Samenvatting casustoets ‘Werken met gezinnen’
Criterium 1 De juiste draaglast- en draagkrachtfactoren op micro-, meso en macroniveau
worden benoemd.
Draaglast Draagkracht
Microniveau Microniveau
Kindfactoren Handicap Kindfactoren Hoge intelligentie
Negatief zelfbeeld Positief zelfbeeld
Laag geboortegewicht
Ouderfactoren Ziekte of stoornis Ouderfactoren Stabiele persoonlijkheid
Verslaving Goede gezondheid
Negatief zelfbeeld Positieve jeugdervaringen
Jeugdtrauma’s
Gezinfactoren Autoritaire opvoedingsstijl Gezinfactoren Opvoedingscompetenties
Echtscheiding Affectieve gezinsrelaties
Conflicten
Mesoniveau Mesoniveau
Sociale Isolement Sociale Sociale steun
(gezins)factoren Conflicten (gezins)factoren Familie en vrienden
Gebrekkige sociale verbindingen Goede sociale verbindingen
Sociale Sociale desintegratie Sociale Sociale cohesie
(buurt)factoren Verpaupering (buurt)factoren Goede en toegankelijke sociale en
Slechte sociale (buurt)voorzieningen pedagogische infrastructuur
Onderwijs, zorg, welzijn
Macroniveau Macroniveau
Sociaal- Armoede Sociaal- Goed inkomen of goede opleiding
economische Gebrekkige opleiding economische
gezinsfactoren gezinsfactoren
Culturele Culturele minderheidsgroep Culturele factoren Normen en waarden in
factoren Afwijkende subculturele normen en overeenstemming met dominante
waarden cultuur
Maatschappelijk Economische crisis Maatschappelijke Stabiel sociaal en politiek klimaat
e factoren Werkloosheid factoren Open tolerante samenleving
Discriminatie
Criterium 2 Er wordt een juiste analyse gemaakt op basis van de inventarisatie van
factoren.
Voorbeeld: Meeste krachten liggen bij gezinsfactoren (microniveau).
Meeste lasten liggen op meso niveau in combinatie met macro.
Geconcludeerd kan worden wat betreft de krachten en lasten tegen elkaar op te wegen dat moeder
meer ondersteuning zou kunnen krijgen wat betreft het leggen met sociale bindingen in de buurt of in
de wijk.
Criterium 3 Er wordt een passend pedagogisch advies gegeven om de opvoedvaardigheden
van ouders te versterken
Het doel is dat ouders zich bewust worden van de kennis, vaardigheden en middelen die zij bezitten
en dat deze zaken met behulp van adequate begeleiding versterkt worden.
, VOORAFGAAND aan het gedrag (gedrag aanleren of stimuleren)
Contact maken
Het voorbeeld geven (kinderen doen veel aan imitatie)
Instrueren (duidelijk zeggen wat je van het kind verwacht)
Instrueren en voorbeeld geven
Instrueren en laten nadoen
Structuur aanbrengen (in dagritme, het al dan niet accepteren van gedrag van het kind)
Duidelijke regels stellen (veiligheid en vrijheid om te onderhandelen, als het kind dit niet heeft dan is het onduidelijk in
wat hij wel en niet mag en kan op zijn kop krijgen)
VOLGEND op het gedrag van het kind
Gedrag versterken: Gedrag verminderen of stoppen:
Benoemen wat het kind doet (het gevoel, gedrag of Negeren van storend gedrag(alleen bij storend gedrag en
intentie van het kind benoemen) niet bij gedrag dat niet te tolereren is)
Luisteren (belangstelling van ouder + weet wat het kind Corrigeren
doet en bezighoudt) Verkort instrueren (als het kind een gewone instructie niet
Prijzen (leidt tot positief zelfbeeld) opvolgt)
Belonen Veranderingen aanbrengen
Beloningssysteem bij jonge kinderen Passend en consequent reageren (het geven van een
of gedragscontract bij oudere kinderen (hierin staat waarschuwing bij kleine overtredingen in plaats van
sancties)
Apart zetten
Zinvol straffen
Van belang op het tentamen is de argumentatie waarom ouder een bepaalde opvoedvaardigheid
moet versterken en hanteren (zie hiervoor het overzicht van opvoedvaardigheden)
Adviezen en instructies
Wisselwerking tussen ervaringsdeskundigheid van ouders en professionele deskundigheid:
- Doen van voorstellen en suggesties hierin vraag je altijd toestemming: Vindt u het goed als ik
mijn ideeen hierover met u deel?
