Staat en recht:
Functies van het recht in de samenleving:
Het ordenen van menselijk gedrag door het stellen van rechtsregels
Het handhaven van die regels
Sociale normen: zijn niet opgeschreven en komen niet voor in de rechtsbronnen. Deze zijn niet
afdwingbaar bij de rechter.
Rechtsnormen: Staan wel in de rechtsbronnen en zijn afdwingbaar bij de rechter.
Staat: 3G+E
Grondgebied
Gemeenschap van mensen
Gezag
Erkenning door andere
Staatsvormen:
Gecentraliseerde eenheidsstaat: alle macht bij de centrale overheid (Frankrijk).
Gedecentraliseerde eenheidsstaat: de centrale overheid geeft een deel van hun macht aan
lagere overheden (Nederland).
Federatie: bondsstaat, centrale overheden hebben veel macht er is wel een centrale
overheid (Duitsland, VS).
Confederatie: Geen centrale overheid verschillende staten treden doormiddel van verdragen
naar buiten als 1 land. (Bestaat niet meer).
Koninkrijk der Nederlanden:
4 landen:
Nederland
Aruba
Curaçao
Sint Maarten
Bijzondere Gemeenten: Bonaire, Sint Eustatius en Saba.
Directe democratie: Het volk beslist overal over. Bijvoorbeeld door een referendum.
Indirecte democratie: de burger kiest de volksvertegenwoordigers. Die bepalen namens hun.
2 kiesstelsel:
Meerderheidsstelsel met kiesdistricten: In elk district word gestemd. De winnaar van elk district
krijgt een bepaald aantal zetels. Minder partijen in volkvertegenwoordiging.
Stelsel van evenredige vertegenwoordiging: Alle stemmen uit het hele land worden bij elkaar
opgeteld. Het percentage stemmen komt overeen met het percentage zetels in de
volksvertegenwoordiging. Meer partijen in volksvertegenwoordiging.
Beginselen van de rechtsstaat:
Legaliteitsbeginsel: ieder besluit van de overheid waar de vrijheid van de burger word
beperkt moet zijn gebaseerd op een voorafgaande wettelijke grondslag.
Machtenscheiding: Trias Politica, scheiding van de wetgevende, uitvoerende en
rechtsprekende macht.
Onafhankelijke rechter: de rechter is onafhankelijk. Dus een aparte rechtsprekende macht.
Grondrechten: iedere burger heeft grondrechten. Deze staan in de grondwet. Let op
grondwet is iets anders dan grondrechten.
Functies van het recht in de samenleving:
Het ordenen van menselijk gedrag door het stellen van rechtsregels
Het handhaven van die regels
Sociale normen: zijn niet opgeschreven en komen niet voor in de rechtsbronnen. Deze zijn niet
afdwingbaar bij de rechter.
Rechtsnormen: Staan wel in de rechtsbronnen en zijn afdwingbaar bij de rechter.
Staat: 3G+E
Grondgebied
Gemeenschap van mensen
Gezag
Erkenning door andere
Staatsvormen:
Gecentraliseerde eenheidsstaat: alle macht bij de centrale overheid (Frankrijk).
Gedecentraliseerde eenheidsstaat: de centrale overheid geeft een deel van hun macht aan
lagere overheden (Nederland).
Federatie: bondsstaat, centrale overheden hebben veel macht er is wel een centrale
overheid (Duitsland, VS).
Confederatie: Geen centrale overheid verschillende staten treden doormiddel van verdragen
naar buiten als 1 land. (Bestaat niet meer).
Koninkrijk der Nederlanden:
4 landen:
Nederland
Aruba
Curaçao
Sint Maarten
Bijzondere Gemeenten: Bonaire, Sint Eustatius en Saba.
Directe democratie: Het volk beslist overal over. Bijvoorbeeld door een referendum.
Indirecte democratie: de burger kiest de volksvertegenwoordigers. Die bepalen namens hun.
2 kiesstelsel:
Meerderheidsstelsel met kiesdistricten: In elk district word gestemd. De winnaar van elk district
krijgt een bepaald aantal zetels. Minder partijen in volkvertegenwoordiging.
Stelsel van evenredige vertegenwoordiging: Alle stemmen uit het hele land worden bij elkaar
opgeteld. Het percentage stemmen komt overeen met het percentage zetels in de
volksvertegenwoordiging. Meer partijen in volksvertegenwoordiging.
Beginselen van de rechtsstaat:
Legaliteitsbeginsel: ieder besluit van de overheid waar de vrijheid van de burger word
beperkt moet zijn gebaseerd op een voorafgaande wettelijke grondslag.
Machtenscheiding: Trias Politica, scheiding van de wetgevende, uitvoerende en
rechtsprekende macht.
Onafhankelijke rechter: de rechter is onafhankelijk. Dus een aparte rechtsprekende macht.
Grondrechten: iedere burger heeft grondrechten. Deze staan in de grondwet. Let op
grondwet is iets anders dan grondrechten.
