5 Infectieziektebestrijding 3
Kernbegrippen 3
Theorieën en methoden 3
Feiten 3
5.1 inleiding 4
5.2 Transmissie van micro-organismen 4
5.2.1 Transmissie Cyclus 4
5.2.2 Epidemiologische begrippen 5
5.2.3 Overdracht 5
5.2.4 Basaal reproductiegetal R0 5
5.3 Primaire preventie 6
5.3.1 Hygiëne 6
Hygiëne in onze maatschappij 6
Handhygiëne 6
5.3.2 Immunisatie en vaccinatie 7
Werking vaccins 7
Werkzaamheid van vaccins 7
Groepsimmuniteit 7
Vaccinatieprogramma’s in Nederland 7
Weerstand tegen vaccinatie 8
5.3.3 Gezondheidsbevordering 8
5.4 Secundaire preventie 8
5.4.1 Preparedness 8
5.4.2 Surveillance 9
5.4.3 Screening 9
5.4.4 Bron- en contactopsporing 9
5.4.5 Bestrijding in lage- en middeninkomenslanden 10
5.5 Antimicrobiële resistentie (ABR) 10
5.5.1 Ontstaan ABR 10
5.5.2 Wereldwijde bedreigingen 10
5.5.3 Maatregelen en richtlijnen 11
5.6 Wet Publieke gezondheid 11
6 Screening 13
Kernbegrippen: 13
Theorieën en methoden 13
Feiten 13
6.1 Inleiding 14
6.2 Theorie van screening 14
6.2.1 Algemene principes 14
6.2.2 Screeningstest en testeigenschappen 15
6.3 Voor- en nadelen van screening 16
6.3.1 Criteria voor besluitvorming 16
6.3.2 Overdiagnostiek en overbehandeling 17
1
, 6.3.3 Beoordelingskader voor het aanbieden van een screeningsprogramma 17
6.3.4 Screeningsprogramma’s naar kanker in Nederland 18
6.4 Screening naar diverse aandoeningen: wel of niet? 19
6.5 Uitdagingen voor de toekomst 20
6.5.1 Samenhang van preventie en behandeling 20
6.5.2 Welke bewijskracht is nodig voor screening? 20
6.5.3 Risicostratificatie, individualisering en hulplijnen/beslissingsinstrumenten 20
2
, Infectieziektebestrijding & Screening
5 Infectieziektebestrijding
Kernbegrippen
- Infectieziekten worden vaak veroorzaakt door virussen, bacteriën, parasieten,
schimmels en prionen. Door transmissie (overdracht) onderscheiden ze zich van
niet-overdraagbare ziektes.
- Primaire preventie is het voornamelijk voorkomen van overdracht vanuit een bron
naar een gastheer. En voorkomen dat potentiële gastheren vatbaar zijn voor
pathogenen (ziekteverwekker van biologische oorsprong)
- Secundaire preventie van infectieziekte is de bestrijding van uitbraken en verdere
verspreiding in de bevolking
Theorieën en methoden
- Het basaal reproductiegetal R0 bepaalt of, en hoe snel, een micro-organisme ( en
de ziekte) zich kan verspreiden in de bevolking
- Groepsimmuniteit is wanneer er voldoende personen in de bevolking ofwel door
natuurlijke infectie of vaccinatie immuun zijn. De resterende niet-immune personen
worden daardoor beschermd, omdat het micro-organisme zich niet kan verspreiden
(R0 <1)
- Belangrijkste vormen van primaire preventie bij infectieziekten zijn hygiëne,
immunisatie & vaccinatie en gezondheidsbevordering.
- Belangrijke methoden in secundaire preventie zijn preparedness, surveillance,
screening en bron- en contactonderzoek.
Feiten
- Infectieziekten zijn nog steeds een belangrijke oorzaak van sterfte in de wereld.
Bestrijding in lage- en middeninkomenslanden is belangrijk om zo ook nederland te
beschermen tegen deze ziektes.
- Hygiënemaatregelen, zoals waterzuivering en riolering zorgen voor het terugdringen
van ziektelast in de bevolking.
- Vaccinatie is een van de meest succesvolle preventieve maatregelen, weerstand
ertegen neemt toe.
- Antimicrobiële resistentie is een toenemend probleem wereldwijd → ernstige
bedreiging volksgezondheid.
- De Wet publieke gezondheid geeft het wettelijke kader voor de bestrijding van
infectieziekten in nederland.
