Hoofdstuk 1: Doet opvoeding ertoe?
1.1 Stelling één: De mens is vanaf zijn geboorte volledig bepaald
Nature
Aanleg/genen zijn doorslaggevend
Mens is erfelijk gedetermineerd
Pedagogisch pessimisme kind is niet opvoedbaar
Opvoeding = steun aan natuurlijk ontwikkelingsproces je kan proces van
opvoeding niet beïnvloeden
Bv. lichaamslengte, geslacht, huidskleur… maar ook talenten maken dat je een
goede ouder of orthopedagogisch begeleider zult worden
1.2 Stelling twee: De opvoeding maakt de mens tot mens
Nurtur
e
Milieu (=omgeving van het kind) bepaalt de menselijke opvoeding
Omgevingsinvloeden zijn doorslaggevend
Almachtig: kind is product van omgeving
Invloed vanuit het milieu maakt de mens tot mens
Bv. wolfskinderen
1.3 Stelling drie: de mens bepaalt zichzelf
Existentialistische
opvoeding
Sartre (filosoof)
De mens maakt zichzelf, hij is niet opvoedbaar
Menselijke vrijheid staat centraal
Beïnvloeding is onmogelijk
Mens maakt zelf keuzes en kiest eigen doelen
Bv. een kind kiest voor aan richting die haar afgeraden werd
1.4 Een genuanceerde, synthetische visie
dynamische spel tussen
Erfelijke aanleg
Milieu-inlvoeden
Persoonlijke vrijheid/zelfbepaling
als orthopedagogisch begeleider hanteer je deze visie
Hoofdstuk 2: Het bio-ecologisch model van Bronfenbrenner
= ecologische visie op ontwikkeling (opgedeeld in 3 lagen)
ruime omgeving speelt een rol
1
, wederzijdse beïnvloeding kind-omgeving (al vanaf conceptie bv. ouders gaan
kinderkamer klaarmaken tijdens zwangerschap)
2.1 Het microsysteem
= dagelijkse directe omgeving van het kind bv. gezin (ouders, broers, zussen,
grootouders, tantes, nonkels…)
Voorwaarde in relatie tot vaste gesprekspartners
Wederzijdse beïnvloeding
Kenmerken
Fysische/materiële aspecten Bv. huisvestiging, de buurt, het
gebouw, aanwezigheid speelgoed,
speelmogelijkheden…
Sociale aspecten Bv. ouder leest elke avond verhaaltje
samenstelling van het systeem voor, op school luisteren de kinderen
(taakverdeling, onderliggende relaties, naar de leerkrachten…
rolpatronen…)
2.2 Het mesosysteem
= geheel van microsystemen van het kind en hun onderliggende relaties
relaties tussen microsystemen die positief verlopen zorgen voor een
ondersteunend netwerk voor kind
Kwaliteit relaties Bv. de kwaliteit tussen ouder en
kan variëren van zeer goed tot onthaalmoeder is goed
uiterst slecht
Frequentie van relaties Bv. ouders kunnen nauwelijks tot geen
geeft aan hoe vaak er contact is contact hebben met voetbalploeg
tussen de verschillende dochter
microsystemen
Waardering voor elkaar Bv. ouders van puber kunnen
2
, kan sterk verschillen van grote vriendengroep afkeuren
waardering tot afwijzing
Overgangen tussen verschillende microsystemen kunnen moeizaam verlopen
bv. van gezin naar kleuterschool
2.3 Het exosysteem
= formelen en informele structuren rond het gezin
kind maakt er geen deel van uit maar systeem heeft invloed op kind
Bv. werk ouders, sociaal netwerk, etnische of religieuze gemeenschap, buurt…
2.4 Het macrosysteem
= cultuur en ideologie
Bv. economisch systeem, sociale voorzieningen, onderwijssysteem
Hoofdstuk 3: Balansmodel van Bakker
3
, Model haalt algemeen enkele beschermende en de risicofactoren aan die een
belangrijke rol spelen in de opvoeding (en dus ook in de ontwikkeling van een
kind).
