Volledige samenvatting Publiek Recht

PUBLIEK RECHT

LES 1:
Bij de geboorte komt iedereen in aanraking met recht: vragen naar naam om juridische redenen.

Hof van assisen

- Lang  duurt makkelijk een maand i.v.m. correctionele die een week duurt
- Elk detail besproken
- Goed of slecht?
- Opgesteld uit volksjury

Procedurefouten wat doen ze en waarom kan je ze inroepen?

Om de burger te beschermen tegen de willekeur van de overheid

LES 2:

INLEIDING
Recht:

 Ordent de maatschappij  rust & regelgeving  anders chaos
 Iedereen wordt er mee geconfronteerd
 Is niet gerechtvaardigd, want wat voor de ene rechtvaardig is, is dat niet voor de ander
 Waarom is recht van belang voor ons?
o Te weten welke cliënten recht hebben op welke rechten

1. Wat is recht?
Recht ≠ moraal

 Moraal = gericht op geestelijke vervolmaking van mens als individu
Iedereen moet voor zich uitmaken wat zij moreel goed vinden  persoonlijk!
(vb. abortus, euthanasie)
 Niet afdwingbaar, meer een fatsoen regel
 Juridische regels kunnen soms moreel zijn (vb. privacy, anti racisme, niet doden)

Artikel 398 Sw: Straf kan verzwaren als het met voorbedachten rade was.

Recht ≠ godsdienstige regels

 Dit zijn regels die van een soort opperwezen komen en de relatie tussen god en de mensen
moeten regelen (vb. Bijbel, 10 geboden, Koran, Thora)
 Worden soms als wet ingesteld (vb. de Sharia)
 Regels die nog altijd gelden vanuit het rooms katholiek: vakanties, feestdagen, zondag
rustdag




1

,1. Definitie recht

Recht is het geheel der regels die op een bepaald tijdstip, in een bepaalde gemeenschap gelden en
op haar gezag zijn vastgesteld.

 Geheel der regels: tussen mensen en apparaat die regels maakt
 Bepaald tijdstip, in een bepaalde gemeenschap: varieert van tijd & plaats
 Op haar gezag vastgesteld: afdwingbaar (vb. mondmasker plicht)

2. Kenmerken recht


A. Het recht is een geheel van regels, regelingen en instellingen
1. Gebodsbepaling: je moet
o Opkomstplicht  maar geen stemplicht (blanco stemmen)
o Leerplicht  maar geen schoolplicht
o Afgifte van geboorte
o Dienstplicht  opgeschort (niet afgeschaft), want al lang vrede, geen nood
o Belastingplicht

2. Verbodsbepalingen: dingen die je niet mag doen
o Verbod op bigamie (verbod voor meer dan 1 huwelijk) ≠ monogamie
 anders in andere landen:
 Islamitische wereld:
1 man & meerdere vrouwen, maar je moet er voor kunnen betalen
 Afrika:
Jacob sunbar: 6 vrouwen en liet op kosten van de belastingen een paleis
bouwen -> boos, grote armoede
 VS:
Mormonen
 Azië:
Polyandrie: 1 vrouw met meerdere mannen:
Erfrecht gaat over via vrouw  1 vrouw vb. met meer broers
o Oneerlijke handelspraktijken
 Geen bedrieglijke info geven
vb. Dat iets maar tijdelijk beschikbaar is of adverteren rechtstreeks aan
kinderen
vb. Vroeger leure-handel: deur tot deur: contract had kleine letters
enkel voor leveranciers in België (niet in het buitenland)
o Strafrecht

3. Verlofbepalingen
o Indexering van woninghuur
= koppeling huurprijs aan evolutie van welvaart: stijgt index dan stijgt
huurprijs.
o Huwelijksrecht
 Contract: stelsel van scheiding van goederen
 Contract: Stelsel van allegene gemeenschap goederen
 Geen contract: terugvallen op wettelijke regeling: gemeenschappen van
aanwinst (inkomsten samen, voor huwelijk blijft apart)

2

, 4. Technische regels: plichten om uniformiteit na te streven
 Algemene draagwijdte
 Voor alles makkelijker / vatbaarder te maken: meer geïnformeerd.
o Dagvaarding  hoe moet dit er uit zien zodat het het zelfde is
o Identiteitskaar  zelfde informatie erop bij iedereen
o Akten van de burgerlijke stand

5. Individuele beslissingen
 Geen algemene draagwijdte
 Gelden voor personen waarop ze betrekkingen hebben
o Vonnissen of arresten
o Bouwregulering
o Benoemingen


B. Op een bepaald tijdstip
Samen
C. In een bepaalde
nemen
gemeenschap


1. Variërend van tijd en plaats
 Vb. Positie van vrouw in België.
-> Lang werd vrouw als inferieur beschouwd. Haar politieke mening is pas
100 jaar van tel.
-> Gelijkheid van achternamen bij de geboorte van een kind
 Vb. Positie van vrouwen in Afghanistan
-> Vrouwenrechten worden steeds meer afgenomen (doordat te taliban aan
de macht is), na daar 20 jaar voor gewerkt te hebben

“Recht en regels zijn een instrument in handen van machthebbers om ons in een bepaalde
richting te sturen om de samenleving op een bepaalde manier te ordenen, volgens hun inzichten.”
Vb. Premies van zonnepanelen, isolatienormen, stimuleren van elektrische wagens


2. Historisch bekijken

1789: Franse revolutie
 Er word afrekening gemaakt / gebroken met de middeleeuwen

De middeleeuwen zat vol met overheidsgeweld vb. de standenmaatschappij (adel, clerus…)
De adel had alle privileges en konden bijna beslissen over leven en dood van lagere standen
(= slaven, weinig te zeggen). Met Franse revolutie wouden ze komaf maken met al die
privileges. Ze gingen dit als basis leggen voor de politieke ideologieën:

 Liberté; Egalite, et Fraternité (vrijheid, gelijkheid en broederschap).




3

,  1: Politieke Partijen
 2: Juridisering

1) De politieke partijen



Dit kunne we onderzoeken door deze vragen:
a. Welke politiek ideologieën worden geassocieerd met de term?
b. Bestaat de ideologieën nog?
c. Welke partijen?
d. Hebben ze nog macht? Hebben ze met ander woorden nog ministers in de regering?
e. Wat hebben ze betekend doorheen de geschiedenis?

A. Liberté
a. Welke politiek ideologieën worden geassocieerd met de term?
Liberalisme: streven naar zo veel mogelijk vrijheid voor individu

b. Bestaan de ideologieën nog?
Ja ze bestaan nog

c. Welke partijen?
Open VLD / MR / LDD (lijstendekker)

d. Hebben ze nog macht? Hebben ze met ander woorden nog ministers in de regering?
Ja ze hebben nog macht:
Federale regering


Alexander de Croo Eerst minister
Vincent van Quickenborne Minister van justitie
Wilmes Minister van buitenlandse zaken
Vlaamse regering

Bart Somers Vice minister president
Minister binnenlands bestuur en gelijke kansen
Lydia Peters Minister openbare werken en mobiliteit


e. Wat hebben ze betekend doorheen de geschiedenis?
 1831
Hoofdstuk ‘rechten en vrijheden’ in grondwet -> baanbrekend!
België was het eerste land dat dit deed. Door dit wouden ze de individu
beschermen tegen de overheid. Het ging men over de vrijheid van meningsuiting,
godsdienst, vereniging, onderwijs, vergadering.
Decennia lang was er een groot onderdrukken van de overheid - > vrijheid was
daar een perfecte reactie voor.

 Belastingverlaging


4