemeen afwijkend.
Gevaar- gedrag dat gevaar oplevert voor de betrokkene zelf of voor anderen wordt over het
algemeen afwijkend genoemd.
Psychische problemen als depressiviteit kunnen door mensen uit verschillende culturen verschillend
worden beleefd. Zo wordt een paniek aanval anders gezien bij inheemse culturen dan hoe wij dat in
westerse culturen zien en daarom zijn er dus verschillende geneeswijze.
, Historische visies op afwijkend gedrag
460-366 v.Chr. Hippocrates was de eerste die kwam met een naturalistische verklaring kwam
voor afwijkend gedrag. Hij stelde dat de gozondheid van het lichaam en geest
wordt bepaald door een evenwicht in de HUMORES: (lichaamssappen) slijm,
zwarte gal, bloed en gele gal. Zo zou een het te veel hebben van zwarte gal
kunnen zorgen voor een depressie.
476 In de middeleeuwen, na de ongergang van het romeinse rijk verdween de
wetenschap en nam het geloof toe. Er werd verteld dat afwijkend gedrag kwam
door bezetheid van een boze geest of zelfs de duivel. De geest of duivel moest
dus uit de persoon gedreven worden. Het lichaam moest dus onbewoonbaar
worden. In de kerk hadden ze hier speciale mensen en diensten voor. Er werd
gebeden, bezweringen, door een kruis voor het slachtoffer heen en weer te
zwaaien, het slachtoffer afranselen, te geselen en zelfs uit te hongeren.
Gedurende Afwijkend gedrag was een straf van god of bezetenheid van de duivel.
middeleeuwe
n
1600 Overal in Europa werden krankzinnigengestichten (gekkenhuizen) gebouwd. Hier
woonde zowel bedelaars als mensen met psychische stoornissen.
Leefomstandigheden waren er verschrikkelijk, mensen werden vast geketend aan
hun bed en lagen in hun eigen vuil zonder enige toezicht over het terrein. Dit
zorgden dat het een publiekstrekker werd. Tegen betaling kon publiek naar de
fratsen van de bewonder komen kijken, vergelijkbaar met dat wij nu naar een
dierentuin gaan.
1800 Er kwam een nieuw idee door twee Franse artsen. Mensen die afwijkend gedrag
vertoonde waren gewoon ziek en hadden dus recht op menselijke bejegening. Dit
was echter niet erg populair. ‘mensen met afwijkend gedrag waren een gevaar
voor de samenleving’.
1745-1826 Een van de Franse artsen maakte een einde aan de duistere kelder voor de
patiënten en zorgde voor goed geventileerde kamers met voldoende zonlicht. Hij
voerde lange gesprekken met de bewoners. Vanuit deze inspanningen ontstond
een behandelfilosofie: morele therapie. Door patiënten te behandelen als
‘gewone’ mensen en ze een ontspannen en respectvolle omgeving aan te bieden.
Tweede helft Er werd succesvol gehandeld naar de morele therapie. Toch volgde er een
van de 19e periode waarin deskundige meende dat afwijkend gedrag ongeneselijk was. Zelfs
eeuw zo dramatisch dat in de VS alles weer zo werd als rond 1800. Het werden
angstaanjagende plekken
1983 Verwoording van een ambtenaar New York over de gestichten: dwangbuizen,
handboeien, bedden met tralies, riemen en andere middelen werden ingezet om
opgewonden of gewelddadige patiënten in bedwang te houden.
Na 2e WO In Europa werden mensen met een psychische aandoening geholpen in speciale
ziekenhuizen, met een rustige omgeving. Maar nog wel zo dat de gewone burger
geen last ervan had.
Midden jaren Er kwamen meer behandelingen, er waren medicijnen beschikbaar en steeds
50 meer patienten konden mee draaien in de maatschappij.
Jaren 70 Er kwam een antipsychiatriebeweging. Volgens hunbestonden de stoornissen
niet, ze waren eerder een product of gevolg van de kapitalistische maatschappij.
Ze vonden dat dat ze niet behandelt moesten worden en al helemaal niet in ‘hun’
ziekenhuizen. Toch heeft deze beweging een positieve invloed gehad, er zijn meer
psychiatrische weggehaald en daardoor werden mensen met afwijkend gedrag
