Thematoets IH – Course 6, BM4
immunologie en humane biologie
Inhoudsopgave
Immunologie ........................................................................................................................................................... 3
Les 1 – Introductie ...................................................................................................................................................... 3
Les 2 – Fysische en Chemische Barrières ................................................................................................................... 7
Les 3 – NK-cellen/ ILCs ..............................................................................................................................................10
Les 4 – Fagocytose ....................................................................................................................................................13
Les 5 – Antigeen ........................................................................................................................................................15
Les 6 – T-cel activatie ...............................................................................................................................................19
Les 7 – B-cel activatie ...............................................................................................................................................23
Les 8 – Antilichamen .................................................................................................................................................26
Theorie van de Praktijk – Immunologie ................................................................................................................. 30
Les 1 – Celkweek, cellen tellen .................................................................................................................................30
Les 2 – Flowcytometrie .............................................................................................................................................32
Les 3 – ELISA & Antigeen Presentatie ......................................................................................................................34
Les 4 – Cytotoxiciteitstest en MTT-assay .................................................................................................................36
Humane Biologie ................................................................................................................................................... 39
Les 1 - Epitheelweefsel en Huid ................................................................................................................................39
Les 2 – Bindweefsel ...................................................................................................................................................42
Les 3 – Spierweefsel ..................................................................................................................................................47
Les 4 - Zenuwweefsel ................................................................................................................................................50
Les 5 – Nieren en Urinewegen..................................................................................................................................55
Les 6 – Spijsverteringskanaal ...................................................................................................................................59
Les 7 – Endocriene Systeem .....................................................................................................................................62
Les 8 – Ademhalingssysteem ...................................................................................................................................65
Les 9 – Circulatie + Huid ...........................................................................................................................................67
Theorie van de Praktijk – Histologie ...................................................................................................................... 70
Les 1 en 2 - Histologische technieken ......................................................................................................................70
Les 3 en 4 - Cryo fixatie, Enzym- en Immuunhistochemie.......................................................................................71
Cytologie................................................................................................................................................................ 75
Les 1 - Rijpe plaveisel-, endocervicale cilinder- en bronchiale cellen......................................................................75
Les 2 - Onrijpe plaveiselcellen & Squameuze metaplasie .......................................................................................81
Les 3 - Infectie en Ontsteking ...................................................................................................................................84
,Data-Analyse ......................................................................................................................................................... 92
Les 1 – Algemeen Deel 1 ...........................................................................................................................................92
Les 2 – Algemeen Deel 2 ...........................................................................................................................................96
Les 3 – Analyse van flowcytometer data .................................................................................................................99
Les 4 – DO11.10 ..................................................................................................................................................... 100
Les 5 – RAW-cellen................................................................................................................................................. 100
Les 6 – ELISA ........................................................................................................................................................... 102
Les 7 – MTT Assay: analyse cytotoxiciteit............................................................................................................. 102
2
, Immunologie
fysieke barrières, aangeboren en verworven immuunsysteem; cellen en organen van het immuunsysteem;
aangeboren immuunsysteem: complement systeem, NK-cellen en fagocytose; verworven immuunsysteem:
antigeen presentatie en B- en T-cel ontwikkeling en activatie & antilichamen
Les 1 – Introductie
Kahoot 1
1. PAMPs zijn geen gevaarsignalen afkomstig van dode cellen
• signalen van dode cellen zijn DAMPs
• PAMPs signalen zijn afkomstig van pathogenen
2. Neutrofielen behoren niet tot het verworven immuunsysteem, maar tot het aangeboren
immuunsysteem.
3. Macrofagen en dendritische cellen (zijn iets beter in presenteren) kunnen fagocyteren en
antigenen presenteren.
4. Basofiele en eosinofiele granulocyten zijn belangrijk bij de immuunrespons tegen parasieten.
5. PAMPs worden herkend door PRRs.
6. Alle cellen met een kern hebben het MHC-I molecuul.
Rode bloedcellen hebben geen kern en dus ook geen MHC-I molecuul.
7. MHC-II moleculen zitten op antigeen presenterende cellen, dendritische cellen, T-cellen,
neutrofielen en macrofagen.
8. CD8 T-cellen worden na activatie cytotoxische T-cellen.
CD4 T-cellen worden T-helpercellen.
9. De thymus en het beenmerg is een primair lymfoïde orgaan.
10. Alleen cellen van het verworven immuunsysteem en aangeboren immuunsysteem ontstaan
uit de lymfoïde stamcel.
