1. Dubbele belastingverdragen (juridisch, economisch) en hoe tegengaan, vb’en
normaliter wordt er geen tweemaal belasting geheven op dezelfde grondslag.
Hierbij kan de wetgever dus perfect afwijken. Toch zijn er verschillende bijzondere
wetsbepalingen door de wetgever ingevoerd om dubbele belasting onmogelijk te maken. De
meest verregaande regel is terug te vinden in artikel 1ter van de bijzondere financieringswet.
In de ruime betekenis kan het onderscheid gemaakt worden tussen de juridische en de
economische dubbele belasting
Juridische dubbele belasting:
Eén belastingplichtige wordt meerder malen over dezelfde materie belast (=
subjectidentiteit). De juridische dubbele belasting doet zich voornamelijk voor in
internationale sfeer en wordt vaak internationale dubbele belasting genoemd, omdat ze het
gevolg is van het optreden van overheden van verschillende landen.
Vb.: een Belgische vennootschap richt een fabriek op in het buitenland (vaste inrichting). De
winsten die in het buitenland worden gemaakt, worden belast door het buitenland en dit
wordt betaald door de Belgische vennootschap. De Belgische vennootschap moet echter ook
een vennootschapsbelasting betalen op zijn wereldwinst.
Oplossing:
Overheden proberen deze vorm van dubbele belasting tegen te gaan met eenzijdige of
bilaterale maatregelen. Op nationaal vlak kan verwezen worden naar de reeds vermelde
verbodsbepalingen.
België heeft reeds met tientallen landen dubbelbelastingverdragen afgesloten
(OEZOmodelverdrag). Hierin wordt afgesproken per categorie van inkomen wie van de twee
verdragsluitende staten heffingsbevoegd is ten aanzien van dat inkomen. Zo kan enkel de
staat van de ligging van het onroerend goed de onroerende inkomsten belasten en de winst
van een vaste inrichting kan enkel belast worden door het land waar deze gelegen is. In de
personenbelasting wordt deze belastingvrijstelling enkel verleend onder
progressievoorbehoud. Dit betekent dat de belasting in de personenbelasting eerst wordt
berekend op het wereldinkomen en dat men pas na de berekening van de belasting in een
vermindering van de belastingheffing op het buitenlands inkomen voorziet. Deze techniek
van belastingvrijstelling heeft een belastingverhogend effect.
Indien de belastingplichtige echter inkomen heeft verkregen in een land waar België geen
dubbelbelastingverdrag mee heeft afgesloten, kan enkel op de interne wetgeving worden
teruggevallen. In België mag de belastingplichtige de belasting berekend op het buitenlands
inkomen met de helft verminderen.
Economische dubbele belasting:
Een herhaalde belastingheffing over dezelfde grondslag, ook wanneer deze t.a.v.
verschillende subjecten is gevestigd. (eventueel internationaal dus geen begripsbepalende
factor)