ALGEMENE EINDTERMEN
Democratie is een bestuursvorm waarbij burgers mee kunnen doen in de politiek.
Demos = volk, kratein = heersen Democratie: heerschappij van het volk
Belangrijke waarden: vrijheid en gelijkheid (vrijheid omdat er bijvoorbeeld geen druk wordt
uitgeoefend door machthebbers op wie je zou moeten stemmen en gelijkheid want iedereen
zijn stem telt mee)
Eindterm 5
Voorbeelden van evaluatie:
- Op voordeel 1: alleenheerschappij in een democratie lijkt alsnog wel mogelijk
- Op voordeel 4: Weten we wel wat onze fundamentele belangen zijn?
- Op voordeel 7: Democratie kan leiden tot stilstand (status quo(=niets veranderen)
handhaven)
Kwestie 1: Wie mag er meedoen in een democratie?
Plato (tegen democratie, regering moet uit koning-filosofen bestaan)
- Een dualist (onderscheid lichaam en geest, de mens heeft een onsterfelijke ziel)
De ziel bestaat uit 3 delen: rede, wilskracht en begeerte (menner met paarden)
Iedereen doet dat gene waar hij van nature geschikt voor is.
Onderdelen van de ziel Bevolkingsgroepen Voorbeeld beroep Deugden
Rede Heerser Koning-filosoof Wijsheid
Wilskracht Wachters Soldaat Moed
Begeerte Arbeider Boer Matigheid
Nobele leugen god heeft de mensen verdeeld in 3 groepen goud, zilver of brons)
Zijn ideale samenleving aristocratie (koning-filosofen hebben de macht)
De koning-filosofen hebben als enige in de samenleving een lijntje met het goede
Koningfilosofen…
- Mogen geen eigendom bezitten
- Mogen geen liefdes relaties onderhouden
- Hebben alleen one nightstand voor voortplanting en kinderen die daaruit volgen en
worden daarna opgevoed door de staat
- Weten niet wie hun kinderen zijn
- Worden getraind in de wetenschap van het regeren
Plato beschouwt regeren als wetenschap, en koning-filosofen beheersen deze wetenschap
, Dahl (voor democratie, beste staatsvorm)
Dahl vraagt zich af, wat maakt iemand geschikt om mee te beslissen?
3 deugden die Plato toeschrijft aan (koning)filosofen:
- Morele kennis: weten wat het goede is
- Morele houding: wil om het goede na te streven
- Technische kennis: om het goede te behalen
Dahl zegt.. regeren is geen wetenschap, hier kun je niet voor studeren
Technologische expertise is nooit voldoende basis voor een politieke beslissing, want:
- Er is altijd een morele overweging nodig
- Experts missen ook een boel kennis
Volgens Dahl gooit Plato ‘het kind met het badwater weg’ het gebrek aan deugd bij het
volk hoeft niet te leiden tot een verwerping van de democratie
Mill (democratie is rationeler, dan een regering met politieke experts)
Mill is een utilist: zorgen voor het grootste geluk
Hij zegt:
- Het is beter voor de samenleving als gewone burgers meehelpen beslissingen te nemen
- Een groep experts kan nooit een goede beslissing nemen
Geen directe democratie, is niet haalbaar, we hebben een representatieve democratie nodig
(volksvertegenwoordigers worden gekozen)
Rationeel: gebaseerd op geldige redenen
Democratie is rationeler, want:
Argument 1
- Meer mensen leveren meer informatie
- Meer informatie leidt tot betere beslissingen
- Regering van experts heeft geen toegang tot deze informatie
- Experts zijn niet alwetend, zij zijn ook maar mensen
Argument 2
- Democratie leidt tot vrijheid van meningsuiting
- Vrijheid van meningsuiting leidt tot meer discussie
- Meer discussie maakt dat mensen hun opvattingen moet verantwoorden
- Meer verantwoording leidt tot betere beslissingen
- Regering van experts voelt geen druk om zich te verantwoorden. Dit leidt tot slechtere
beslissingen
Democratie is een bestuursvorm waarbij burgers mee kunnen doen in de politiek.