11. T-cellen zijn geen professioneel antigeen presenterende cellen.
T-cellen ontvangen/activeren door antigeen presenterende cellen.
12. In primaire lymfoïde organen worden geen T-cellen geactiveerd.
In secundaire lymfoïde organen worden T-cellen geactiveerd.
13. B-cellen produceren geen antistoffen, maar produceren plasmacellen en zullen dan
antistoffen produceren.
Plasmacellen produceren dus antistoffen.
Extra: als een pathogeen ook niet verholpen kan worden na het verworven immuunsysteem dan zal
dit leiden tot chronische infecties en in het ergste scenario kan de persoon komen te overlijden.
fysieke/chemische barrières
huid
• meerlagig epitheel (verschillende lagen zoals
stratum corneum of hoornlaag), huidflora
(commensaal/microbioom), vetzuren
slijm
• cilia (trilharen), slijm, commensaal
(luchtwegen/darmen), pH, epitheelcellen met
tight junctions
antimicrobiële eiwitten
• lysozymen, defensies, vetzuren
3
, aangeboren en verworven
aspecifiek specifiek
herkennen patronen herkennen antigenen
meteen actie over een aantal dagen pas actief
initiatie meteen op plek van infectie begint in gespecialiseerde organen (MALT)
niet sterkere reactie bij tweede kennismaking herinnering, dus beter
cellen van het aangeboren immuunsysteem
• granulocyten
neutrofielen = kortlevende fagocyt in bloed, dat fagocytose uitvoert en bacteriedodende
mechanismes activeert
basofielen = stuurt allergische reacties aan en vermeerdert anti-parasitaire immuniteit
eosinofielen = vernietigt antilichaam bedekte parasieten
mestcellen = laten granulen vrij dat histamine en heparine (→ antistolling) en actieve producten
bevatten
betrokken bij afweer, homeostase, allergieën
• NK-cellen = laten lytische granulen vrij om virus geïnfecteerde cellen en kankercellen te
vernietigen
• Fagocyten zijn langlevend in weefsels
macrofagen = voeren fagocytose, activeert bacteriedodende mechanismes en doet aan
antigen presentatie
4
immunologie en humane biologie
Inhoudsopgave
Immunologie ........................................................................................................................................................... 3
Les 1 – Introductie ...................................................................................................................................................... 3
Les 2 – Fysische en Chemische Barrières ................................................................................................................... 7
Les 3 – NK-cellen/ ILCs ..............................................................................................................................................10
Les 4 – Fagocytose ....................................................................................................................................................13
Les 5 – Antigeen ........................................................................................................................................................15
Les 6 – T-cel activatie ...............................................................................................................................................19
Les 7 – B-cel activatie ...............................................................................................................................................23
Les 8 – Antilichamen .................................................................................................................................................26
Theorie van de Praktijk – Immunologie ................................................................................................................. 30
Les 1 – Celkweek, cellen tellen .................................................................................................................................30
Les 2 – Flowcytometrie .............................................................................................................................................32
Les 3 – ELISA & Antigeen Presentatie ......................................................................................................................34
Les 4 – Cytotoxiciteitstest en MTT-assay .................................................................................................................36
Humane Biologie ................................................................................................................................................... 39
Les 1 - Epitheelweefsel en Huid ................................................................................................................................39
Les 2 – Bindweefsel ...................................................................................................................................................42
Les 3 – Spierweefsel ..................................................................................................................................................47
Les 4 - Zenuwweefsel ................................................................................................................................................50
Les 5 – Nieren en Urinewegen..................................................................................................................................55
Les 6 – Spijsverteringskanaal ...................................................................................................................................59
Les 7 – Endocriene Systeem .....................................................................................................................................62
Les 8 – Ademhalingssysteem ...................................................................................................................................65
