26.1
Een burger is lid van de bevolking van een staat. Wanneer organisaties communiceren met
burgers die niet een bijzondere relatie met de organisatie hebben, zoals consumenten en
medewerkers, dan kunnen we spreken van publiekscommunicatie.
Verschillende organisaties houden zich bezig met publiekscommunicatie:
Actoren (overheidsorgaan): Overheid, politiek, Non-gouvernementele organisaties (NGO’s)
en bedrijfsleven.
Overheid: De overheid is het hoogste gezag op een bepaald territorium of grondgebied.
Omdat communicatie met burgers vooral vanuit de overheid plaatsvindt, betekent
publiekscommunicatie voor menigeen nagenoeg hetzelfde als overheidscommunicatie of
burgercommunicatie. Doel: te voldoen aan het recht van de burger op informatie van de
overheid. Dit recht ligt vast in de Grondwet en de Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB).
Ook hebben burgers recht op communicatie door en met de overheid. Burgers kunnen in
relatie tot de overheid informatie vragen, meedenken, hun mening geven of een klacht
uiten.
Politiek: Een politieke partij is een organisatie die erop gericht is invloed te krijgen op
overheidsbeleid in een bepaald geografisch gebied. Politieke partij is NGO: een organisatie
die als strategie directe politieke invloed kiest om de maatschappij te beïnvloeden. Omdat
politici de leiding hebben binnen de overheid staat overheidscommunicatie altijd onder
enige invloed van de politieke voorkeuren van de machthebbende partijen.
Non-Gouvernementele-Organisaties (NGO’s): Sommige organisaties richten zich naast de
overheid op een publieke taak omdat zij vinden dat de overheid hierin onvoldoende
oplossingen biedt. Over het algemeen zijn NGO’s gericht op een politiek of maatschappelijk
doel, meestal onafhankelijk van de overheid. Veelal gaat het om organisaties die werken aan
het bevorderen van milieubescherming, gezondheid, ontwikkelingswerk of het bevorderen
van de mensenrechten. Het belang van een NGO hoeft niet zeer idealistisch te zijn. NGO’s
gebruiken verschillende technieken en strategiën om hun doel te behalen: lobby,
voorlichting en educatie, actie (demonstraties), praktisch werk en onderzoek.
Ondernemingen: de tegenhanger van de publieke sector is de private sector: alle bedrijven
die niet collectief/ maatschappelijk gefinancierd zijn. Private organisaties zien in
toenemende mate het belang van communicatie met andere belanghebbenden dan alleen
aandeelhouders. Issues worden hier vaak besproken. Maatschappelijke weerstand kan een
bedreiging voor het succes en zelfs het bestaansrecht van een organisatie zijn.
, Overheid Politiek NGO’s Bedrijfsleven
Doel Functionerende Ideale Betere Commercieel
samenleving samenleving samenleving gewin
Financiering Belastingen Leden Donateurs Aandeelhouders
Primaire Alle burgers Kiezers en leden Donateurs en Medewerkers
verantwoording sympathisanten
naar
Primaire Burgers Kiezers Ideologisch klanten
doelgroep betrokkenen
Waarden Gemeenschappelijkheid Expliciete, Expliciete, Voorkeur voor
onderscheidende onderscheidende aansprekende en
idealen idealen commercieel
veilige waarden
Gespreksthema’s Inrichting van de Inchrichting van Verbetering van Het commerciële
samenleving de samenleving het NGO-issue aanbod
Focus Zorgvuldigheid Invloed Invloed Winst
Transparantie Ruime plicht tot Onder Beperkte plicht Beperkte plicht
openheid maatschappelijk tot openheid
vergrootglas
Machtsbasis Monopolies en In nationale In (inter) In (inter)
exclusieve concurrentie nationale nationale
machtsposities concurrentie concurrentie
Inspraak Groot Groot (voor Klein Klein
leden)
Relatie met de Doorgaans een Relatie is vaak Relatie is vaak Relatie is vaak
burger levenslange relatie met grillig grillig grillig
alle ingezetenen
Typische Neutraal, informerend Activistisch, Activistisch, Politiek correct
houding in normatief normatief
communicatie
7 belangrijke elementen van publiekscommunicatie:
1. Uitdagingen die de komende jaren de communicatie met burgers bepalen, zoals de
terugtredende overheid die tegelijk intensiever wil communiceren met de mondige
en sceptische burger die een afnemend vooruitgangsgeloof heeft en vraagt om
transparantie.
2. Hoe politieke communicatie invloed heeft op publiekscommunicatie en wat dit de
communicatieprofessional leert over agendasetting (het beïnvloeden van het
publieke debat).
3. De ontwikkeling van voorlichting naar dialoog, waarbij de overheid een combinatie
zoekt van verkondigen, beïnvloeden, betrekken en profileren.
4. Praktische methodes om publiekscommunicatie te concretiseren.
5. Krachtenveldanalyse: om de complexiteit van doelgroepen en belangen te
benaderen.
