Les 6: Reflexen
reflex = motorisch antwoord op prikkel die CZS passeert
→ altijd dezelfde volgorde
componenten:
- receptoren die de sensorische stimulus kunnen oppikken
- afferente vezels die de stimulus richting centraal zenuwstelsel sturen
- motorneuronen die efferente zenuwvezels uitsturen om de effectoren te activeren
- efferente vezels
- effectoren (spieren)
= op volgorde
Reflex: onbewust vs bewust
= motorisch antwoord op prikkel die CZS passeert
- Ruggenmerg ( op spinaal niveau)
- Reflexen = onbewust
! Motorische reacties tgv reflex
⇒ activering perifere receptoren (door pijnprikkel)
⇒ info → CZS
⇒ somatosensorische cortex (corticaal niveau)
⇒ bewust van beweging, pijn, … nadat deze op corticaal niveau is
aangekomen
verschillende soorten reflexen: op basis van locatie receptor/ effector
- ipsilateraal
- receptor en effector aan dezelfde kant lichaam
- vb: pijnreflex
- Contralateraal
- receptor en effector aan tegenovergestelde kant lichaam
- Bilateraal
- Unilaterale receptor ⇒ reactie aan 2 kanten lichaam
soorten reflexen: functioneel
Proprioceptieve reflex = spierrekkingsreflexen
- proprioreceptoren
- in spieren (spierspoeltjes), gewrichten, pezen (Golgiorgaan), binnenoor
Exteroceptieve reflexen = huidreflexen
- receptoren gescheiden van effectororgaan
- Input via huid (zie somatosensibel systeem)
Pathologische reflexen = afwijkende reflexen
- aanwezigheid waarnemen = indicatie van pathologie
- van proprioceptieve of exteroceptieve aard
, Proprioceptieve reflexen
⇒ Dieptesensibiliteit (= propriocepetie = gevoel van de houding van gewrichten,
spierlengte, beweging..)
= gewrichtsstand, spierlengte, …
→ Proprioreceptoren in verschillende delen van ons motorisch stelsel
= gewrichtreceptoren
= peesreceptoren ⇒ regulatie spierspanning
= spierspoelen ⇒ regulatie spierlengte
Spierspoelen
= intrafusale (= spiervezels zijn omgeven door een spoelvormig kapsel waarin een
lymfachtig vocht ligt met het spierspoeltje) spiervezels (7 mm) tussen de (extrafusale)
dwarsgestreepte spiervezels
- Geïnnerveerd door 𝛾-motorneuronen
- Spiraalvormige buik omgeven door Ia vezels = primair sensorische zenuwen
- Excitatie door:
- Verlenging gehele spier ( wordt de centrale buik afgeplat en activering van 1a
sensorisch neuron)
- Contractie spierspoel (onder invloed van 𝛾- motorneuron gaan contraheren
en wanneer de twee uiteinden contraheren zal de centrale buik worden
uitgetrokken en opnieuw wordt de spierspoel uitgerekt + activering 1a
sensorisch neuron)
⇒ Rekken buik spierspoel
Twee types spiervezels:
- Extrafusale vezels geïnnerveerd door -motorneuron
- Intrafusale vezels geïnnerveerd door -motorneuron
Eigenreflex = myotatische reflex
= Uitrekken skeletspier (bv. door slag op pees zoals kniepeesreflex)
- Uitrekken spierspoelen
- Prikkel in sensorische 1a-vezels
- achterwortel van ruggenmerg
- voorhoorn
- synaps maken met motorneuronen dezelfde spier
- Activering alfa-motorneuronen en gaan skeletspiervezels doen contraheren
- Contractie spier
- Reflexboog = monosynaptisch
- Reflextijd = heel kort (ca. 20 ms)
- Prikkel en antwoord in dezelfde orgaan ⇒ eigenreflex
- ⇒ lengte spier constant = belang voor het in stand houden van
lichaamshouding ( bepalen eigenlijk onze spierlengte)
kortstondig uitrekken van spier,
spierspoeltjes uitgerokken ⇒
activeren 1a-vezels