- Instrueren en suggesties ‘’doe meer van wat werkt’’ uitzonderingen: wanneer gaat het wel
goed, wanneer werkt het wel?
- Observatie – en registratieopdrachten
- Aandragen van 1 of meerdere oplossingsalternatieven weer toestemming vragen.
- Adviseren (...voorzichtig) over een te nemen beslissing dit kan gedaan worden als een ouder
heel erg twijfelt. Uiteindelijk mag je er ook voorzichtig in adviseren.
Observatie – en registratieopdrachten
Wanneer? In zoekende relaties... als werkdoelen formuleren nog lastig blijkt.
Doel? Het vinden van aanknopingspunten in eigen gedrag of omgeving die kunnen bijdragen aan het
oplossen van de hulpvraag.
In zoekende relaties weten de gezinsleden nog niet echt wat er concreet aan de hand is.
Let op... en oefen
1. Introduceer de opdracht
2. Bespreek welke informatie verkregen kan worden en wat je hiermee beoogd
3. Leg goed uit wat de bedoeling is en oefen hier zo nodig mee
4. Vraag naar de haalbaarheid en het vertrouwen. (Vertrouwen zou je kunnen meten op een
schaalvraag: hoeveel vertrouwen op een schaal van 1 tot 10 heb je?)
5. Spreek af hoe en wanneer de resultaten besproken worden
Criterium 1 De juiste draaglast- en draagkrachtfactoren op micro-, meso en macroniveau
worden benoemd.
Draaglast Draagkracht
Microniveau Microniveau
Kindfactoren Handicap Kindfactoren Hoge intelligentie
Negatief zelfbeeld Positief zelfbeeld
Laag geboortegewicht
Ouderfactoren Ziekte of stoornis Ouderfactoren Stabiele persoonlijkheid
Verslaving Goede gezondheid
Negatief zelfbeeld Positieve jeugdervaringen
Jeugdtrauma’s
Gezinfactoren Autoritaire opvoedingsstijl Gezinfactoren Opvoedingscompetenties
Echtscheiding Affectieve gezinsrelaties
Conflicten
Mesoniveau Mesoniveau
Sociale Isolement Sociale Sociale steun
(gezins)factoren Conflicten (gezins)factoren Familie en vrienden
Gebrekkige sociale verbindingen Goede sociale verbindingen
Sociale Sociale desintegratie Sociale Sociale cohesie
(buurt)factoren Verpaupering (buurt)factoren Goede en toegankelijke sociale en
Slechte sociale (buurt)voorzieningen pedagogische infrastructuur
Onderwijs, zorg, welzijn
Macroniveau Macroniveau
Sociaal- Armoede Sociaal- Goed inkomen of goede opleiding
economische Gebrekkige opleiding economische
gezinsfactoren gezinsfactoren
Culturele Culturele minderheidsgroep Culturele factoren Normen en waarden in
factoren Afwijkende subculturele normen en overeenstemming met dominante
waarden cultuur
Maatschappelijk Economische crisis Maatschappelijke Stabiel sociaal en politiek klimaat
e factoren Werkloosheid factoren Open tolerante samenleving
Discriminatie
Criterium 2 Er wordt een juiste analyse gemaakt op basis van de inventarisatie van
factoren.