Opvoeding volgens Bakker = transactioneel proces wederzijdse beïnvloeding
tussen ouders en kind
A) Risicofactoren
= eigenschappen, gebeurtenissen of omstandigheden die de ontwikkeling en
4
1.1 Stelling één: De mens is vanaf zijn geboorte volledig bepaald
Nature
Aanleg/genen zijn doorslaggevend
Mens is erfelijk gedetermineerd
Pedagogisch pessimisme kind is niet opvoedbaar
Opvoeding = steun aan natuurlijk ontwikkelingsproces je kan proces van
opvoeding niet beïnvloeden
Bv. lichaamslengte, geslacht, huidskleur… maar ook talenten maken dat je een
goede ouder of orthopedagogisch begeleider zult worden
1.2 Stelling twee: De opvoeding maakt de mens tot mens
Nurtur
e
Milieu (=omgeving van het kind) bepaalt de menselijke opvoeding
Omgevingsinvloeden zijn doorslaggevend
Almachtig: kind is product van omgeving
Invloed vanuit het milieu maakt de mens tot mens
Bv. wolfskinderen
1.3 Stelling drie: de mens bepaalt zichzelf
Existentialistische
opvoeding
Sartre (filosoof)
De mens maakt zichzelf, hij is niet opvoedbaar
Menselijke vrijheid staat centraal
Beïnvloeding is onmogelijk
Mens maakt zelf keuzes en kiest eigen doelen
Bv. een kind kiest voor aan richting die haar afgeraden werd
1.4 Een genuanceerde, synthetische visie
dynamische spel tussen
Erfelijke aanleg
Milieu-inlvoeden
Persoonlijke vrijheid/zelfbepaling
als orthopedagogisch begeleider hanteer je deze visie
Hoofdstuk 2: Het bio-ecologisch model van Bronfenbrenner
= ecologische visie op ontwikkeling (opgedeeld in 3 lagen)
ruime omgeving speelt een rol
1
, wederzijdse beïnvloeding kind-omgeving (al vanaf conceptie bv. ouders gaan
kinderkamer klaarmaken tijdens zwangerschap)
2.1 Het microsysteem
= dagelijkse directe omgeving van het kind bv. gezin (ouders, broers, zussen,
grootouders, tantes, nonkels…)
Voorwaarde in relatie tot vaste gesprekspartners
Wederzijdse beïnvloeding
Kenmerken
Fysische/materiële aspecten Bv. huisvestiging, de buurt, het
gebouw, aanwezigheid speelgoed,
speelmogelijkheden…
Sociale aspecten Bv. ouder leest elke avond verhaaltje
samenstelling van het systeem voor, op school luisteren de kinderen
(taakverdeling, onderliggende relaties, naar de leerkrachten…
rolpatronen…)
2.2 Het mesosysteem
= geheel van microsystemen van het kind en hun onderliggende relaties
relaties tussen microsystemen die positief verlopen zorgen voor een
ondersteunend netwerk voor kind
Kwaliteit relaties Bv. de kwaliteit tussen ouder en
kan variëren van zeer goed tot onthaalmoeder is goed
uiterst slecht
Frequentie van relaties Bv. ouders kunnen nauwelijks tot geen
geeft aan hoe vaak er contact is contact hebben met voetbalploeg
tussen de verschillende dochter
microsystemen
Waardering voor elkaar Bv. ouders van puber kunnen
2
, kan sterk verschillen van grote vriendengroep afkeuren
waardering tot afwijzing
Overgangen tussen verschillende microsystemen kunnen moeizaam verlopen
bv. van gezin naar kleuterschool
2.3 Het exosysteem
= formelen en informele structuren rond het gezin
kind maakt er geen deel van uit maar systeem heeft invloed op kind
Bv. werk ouders, sociaal netwerk, etnische of religieuze gemeenschap, buurt…
2.4 Het macrosysteem
= cultuur en ideologie
Bv. economisch systeem, sociale voorzieningen, onderwijssysteem
Hoofdstuk 3: Balansmodel van Bakker
3
, Model haalt algemeen enkele beschermende en de risicofactoren aan die een
belangrijke rol spelen in de opvoeding (en dus ook in de ontwikkeling van een
kind).
Opvoeding volgens Bakker = transactioneel proces wederzijdse beïnvloeding
tussen ouders en kind
A) Risicofactoren
= eigenschappen, gebeurtenissen of omstandigheden die de ontwikkeling en
4
