Annotatie
bij Rb. Amsterdam 5 augustus 2022,ECLI:NL:RBAMS:2022:4617
Collegejaar: 2022/2023
Vak: Essay Burgerlijk recht I
, 1. Op 18 april 2019 heeft eiser (hierna: koper) een schip gekocht. Het schip werd verkocht door X BV
(hierna: verkoper). Koper heeft de koopsom in drie termijnen betaald aan verkoper en houdt het
schip onder zich. Het schip is geleverd door middel van bezitsverschaffing op grond van art. 3:90 lid 1
Burgerlijk Wetboek (hierna: BW). In de koopovereenkomst is opgenomen dat verkoper zelfstandig
bevoegd is tot verkoop en levering van het schip en dat verkoper onvoorwaardelijk eigenaar is van
het schip. Tevens blijkt uit de koopovereenkomst dat verkoper garandeert dat het schip niet
geregistreerd is.1 Blijkens de openbare registers staat het schip sinds 13 december 2018 ingeschreven
en is zij eigendom van Y BV. Daarbij is het schip gebrandmerkt met een nummer. Op 13 juli 2021 is Y
BV in staat van faillissement verklaard en is er een curator aangewezen. Ook verkoper is in staat van
faillissement verklaard.2 Toen duidelijk werd dat het schip in het scheepsregister stond ingeschreven
heeft Y BV erkend dat de levering geldig was en een toezegging gedaan om het schip alsnog uit te
schrijven. Vanwege het faillissement van Y BV is het schip niet uitgeschreven uit het scheepsregister. 3
Koper stelt dat hij het schip te goeder trouw heeft verkregen en vordert onder andere dat de curator
het schip zal uitschrijven uit het scheepsregister. 4 De curator vordert afgifte van het schip en stelt
zich onder andere op het standpunt dat Y BV eigenaar is van het schip en dat koper niet te goede
trouw is.5 De rechtsvraag luidt: wie kan worden aangemerkt als eigenaar van het schip?
2. Allereerst is het van belang om vast te stellen of hier sprake is van een overdracht op grond van
art. 3:83 jo. 3:84 BW. Om te spreken van een overdracht moet voldaan worden aan de volgende
vereisten: overdraagbaarheid, een geldige titel, een leveringshandeling en
beschikkingsbevoegdheid.6 Op grond van art. 3:83 BW is een schip een overdraagbaar goed. Tevens is
er een koopovereenkomst gesloten met betrekking tot de verkoop van het schip, dus kan gesproken
worden van een geldige titel. Het gaat hier dan ook om de vraag of sprake is van een geldige
leveringshandeling en of de koper wordt beschermd tegen de beschikkingsonbevoegdheid van
verkoper. Bij de aankoop van het schip in 2019 gingen zowel de verkoper als de koper ervan uit dat
sprake zou zijn van een niet-geregistreerd schip. Hierdoor is het schip geleverd door middel van
bezitsverschaffing conform art. 3:90 lid 1 BW. 7 Echter, het schip stond wel ingeschreven in het
scheepsregister op naam van Y BV. Indien schepen te boek zijn gesteld behoren zij tot de categorie
registergoederen in de zin van art. 3:10 BW. 8 In dit geval zal er op grond van art. 3:89 lid 4 BW
geleverd moeten worden door middel van een notariële akte die wordt ingeschreven in de openbare
registers. Geconcludeerd kan worden dat sprake is van een ongeldige levering en een
beschikkingsonbevoegde verkoper.
3. Koper stelt dat hij het schip te goeder trouw heeft verkregen. Hij beroept zich allereerst op de
artikelen 3:118 BW en 3:119 lid 1 BW. Art. 3:118 BW bevat bepalingen inzake de goede trouw van
een bezitter. Om te bepalen of koper een beroep kan doen op het rechtsvermoeden van art. 3:118
BW zal allereerst de vraag beantwoord moeten worden of koper bezitter is van het schip. Hierbij
dient op grond van art. 3:108 BW gekeken te worden naar de verkeersopvatting. Daarbij moet
gekeken worden naar alle omstandigheden van het geval, zoals de bestemming, de aard van het
betrokken goed en uiterlijke feiten. 9 Er is sprake van een rechtsverhouding tussen de verkoper en
1
Rb. Amsterdam 5 augustus 2022, ECLI:NL:RBAMS:2022:4617, r.o. 2.
2
Rb. Amsterdam 5 augustus 2022, ECLI:NL:RBAMS:2022:4617, r.o. 2.
3
Rb. Amsterdam 5 augustus 2022, ECLI:NL:RBAMS:2022:4617, r.o. 5.3 en r.o. 5.7.
4
Rb. Amsterdam 5 augustus 2022, ECLI:NL:RBAMS:2022:4617, r.o. 5.3.
5
Rb. Amsterdam 5 augustus 2022, ECLI:NL:RBAMS:2022:4617, r.o. 4.1 en r.o. 5.4.
6
Pitlo/Reehuis e.a. 2019, p. 72.
7
Rb. Amsterdam 5 augustus 2022, ECLI:NL:RBAMS:2022:4617, r.o. 5.6.
8
Asser/Bartels & Van Mierlo 3-IV 2021/485 (online in Kluwer Navigator, bijgewerkt 16 augustus 2021).
9
Rank-Berenschot, in: T&C BW 2022, art. 3:108 BW, aant. 2 (online in Kluwer Navigator, bijgewerkt 1 juli 2022).
