Samenvatting Medische wetenschappen 1 (pathologie) - Bloed

Medische wetenschappen – Pathologie:


Bloed


Afwijkingen van de rode bloedcellen:

 Rode bloedcellen zijn ovale, afgeplatte schijfjes die vervormbaar zijn om zo door de
fijnste haarvaten of capillairen te passeren
 Ze bevatten een rode kleurstof  hemoglobine
 Hemoglobine zorgt voor het transport van zuurstof (O2) van de longen naar de
organen/weefsels en voor de afvoer van koolstofdioxide van de organen/weefsels naar
de longen

Bij afwijkingen van het rode bloedbeeld spelen een aantal parameters een belangrijke rol:

 Aantal rode bloedcellen
 Hemoglobine-gehalte
 Hematocriet  dit is het volume van bloed dat ingenomen wordt door de rode
bloedcellen

Er kunnen zich 2 grote problemen voordoen:

 Ofwel een tekort aan rode bloedcellen = anemie
 Ofwel een teveel aan rode bloedcellen = polycythemie

Anemie:

 Ook wel bloedarmoede genoemd is een tekort aan hemoglobine door een te laag aantal
rode bloedcellen en/of een tekort hemoglobine in de cellen waardoor er een
zuurstoftekort ontstaat
 Het totaal aantal rode bloedcellen is het resultaat van een constante wisselwerking
tussen:
 Aanmaak van rode bloedcellen
 Afbraak van rode bloedcellen




Medische wetenschappen – Pathologie - Bloed
1

,Aanmaak van rode bloedcellen:

 Rode bloedcellen worden gevormd in het beenmerg
 De vorming ervan wordt gestimuleerd door erythropoëtine
 De belangrijkste bouwstoffen voor de aanmaak van rode bloedcellen zijn  ijzer,
vitamine B12 en foliumzuur
 Een tekort van één van deze factoren kan lijden tot anemie



 Erythropoëtine wordt geproduceerd in de nieren en wordt hoofdzakelijk gestimuleerd
onder invloed van de verhouding tussen de behoefte en het aanbod van zuurstof in de
weefsels
 Als de behoeften aan zuurstof stijgen wordt de productie van erythropoëtine
gestimuleerd waardoor het aantal rode bloedcellen en uiteindelijk de zuurstofbehoefte
weer daalt




Afbraak van rode bloedcellen:

 Na een gemiddelde levensduur van 120 dagen sterven de rode bloedcellen af
 Dit proces vindt plaats in de milt

Symptomen van anemie:

Vage symptomen:

 Moeheid
 Duizeligheid
 Koudegevoel
 Oorsuizen

Typische symptomen:

 Bleekheid
 Tachycardie / snellere hartslag
 Syncopale neiging
 Kortademigheid bij inspanning

Symptomen zijn afhankelijk van:

 De ernst van de anemie
 De snelheid waarmee de anemie zich voordoet (acuut of chronisch)
 Het vermogen tot compensatie door beenmerg, hart- en vaatstelsel, longen



Medische wetenschappen – Pathologie - Bloed
2

, Diagnose van anemie:

 Klinisch beeld
 Bloedanalyse
 Microscopisch onderzoek van de rode bloedcellen
 Beenmergonderzoek

Behandeling van anemie

 De behandeling is afhankelijk van de oorzaak van de anemie

Een indeling van verschillende vormen van anemie kan gemaakt worden op basis van
hun oorzaak:

 Anemie door bloedverlies
 Anemie door versnelde bloedafbraak
 Anemie door een gestoorde bloedaanmaak

Anemie door bloedverlies:

 Acuut bloedverlies leidt in eerste instantie niet tot anemie maar tot shock
 Het plasmaverlies wordt relatief snel aangevuld met vocht uit de weefsels terwijl de
aanmaak van rode bloedcellen veel trager gebeurt  hierdoor treedt verdunning op

 Chronisch bloedverlies zal aanleiding geven tot anemie omdat de bloedaanmaak het
verlies niet kan compenseren
 Bv. ziekten van het spijsverteringsstelsel (maagzweren, darmkanker, …) of
gynaecologische problemen (overvloedige maandstonden)

 Ijzertherapie zal tijdelijk nodig zijn

Anemie door versnelde bloedafbraak:

 Hemolyse = versnelde afbraak van rode bloedcellen
 Hemolytische anemie ontstaat ten gevolge van een toegenomen afbraak van rode
bloedcellen

De oorzaak van hemolyse kan zowel in als buiten de rode bloedcellen gelegen zijn:

 De intracellulaire afwijkingen zijn meestal aangeboren afwijkingen zoals
enzymstoornissen en membraanafwijkingen
 De extracellulaire afwijkingen zijn doorgaans verworven door het gebruik van sommige
geneesmiddelen, foute bloedtransfusies, auto-immuunziekten, …




Medische wetenschappen – Pathologie - Bloed
3