Samenvatting arts & maatschappij 2

2022
2023




ARTS EN
MAATSCHAPPIJ
TWEEDE BACHELOR
ESTHER NIJHOFF

,Inhoud
Medische sociologie............................................................................................................ 2
Social norms approach.................................................................................................... 2
Inleiding public health..................................................................................................... 4
Zelfmoord & zelfmoordpreventie...................................................................................11
Ziektegedrag................................................................................................................. 15
Medische psychologie....................................................................................................... 19
Verklaringsmodellen...................................................................................................... 19
Lichamelijk onverklaarde klachten x..............................................................................27
Symptoomperceptie x.................................................................................................... 27
Somatisatie, chronische ziekte, therapietrouw..............................................................28
Somatisatie................................................................................................................. 28
Chronisch ziek-zijn...................................................................................................... 30
Therapietrouw............................................................................................................ 31
Psycho-oncologie........................................................................................................... 33
Psycho-oncologie........................................................................................................ 34
Soorten psychologische interventies bij somatische aandoeningen...........................35
Medische ethiek................................................................................................................ 38
Diversiteit......................................................................................................................... 43
Personen met een beperking......................................................................................... 43
Macro.......................................................................................................................... 43
Meso........................................................................................................................... 44
Micro........................................................................................................................... 44
Racisme......................................................................................................................... 44
Seksuele oriëntatie en gender.......................................................................................45




1

,MEDISCHE SOCIOLOGIE

SOCIAL NORMS APPROACH

Norm = onuitgesproken sociale regel over hoe mensen worden verwacht zich te
gedragen; zijn gebaseerd op
ervaringen en worden niet altijd aangeleerd
 Voorbeelden:
- Gedrag in een lift = gezicht naar voren en stil zijn
- ‘Persoonlijke ruimte’ = afstand tussen elkaar en wel/geen oogcontact
Gepercipieerde norm = geven weer welk gedrag wel/niet aanvaardbaar is op basis van
hoe de doelgroep groepsnorm aanvoelt
 Niet correcte percepties = mispercepties
 Voorbeelden:
- Als je koud en nat wordt loop je risico op verkoudheid
- Alle universiteitsstudenten drinken constant
 Hoe ontstaan mispercepties?
- Het abnormale gedrag krijgt meer aandacht, waardoor dit normaal lijkt te
worden
- Mensen vinden het moeilijk contrasterende werkelijkheid te zien en
focussen zich daarom op het ‘dramatische’. Hierdoor krijgen mensen een
verkeerd beeld van de werkelijkheid
 Het gevolg hiervan is dat we juist datgene normaliseren wat we willen
voorkomen
 Wat als we angstgevoelens gebruiken om dit tegen te gaan?
- Werkt averechts
- Angst houdt ons in het verleden en maakt ons bang voor de
toekomst
 Een betere aanpak zou zijn: positieve boodschap
Descriptieve norm = geven weer welk soort gedrag wel/niet aanvaardbaar is, op basis
van wat de meerderheid doet
Injunctieve norm = geven weer welk soort gedrag wel/niet aanvaardbaar is, op basis
van attitudes ten opzichte van bepaald gedrag
 Voorbeeld: hoe staat men tegenover cannabis?
- Ik vind het niet ok
- Ik vind het ok als de persoon dat wil
- Etc.
Social Norms Approach = een nieuwe aanpak van gedragsverandering
 Gebaseerd op:
- Vertrouwen tussen professional en doelpubliek
- Langetermijnrelatie
 Interventie-strategieen:
- Social norms marketing
- Social norms voor kleine groepen
- Online gepersonaliseerde feedback
- Brief motivational interviewing

2

,  Doel van Social Norms Approach samengevat in een afbeelding:




 Voorbeeld: Social Norms Approach in de lagere school
- Vraagstelling:
- Ik heb al alcohol geproefd: ja/nee
- Hoeveel van de kinderen uit mijn klas, denk ik, hebben al alcohol geproefd?
- Bijna niemand
- Minder dan de helft
- Ongeveer de helft
- Meer dan de helft
- Bijna iedereen
- Referentiegroep:
- Kinderen uit mijn klas
 Social Norms Approach is niet alleen over alcohol en drug preventie, maar ook over:
- Sun protection; sunbathers
- Environmental coservation in hotels; hotelguests
- Support for COVID-19 safety; students
- Smartphone use; smartphone users
- Diet; school pupils
- Hand washing; students/males using men’s public restrooms
- Climate change; Americans
- Riding along with a driver who is under the influence of alcohol or drugs; young
people

3