1
bij Rb. Amsterdam 5 augustus 2022,ECLI:NL:RBAMS:2022:4617
Collegejaar: 2022/2023
Vak: Essay Burgerlijk recht I
, 1. Op 18 april 2019 heeft eiser (hierna: koper) een schip gekocht. Het schip werd verkocht door X BV
(hierna: verkoper). Koper heeft de koopsom in drie termijnen betaald aan verkoper en houdt het
schip onder zich. Het schip is geleverd door middel van bezitsverschaffing op grond van art. 3:90 lid 1
Burgerlijk Wetboek (hierna: BW). In de koopovereenkomst is opgenomen dat verkoper zelfstandig
bevoegd is tot verkoop en levering van het schip en dat verkoper onvoorwaardelijk eigenaar is van
het schip. Tevens blijkt uit de koopovereenkomst dat verkoper garandeert dat het schip niet
geregistreerd is.1 Blijkens de openbare registers staat het schip sinds 13 december 2018 ingeschreven
en is zij eigendom van Y BV. Daarbij is het schip gebrandmerkt met een nummer. Op 13 juli 2021 is Y
BV in staat van faillissement verklaard en is er een curator aangewezen. Ook verkoper is in staat van
faillissement verklaard.2 Toen duidelijk werd dat het schip in het scheepsregister stond ingeschreven
heeft Y BV erkend dat de levering geldig was en een toezegging gedaan om het schip alsnog uit te
schrijven. Vanwege het faillissement van Y BV is het schip niet uitgeschreven uit het scheepsregister. 3
Koper stelt dat hij het schip te goeder trouw heeft verkregen en vordert onder andere dat de curator
het schip zal uitschrijven uit het scheepsregister. 4 De curator vordert afgifte van het schip en stelt
zich onder andere op het standpunt dat Y BV eigenaar is van het schip en dat koper niet te goede
trouw is.5 De rechtsvraag luidt: wie kan worden aangemerkt als eigenaar van het schip?
2. Allereerst is het van belang om vast te stellen of hier sprake is van een overdracht op grond van
art. 3:83 jo. 3:84 BW. Om te spreken van een overdracht moet voldaan worden aan de volgende
vereisten: overdraagbaarheid, een geldige titel, een leveringshandeling en
beschikkingsbevoegdheid.6 Op grond van art. 3:83 BW is een schip een overdraagbaar goed. Tevens is
er een koopovereenkomst gesloten met betrekking tot de verkoop van het schip, dus kan gesproken
worden van een geldige titel. Het gaat hier dan ook om de vraag of sprake is van een geldige
leveringshandeling en of de koper wordt beschermd tegen de beschikkingsonbevoegdheid van
verkoper. Bij de aankoop van het schip in 2019 gingen zowel de verkoper als de koper ervan uit dat
sprake zou zijn van een niet-geregistreerd schip. Hierdoor is het schip geleverd door middel van
bezitsverschaffing conform art. 3:90 lid 1 BW. 7 Echter, het schip stond wel ingeschreven in het
scheepsregister op naam van Y BV. Indien schepen te boek zijn gesteld behoren zij tot de categorie
registergoederen in de zin van art. 3:10 BW. 8 In dit geval zal er op grond van art. 3:89 lid 4 BW
geleverd moeten worden door middel van een notariële akte die wordt ingeschreven in de openbare
registers. Geconcludeerd kan worden dat sprake is van een ongeldige levering en een
beschikkingsonbevoegde verkoper.
3. Koper stelt dat hij het schip te goeder trouw heeft verkregen. Hij beroept zich allereerst op de
artikelen 3:118 BW en 3:119 lid 1 BW. Art. 3:118 BW bevat bepalingen inzake de goede trouw van
een bezitter. Om te bepalen of koper een beroep kan doen op het rechtsvermoeden van art. 3:118
BW zal allereerst de vraag beantwoord moeten worden of koper bezitter is van het schip. Hierbij
dient op grond van art. 3:108 BW gekeken te worden naar de verkeersopvatting. Daarbij moet
gekeken worden naar alle omstandigheden van het geval, zoals de bestemming, de aard van het
betrokken goed en uiterlijke feiten. 9 Er is sprake van een rechtsverhouding tussen de verkoper en
1
Rb. Amsterdam 5 augustus 2022, ECLI:NL:RBAMS:2022:4617, r.o. 2.
2
Rb. Amsterdam 5 augustus 2022, ECLI:NL:RBAMS:2022:4617, r.o. 2.
3
Rb. Amsterdam 5 augustus 2022, ECLI:NL:RBAMS:2022:4617, r.o. 5.3 en r.o. 5.7.
4
Rb. Amsterdam 5 augustus 2022, ECLI:NL:RBAMS:2022:4617, r.o. 5.3.
5
Rb. Amsterdam 5 augustus 2022, ECLI:NL:RBAMS:2022:4617, r.o. 4.1 en r.o. 5.4.
6
Pitlo/Reehuis e.a. 2019, p. 72.
7
Rb. Amsterdam 5 augustus 2022, ECLI:NL:RBAMS:2022:4617, r.o. 5.6.
8
Asser/Bartels & Van Mierlo 3-IV 2021/485 (online in Kluwer Navigator, bijgewerkt 16 augustus 2021).
9
Rank-Berenschot, in: T&C BW 2022, art. 3:108 BW, aant. 2 (online in Kluwer Navigator, bijgewerkt 1 juli 2022).
1