Een burger is lid van de bevolking van een staat. Wanneer organisaties communiceren met
burgers die niet een bijzondere relatie met de organisatie hebben, zoals consumenten en
medewerkers, dan kunnen we spreken van publiekscommunicatie.
Verschillende organisaties houden zich bezig met publiekscommunicatie:
Actoren (overheidsorgaan): Overheid, politiek, Non-gouvernementele organisaties (NGO’s)
en bedrijfsleven.
Overheid: De overheid is het hoogste gezag op een bepaald territorium of grondgebied.
Omdat communicatie met burgers vooral vanuit de overheid plaatsvindt, betekent
publiekscommunicatie voor menigeen nagenoeg hetzelfde als overheidscommunicatie of
burgercommunicatie. Doel: te voldoen aan het recht van de burger op informatie van de
overheid. Dit recht ligt vast in de Grondwet en de Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB).
Ook hebben burgers recht op communicatie door en met de overheid. Burgers kunnen in
relatie tot de overheid informatie vragen, meedenken, hun mening geven of een klacht
uiten.
Politiek: Een politieke partij is een organisatie die erop gericht is invloed te krijgen op
overheidsbeleid in een bepaald geografisch gebied. Politieke partij is NGO: een organisatie
die als strategie directe politieke invloed kiest om de maatschappij te beïnvloeden. Omdat
politici de leiding hebben binnen de overheid staat overheidscommunicatie altijd onder
enige invloed van de politieke voorkeuren van de machthebbende partijen.
Non-Gouvernementele-Organisaties (NGO’s): Sommige organisaties richten zich naast de
overheid op een publieke taak omdat zij vinden dat de overheid hierin onvoldoende
oplossingen biedt. Over het algemeen zijn NGO’s gericht op een politiek of maatschappelijk
doel, meestal onafhankelijk van de overheid. Veelal gaat het om organisaties die werken aan
het bevorderen van milieubescherming, gezondheid, ontwikkelingswerk of het bevorderen
van de mensenrechten. Het belang van een NGO hoeft niet zeer idealistisch te zijn. NGO’s
gebruiken verschillende technieken en strategiën om hun doel te behalen: lobby,
voorlichting en educatie, actie (demonstraties), praktisch werk en onderzoek.
Ondernemingen: de tegenhanger van de publieke sector is de private sector: alle bedrijven
die niet collectief/ maatschappelijk gefinancierd zijn. Private organisaties zien in
toenemende mate het belang van communicatie met andere belanghebbenden dan alleen
aandeelhouders. Issues worden hier vaak besproken. Maatschappelijke weerstand kan een
bedreiging voor het succes en zelfs het bestaansrecht van een organisatie zijn.
, Overheid Politiek NGO’s Bedrijfsleven
Doel Functionerende Ideale Betere Commercieel
samenleving samenleving samenleving gewin
Financiering Belastingen Leden Donateurs Aandeelhouders
Primaire Alle burgers Kiezers en leden Donateurs en Medewerkers
verantwoording sympathisanten
naar
Primaire Burgers Kiezers Ideologisch klanten
doelgroep betrokkenen
Waarden Gemeenschappelijkheid Expliciete, Expliciete, Voorkeur voor
onderscheidende onderscheidende aansprekende en
idealen idealen commercieel
veilige waarden
Gespreksthema’s Inrichting van de Inchrichting van Verbetering van Het commerciële
samenleving de samenleving het NGO-issue aanbod
Focus Zorgvuldigheid Invloed Invloed Winst
Transparantie Ruime plicht tot Onder Beperkte plicht Beperkte plicht
openheid maatschappelijk tot openheid
vergrootglas
Machtsbasis Monopolies en In nationale In (inter) In (inter)
exclusieve concurrentie nationale nationale
machtsposities concurrentie concurrentie
Inspraak Groot Groot (voor Klein Klein
leden)
Relatie met de Doorgaans een Relatie is vaak Relatie is vaak Relatie is vaak
burger levenslange relatie met grillig grillig grillig
alle ingezetenen
Typische Neutraal, informerend Activistisch, Activistisch, Politiek correct
houding in normatief normatief
communicatie
7 belangrijke elementen van publiekscommunicatie:
1. Uitdagingen die de komende jaren de communicatie met burgers bepalen, zoals de
terugtredende overheid die tegelijk intensiever wil communiceren met de mondige
en sceptische burger die een afnemend vooruitgangsgeloof heeft en vraagt om
transparantie.
2. Hoe politieke communicatie invloed heeft op publiekscommunicatie en wat dit de
communicatieprofessional leert over agendasetting (het beïnvloeden van het
publieke debat).
3. De ontwikkeling van voorlichting naar dialoog, waarbij de overheid een combinatie
zoekt van verkondigen, beïnvloeden, betrekken en profileren.
4. Praktische methodes om publiekscommunicatie te concretiseren.
5. Krachtenveldanalyse: om de complexiteit van doelgroepen en belangen te
benaderen.