Voorbeeld: Meeste krachten liggen bij gezinsfactoren (microniveau).
Meeste lasten liggen op meso niveau in combinatie met macro.
Geconcludeerd kan worden wat betreft de krachten en lasten tegen elkaar op te wegen dat moeder
meer ondersteuning zou kunnen krijgen wat betreft het leggen met sociale bindingen in de buurt of in
de wijk.
Criterium 3 Er wordt een passend pedagogisch advies gegeven om de opvoedvaardigheden
van ouders te versterken
Het doel is dat ouders zich bewust worden van de kennis, vaardigheden en middelen die zij bezitten
en dat deze zaken met behulp van adequate begeleiding versterkt worden.
, VOORAFGAAND aan het gedrag (gedrag aanleren of stimuleren)
Contact maken
Het voorbeeld geven (kinderen doen veel aan imitatie)
Instrueren (duidelijk zeggen wat je van het kind verwacht)
Instrueren en voorbeeld geven
Instrueren en laten nadoen
Structuur aanbrengen (in dagritme, het al dan niet accepteren van gedrag van het kind)
Duidelijke regels stellen (veiligheid en vrijheid om te onderhandelen, als het kind dit niet heeft dan is het onduidelijk in
wat hij wel en niet mag en kan op zijn kop krijgen)
VOLGEND op het gedrag van het kind
Gedrag versterken: Gedrag verminderen of stoppen:
Benoemen wat het kind doet (het gevoel, gedrag of Negeren van storend gedrag(alleen bij storend gedrag en
intentie van het kind benoemen) niet bij gedrag dat niet te tolereren is)
Luisteren (belangstelling van ouder + weet wat het kind Corrigeren
doet en bezighoudt) Verkort instrueren (als het kind een gewone instructie niet
Prijzen (leidt tot positief zelfbeeld) opvolgt)
Belonen Veranderingen aanbrengen
Beloningssysteem bij jonge kinderen Passend en consequent reageren (het geven van een
of gedragscontract bij oudere kinderen (hierin staat waarschuwing bij kleine overtredingen in plaats van
sancties)
Apart zetten
Zinvol straffen
Van belang op het tentamen is de argumentatie waarom ouder een bepaalde opvoedvaardigheid
moet versterken en hanteren (zie hiervoor het overzicht van opvoedvaardigheden)
Adviezen en instructies
Wisselwerking tussen ervaringsdeskundigheid van ouders en professionele deskundigheid:
- Doen van voorstellen en suggesties hierin vraag je altijd toestemming: Vindt u het goed als ik
mijn ideeen hierover met u deel?
- Instrueren en suggesties ‘’doe meer van wat werkt’’ uitzonderingen: wanneer gaat het wel
goed, wanneer werkt het wel?
- Observatie – en registratieopdrachten
- Aandragen van 1 of meerdere oplossingsalternatieven weer toestemming vragen.
- Adviseren (...voorzichtig) over een te nemen beslissing dit kan gedaan worden als een ouder
heel erg twijfelt. Uiteindelijk mag je er ook voorzichtig in adviseren.
Observatie – en registratieopdrachten
Wanneer? In zoekende relaties... als werkdoelen formuleren nog lastig blijkt.
Doel? Het vinden van aanknopingspunten in eigen gedrag of omgeving die kunnen bijdragen aan het
oplossen van de hulpvraag.
In zoekende relaties weten de gezinsleden nog niet echt wat er concreet aan de hand is.
Let op... en oefen
1. Introduceer de opdracht
2. Bespreek welke informatie verkregen kan worden en wat je hiermee beoogd
3. Leg goed uit wat de bedoeling is en oefen hier zo nodig mee
4. Vraag naar de haalbaarheid en het vertrouwen. (Vertrouwen zou je kunnen meten op een
schaalvraag: hoeveel vertrouwen op een schaal van 1 tot 10 heb je?)
5. Spreek af hoe en wanneer de resultaten besproken worden
