Samenvatting Hoofdstuk 4 en 5

Lezen psychologische stromingen week 4

Waarnemen



Bij waarneming moeten we denken aan:

 De gegevens (informatie) die we krijgen uit de wereld om ons heen (buitenwereld)
 De gegevens die we krijgen uit ons eigen lichaam (binnenwereld)



De vijf zintuigen die we onderscheiden:

 Gezicht
 Gehoor
 Tas
 Reuk
 Smaak



Automutilatie: gedrag waarbij de persoon zichzelf beschadigingen toebrengt



Wat betekent zich bewust worden in een aantal stappen:

1. Zintuigen hebben receptoren
2. Deze zijn verbonden met zenuwen die de informatie doorgeven aan de hersenen
3. In de hersenen bestaan gespecialiseerde gebieden waar de binnenkomende informatie
geïnterpreteerd wordt



Wat beroert onze zintuigen:

In principe is dat niet meer en niet minder dan veranderingen van elektromagnetische golven,
veranderingen van mechanische aard en de aanwezigheid van chemische stofjes



Met bewustwording wordt de interpretatie en betekenisgeving bedoeld



Twee soorten opvattingen over waarnemen:

 De spiegeltheorie
Gaan ervan uit dat wat je waarneemt ook echt waar is
 De sleuteltheorie
Men maakt bij deze theorie onderscheid tussen primaire en secundaire eigenschappen
Iedereen kan iets anders waarnemen

,Secundaire eigenschappen: eigenschappen die pas tijdens het waarnemingsproces ontstaan



De drie kenmerken van waarnemen:

 Adaptatie
 Relativiteit
 Selectiviteit



Waarnemen: het opmerken van veranderingen



Adaptatie: wat al een tijdje/lang zo is wordt niet meer opgemerkt

Relativiteit: waarnemen aan de hand van verhoudingen en vergelijkingen

Selectiviteit: een beperkt deel kan worden waargenomen (selectie)



Karikatuur: een klein deel van de werkelijkheid



Kijken: visuele perceptie

Horen: auditieve perceptie

Tast: tactiele perceptie

Smaak/reuk: olfactorische perceptie



Zenuwbanen, gespecialiseerde hersendelen en aparte sensoren geven voornamelijk informatie over
de toestand van ons lichaam



De ogen zijn het belangrijkste zintuig, we kunnen diepte zien, omdat het ene oog het andere oog
gedeeltelijk overlapt



Geluidsdrempel: de grens tussen net wel en net niet iets horen



De linkerkant van de hersenen is verbonden met het rechteroor en de rechterkant van de hersenen is
verbonden met het linkeroor. De linkerhersenhelft is gespecialiseerd in het luisteren naar taal en de
rechterhersenhelft in het luisteren naar niet-talige omgevingsgeluiden



Lokaliseren: waar bevindt het zich?

, De functie van de huid is het regelen van de lichaamstemperatuur en beschermt tegen schadelijke
invloeden van buiten



De huid kan vier verschillende gewaarwordingen teweegbrengen:

 Tast
 Warmte
 Kou
 Pijn



Proeven: het omzetten van chemische stoffen in smaakgewaarwordingen



De vier basissmaken zijn: zout, zuur, zoet en bitter



Gevoelig zijn voor bittere stoffen kan erfelijk zijn



De drie functies van ruiken:

 Met reuk vinden we voedsel
 Reuk heeft een alarmfunctie
 De reuk speelt een belangrijke rol in het seksuele leven



Feromonen: hormoongeuren of lokstoffen



Dat geuren goed herinnerd worden, komt mede omdat zij sterk verbonden worden met emoties



Het waargenomene wordt nooit door het fysieke verschijnsel bepaald maar is afhankelijk van
factoren:

 Aandacht bij het waarnemer
 Motivatie en emotie van de waarnemer
 Organisatie en illusies en leerervaringen van de waarnemer



Passieve aandacht: we merken aspecten op die ons aandacht trekken

Actieve aandacht: we merken aspecten op waarop we ons ingesteld hebben, waar we ons actief op
richten