Les 9 – Circulatie + Huid ...........................................................................................................................................67
Theorie van de Praktijk – Histologie ...................................................................................................................... 70
Les 1 en 2 - Histologische technieken ......................................................................................................................70
Les 3 en 4 - Cryo fixatie, Enzym- en Immuunhistochemie.......................................................................................71
Cytologie................................................................................................................................................................ 75
Les 1 - Rijpe plaveisel-, endocervicale cilinder- en bronchiale cellen......................................................................75
Les 2 - Onrijpe plaveiselcellen & Squameuze metaplasie .......................................................................................81
Les 3 - Infectie en Ontsteking ...................................................................................................................................84
,Data-Analyse ......................................................................................................................................................... 92
Les 1 – Algemeen Deel 1 ...........................................................................................................................................92
Les 2 – Algemeen Deel 2 ...........................................................................................................................................96
Les 3 – Analyse van flowcytometer data .................................................................................................................99
Les 4 – DO11.10 ..................................................................................................................................................... 100
Les 5 – RAW-cellen................................................................................................................................................. 100
Les 6 – ELISA ........................................................................................................................................................... 102
Les 7 – MTT Assay: analyse cytotoxiciteit............................................................................................................. 102
2
, Immunologie
fysieke barrières, aangeboren en verworven immuunsysteem; cellen en organen van het immuunsysteem;
aangeboren immuunsysteem: complement systeem, NK-cellen en fagocytose; verworven immuunsysteem:
antigeen presentatie en B- en T-cel ontwikkeling en activatie & antilichamen
Les 1 – Introductie
Kahoot 1
1. PAMPs zijn geen gevaarsignalen afkomstig van dode cellen
• signalen van dode cellen zijn DAMPs
• PAMPs signalen zijn afkomstig van pathogenen
2. Neutrofielen behoren niet tot het verworven immuunsysteem, maar tot het aangeboren
immuunsysteem.
3. Macrofagen en dendritische cellen (zijn iets beter in presenteren) kunnen fagocyteren en
antigenen presenteren.
4. Basofiele en eosinofiele granulocyten zijn belangrijk bij de immuunrespons tegen parasieten.
5. PAMPs worden herkend door PRRs.
6. Alle cellen met een kern hebben het MHC-I molecuul.
Rode bloedcellen hebben geen kern en dus ook geen MHC-I molecuul.
7. MHC-II moleculen zitten op antigeen presenterende cellen, dendritische cellen, T-cellen,
neutrofielen en macrofagen.
8. CD8 T-cellen worden na activatie cytotoxische T-cellen.
CD4 T-cellen worden T-helpercellen.
9. De thymus en het beenmerg is een primair lymfoïde orgaan.
10. Alleen cellen van het verworven immuunsysteem en aangeboren immuunsysteem ontstaan
uit de lymfoïde stamcel.
11. T-cellen zijn geen professioneel antigeen presenterende cellen.
T-cellen ontvangen/activeren door antigeen presenterende cellen.
12. In primaire lymfoïde organen worden geen T-cellen geactiveerd.
In secundaire lymfoïde organen worden T-cellen geactiveerd.
13. B-cellen produceren geen antistoffen, maar produceren plasmacellen en zullen dan
antistoffen produceren.
Plasmacellen produceren dus antistoffen.
Extra: als een pathogeen ook niet verholpen kan worden na het verworven immuunsysteem dan zal
dit leiden tot chronische infecties en in het ergste scenario kan de persoon komen te overlijden.
fysieke/chemische barrières
huid
• meerlagig epitheel (verschillende lagen zoals
stratum corneum of hoornlaag), huidflora
(commensaal/microbioom), vetzuren
slijm
• cilia (trilharen), slijm, commensaal
(luchtwegen/darmen), pH, epitheelcellen met
tight junctions
antimicrobiële eiwitten
• lysozymen, defensies, vetzuren
3
, aangeboren en verworven
aspecifiek specifiek
herkennen patronen herkennen antigenen
meteen actie over een aantal dagen pas actief
initiatie meteen op plek van infectie begint in gespecialiseerde organen (MALT)
niet sterkere reactie bij tweede kennismaking herinnering, dus beter
cellen van het aangeboren immuunsysteem
• granulocyten
neutrofielen = kortlevende fagocyt in bloed, dat fagocytose uitvoert en bacteriedodende
mechanismes activeert
basofielen = stuurt allergische reacties aan en vermeerdert anti-parasitaire immuniteit
eosinofielen = vernietigt antilichaam bedekte parasieten
mestcellen = laten granulen vrij dat histamine en heparine (→ antistolling) en actieve producten
bevatten
betrokken bij afweer, homeostase, allergieën
• NK-cellen = laten lytische granulen vrij om virus geïnfecteerde cellen en kankercellen te
vernietigen
• Fagocyten zijn langlevend in weefsels
macrofagen = voeren fagocytose, activeert bacteriedodende mechanismes en doet aan
antigen presentatie
4