3
Kernbegrippen 3
Theorieën en methoden 3
Feiten 3
5.1 inleiding 4
5.2 Transmissie van micro-organismen 4
5.2.1 Transmissie Cyclus 4
5.2.2 Epidemiologische begrippen 5
5.2.3 Overdracht 5
5.2.4 Basaal reproductiegetal R0 5
5.3 Primaire preventie 6
5.3.1 Hygiëne 6
Hygiëne in onze maatschappij 6
Handhygiëne 6
5.3.2 Immunisatie en vaccinatie 7
Werking vaccins 7
Werkzaamheid van vaccins 7
Groepsimmuniteit 7
Vaccinatieprogramma’s in Nederland 7
Weerstand tegen vaccinatie 8
5.3.3 Gezondheidsbevordering 8
5.4 Secundaire preventie 8
5.4.1 Preparedness 8
5.4.2 Surveillance 9
5.4.3 Screening 9
5.4.4 Bron- en contactopsporing 9
5.4.5 Bestrijding in lage- en middeninkomenslanden 10
5.5 Antimicrobiële resistentie (ABR) 10
5.5.1 Ontstaan ABR 10
5.5.2 Wereldwijde bedreigingen 10
5.5.3 Maatregelen en richtlijnen 11
5.6 Wet Publieke gezondheid 11
6 Screening 13
Kernbegrippen: 13
Theorieën en methoden 13
Feiten 13
6.1 Inleiding 14
6.2 Theorie van screening 14
6.2.1 Algemene principes 14
6.2.2 Screeningstest en testeigenschappen 15
6.3 Voor- en nadelen van screening 16
6.3.1 Criteria voor besluitvorming 16
6.3.2 Overdiagnostiek en overbehandeling 17
1
, 6.3.3 Beoordelingskader voor het aanbieden van een screeningsprogramma 17
6.3.4 Screeningsprogramma’s naar kanker in Nederland 18
6.4 Screening naar diverse aandoeningen: wel of niet? 19
6.5 Uitdagingen voor de toekomst 20
6.5.1 Samenhang van preventie en behandeling 20
6.5.2 Welke bewijskracht is nodig voor screening? 20
6.5.3 Risicostratificatie, individualisering en hulplijnen/beslissingsinstrumenten 20
2
, Infectieziektebestrijding & Screening
5 Infectieziektebestrijding
Kernbegrippen
- Infectieziekten worden vaak veroorzaakt door virussen, bacteriën, parasieten,
schimmels en prionen. Door transmissie (overdracht) onderscheiden ze zich van
niet-overdraagbare ziektes.
- Primaire preventie is het voornamelijk voorkomen van overdracht vanuit een bron
naar een gastheer. En voorkomen dat potentiële gastheren vatbaar zijn voor
pathogenen (ziekteverwekker van biologische oorsprong)
- Secundaire preventie van infectieziekte is de bestrijding van uitbraken en verdere
verspreiding in de bevolking
Theorieën en methoden
- Het basaal reproductiegetal R0 bepaalt of, en hoe snel, een micro-organisme ( en
de ziekte) zich kan verspreiden in de bevolking
- Groepsimmuniteit is wanneer er voldoende personen in de bevolking ofwel door
natuurlijke infectie of vaccinatie immuun zijn. De resterende niet-immune personen
worden daardoor beschermd, omdat het micro-organisme zich niet kan verspreiden
(R0 <1)
- Belangrijkste vormen van primaire preventie bij infectieziekten zijn hygiëne,
immunisatie & vaccinatie en gezondheidsbevordering.
- Belangrijke methoden in secundaire preventie zijn preparedness, surveillance,
screening en bron- en contactonderzoek.
Feiten
- Infectieziekten zijn nog steeds een belangrijke oorzaak van sterfte in de wereld.
Bestrijding in lage- en middeninkomenslanden is belangrijk om zo ook nederland te
beschermen tegen deze ziektes.
- Hygiënemaatregelen, zoals waterzuivering en riolering zorgen voor het terugdringen
van ziektelast in de bevolking.
- Vaccinatie is een van de meest succesvolle preventieve maatregelen, weerstand
ertegen neemt toe.
- Antimicrobiële resistentie is een toenemend probleem wereldwijd → ernstige
bedreiging volksgezondheid.
- De Wet publieke gezondheid geeft het wettelijke kader voor de bestrijding van
infectieziekten in nederland.
3
