D. Nijdam Beeldspraak Nederlands HAVO
Beeldspraak
Vergelijking
Misschien wel de simpelste vorm van stijlfiguren is de vergelijking. Hiermee trekt men een
vergelijking tussen het object, waar het om gaat, en een beeld, het ding waarnaar de
vergelijking verwijst. Er zijn twee vormen van deze vergelijking. De eerste is met voegwoord,
en de tweede zonder.
Voorbeelden van vergelijkingen met voegwoorden zijn:
"Rood als bloed"
"Koud als ijs"
Zonder voegwoorden worden dit:
"Bloedrood"
"IJskoud"
Metafoor
Een metafoor is een vorm van beeldspraak waarin het object wordt weggelaten. Alleen het
beeld wordt genoemd. Het object en het beeld hebben verder niet direct iets met elkaar te
maken. Een bekend voorbeeld is “het schip van de woestijn”, ofwel een kameel.
Metonymia
Een metonymia is een vorm van beeldspraak, waarin een vergelijking wordt gemaakt tussen
twee zaken, waartussen een duidelijke betrekking bestaat. Er zijn een paar
veelvoorkomende relaties met voorbeelden erbij:
Het voorwerp en de inhoud: “Doe mij nog maar een kopje”
De maker en het gemaakte: “Hij heeft een echte Rembrandt aan de muur”
Pars pro toto: het geheel krijgt de naam van een onderdeel: “Even de hoofden
tellen”
Totum pro parte: een onderdeel krijg de naam van een geheel: “Nederland wint
van Duitsland met 2-1”
Personificatie
Bij een personificatie wordt een ding, dier of abstract begrip als een persoon beschouwt. Een
personificatie is te beschouwen als een metafoor.
Enkele voorbeelden zijn:
“De dood zit hem op de hielen”
“De wind rammelt aan de ramen”
“De tijd vliegt”
1
Beeldspraak
Vergelijking
Misschien wel de simpelste vorm van stijlfiguren is de vergelijking. Hiermee trekt men een
vergelijking tussen het object, waar het om gaat, en een beeld, het ding waarnaar de
vergelijking verwijst. Er zijn twee vormen van deze vergelijking. De eerste is met voegwoord,
en de tweede zonder.
Voorbeelden van vergelijkingen met voegwoorden zijn:
"Rood als bloed"
"Koud als ijs"
Zonder voegwoorden worden dit:
"Bloedrood"
"IJskoud"
Metafoor
Een metafoor is een vorm van beeldspraak waarin het object wordt weggelaten. Alleen het
beeld wordt genoemd. Het object en het beeld hebben verder niet direct iets met elkaar te
maken. Een bekend voorbeeld is “het schip van de woestijn”, ofwel een kameel.
Metonymia
Een metonymia is een vorm van beeldspraak, waarin een vergelijking wordt gemaakt tussen
twee zaken, waartussen een duidelijke betrekking bestaat. Er zijn een paar
veelvoorkomende relaties met voorbeelden erbij:
Het voorwerp en de inhoud: “Doe mij nog maar een kopje”
De maker en het gemaakte: “Hij heeft een echte Rembrandt aan de muur”
Pars pro toto: het geheel krijgt de naam van een onderdeel: “Even de hoofden
tellen”
Totum pro parte: een onderdeel krijg de naam van een geheel: “Nederland wint
van Duitsland met 2-1”
Personificatie
Bij een personificatie wordt een ding, dier of abstract begrip als een persoon beschouwt. Een
personificatie is te beschouwen als een metafoor.
Enkele voorbeelden zijn:
“De dood zit hem op de hielen”
“De wind rammelt aan de ramen”
“De tijd vliegt”
1