Demos = volk, kratein = heersen Democratie: heerschappij van het volk
Belangrijke waarden: vrijheid en gelijkheid (vrijheid omdat er bijvoorbeeld geen druk wordt
uitgeoefend door machthebbers op wie je zou moeten stemmen en gelijkheid want iedereen
zijn stem telt mee)
Eindterm 5
Voorbeelden van evaluatie:
- Op voordeel 1: alleenheerschappij in een democratie lijkt alsnog wel mogelijk
- Op voordeel 4: Weten we wel wat onze fundamentele belangen zijn?
- Op voordeel 7: Democratie kan leiden tot stilstand (status quo(=niets veranderen)
handhaven)
Kwestie 1: Wie mag er meedoen in een democratie?
Plato (tegen democratie, regering moet uit koning-filosofen bestaan)
- Een dualist (onderscheid lichaam en geest, de mens heeft een onsterfelijke ziel)
De ziel bestaat uit 3 delen: rede, wilskracht en begeerte (menner met paarden)
Iedereen doet dat gene waar hij van nature geschikt voor is.
Onderdelen van de ziel Bevolkingsgroepen Voorbeeld beroep Deugden
Rede Heerser Koning-filosoof Wijsheid
Wilskracht Wachters Soldaat Moed
Begeerte Arbeider Boer Matigheid
Nobele leugen god heeft de mensen verdeeld in 3 groepen goud, zilver of brons)
Zijn ideale samenleving aristocratie (koning-filosofen hebben de macht)
De koning-filosofen hebben als enige in de samenleving een lijntje met het goede
Koningfilosofen…
- Mogen geen eigendom bezitten
- Mogen geen liefdes relaties onderhouden
- Hebben alleen one nightstand voor voortplanting en kinderen die daaruit volgen en
worden daarna opgevoed door de staat
- Weten niet wie hun kinderen zijn
- Worden getraind in de wetenschap van het regeren
Plato beschouwt regeren als wetenschap, en koning-filosofen beheersen deze wetenschap
, Dahl (voor democratie, beste staatsvorm)
Dahl vraagt zich af, wat maakt iemand geschikt om mee te beslissen?
3 deugden die Plato toeschrijft aan (koning)filosofen:
- Morele kennis: weten wat het goede is
- Morele houding: wil om het goede na te streven
- Technische kennis: om het goede te behalen
Dahl zegt.. regeren is geen wetenschap, hier kun je niet voor studeren
Technologische expertise is nooit voldoende basis voor een politieke beslissing, want:
- Er is altijd een morele overweging nodig
- Experts missen ook een boel kennis
Volgens Dahl gooit Plato ‘het kind met het badwater weg’ het gebrek aan deugd bij het
volk hoeft niet te leiden tot een verwerping van de democratie
Mill (democratie is rationeler, dan een regering met politieke experts)
Mill is een utilist: zorgen voor het grootste geluk
Hij zegt:
- Het is beter voor de samenleving als gewone burgers meehelpen beslissingen te nemen
- Een groep experts kan nooit een goede beslissing nemen
Geen directe democratie, is niet haalbaar, we hebben een representatieve democratie nodig
(volksvertegenwoordigers worden gekozen)
Rationeel: gebaseerd op geldige redenen
Democratie is rationeler, want:
Argument 1
- Meer mensen leveren meer informatie
- Meer informatie leidt tot betere beslissingen
- Regering van experts heeft geen toegang tot deze informatie
- Experts zijn niet alwetend, zij zijn ook maar mensen
Argument 2
- Democratie leidt tot vrijheid van meningsuiting
- Vrijheid van meningsuiting leidt tot meer discussie
- Meer discussie maakt dat mensen hun opvattingen moet verantwoorden
- Meer verantwoording leidt tot betere beslissingen
- Regering van experts voelt geen druk om zich te verantwoorden. Dit leidt tot slechtere
beslissingen