reflex = motorisch antwoord op prikkel die CZS passeert
→ altijd dezelfde volgorde
componenten:
- receptoren die de sensorische stimulus kunnen oppikken
- afferente vezels die de stimulus richting centraal zenuwstelsel sturen
- motorneuronen die efferente zenuwvezels uitsturen om de effectoren te activeren
- efferente vezels
- effectoren (spieren)
= op volgorde
Reflex: onbewust vs bewust
= motorisch antwoord op prikkel die CZS passeert
- Ruggenmerg ( op spinaal niveau)
- Reflexen = onbewust
! Motorische reacties tgv reflex
⇒ activering perifere receptoren (door pijnprikkel)
⇒ info → CZS
⇒ somatosensorische cortex (corticaal niveau)
⇒ bewust van beweging, pijn, … nadat deze op corticaal niveau is
aangekomen
verschillende soorten reflexen: op basis van locatie receptor/ effector
- ipsilateraal
- receptor en effector aan dezelfde kant lichaam
- vb: pijnreflex
- Contralateraal
- receptor en effector aan tegenovergestelde kant lichaam
- Bilateraal
- Unilaterale receptor ⇒ reactie aan 2 kanten lichaam
soorten reflexen: functioneel
Proprioceptieve reflex = spierrekkingsreflexen
- proprioreceptoren
- in spieren (spierspoeltjes), gewrichten, pezen (Golgiorgaan), binnenoor
Exteroceptieve reflexen = huidreflexen
- receptoren gescheiden van effectororgaan
- Input via huid (zie somatosensibel systeem)
Pathologische reflexen = afwijkende reflexen
- aanwezigheid waarnemen = indicatie van pathologie
- van proprioceptieve of exteroceptieve aard
, Proprioceptieve reflexen
⇒ Dieptesensibiliteit (= propriocepetie = gevoel van de houding van gewrichten,
spierlengte, beweging..)
= gewrichtsstand, spierlengte, …
→ Proprioreceptoren in verschillende delen van ons motorisch stelsel
= gewrichtreceptoren
= peesreceptoren ⇒ regulatie spierspanning
= spierspoelen ⇒ regulatie spierlengte
Spierspoelen
= intrafusale (= spiervezels zijn omgeven door een spoelvormig kapsel waarin een
lymfachtig vocht ligt met het spierspoeltje) spiervezels (7 mm) tussen de (extrafusale)
dwarsgestreepte spiervezels
- Geïnnerveerd door 𝛾-motorneuronen
- Spiraalvormige buik omgeven door Ia vezels = primair sensorische zenuwen
- Excitatie door:
- Verlenging gehele spier ( wordt de centrale buik afgeplat en activering van 1a
sensorisch neuron)
- Contractie spierspoel (onder invloed van 𝛾- motorneuron gaan contraheren
en wanneer de twee uiteinden contraheren zal de centrale buik worden
uitgetrokken en opnieuw wordt de spierspoel uitgerekt + activering 1a
sensorisch neuron)
⇒ Rekken buik spierspoel
Twee types spiervezels:
- Extrafusale vezels geïnnerveerd door -motorneuron
- Intrafusale vezels geïnnerveerd door -motorneuron
Eigenreflex = myotatische reflex
= Uitrekken skeletspier (bv. door slag op pees zoals kniepeesreflex)
- Uitrekken spierspoelen
- Prikkel in sensorische 1a-vezels
- achterwortel van ruggenmerg
- voorhoorn
- synaps maken met motorneuronen dezelfde spier
- Activering alfa-motorneuronen en gaan skeletspiervezels doen contraheren
- Contractie spier
- Reflexboog = monosynaptisch
- Reflextijd = heel kort (ca. 20 ms)
- Prikkel en antwoord in dezelfde orgaan ⇒ eigenreflex
- ⇒ lengte spier constant = belang voor het in stand houden van
lichaamshouding ( bepalen eigenlijk onze spierlengte)
kortstondig uitrekken van spier,
spierspoeltjes uitgerokken ⇒
activeren 1a-vezels
