Individuele uitwerking kenmerkend aspect
Omschrijving kenmerkend aspect:
Rationeel optimisme en ‘’verlicht denken’’ dat werd toegepast op alle terreinen van de
samenleving: godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen.
Titel tijdvak
Tijd van pruiken en revoluties
Hoort bij: (zet vinkjes bij juiste historische periode en juiste tijdvak)
prehistorie oudheid middeleeuwen vroeg-moderne tijd moderne tijd
tot 3000 v.Chr. 3000-500 500- 1000- 1500- 1600- 1700- 1800- 1900- 1950-
1000 1500 1600 1700 1800 1900 1950
X
Inhoudelijke beschrijving van het behandelde kenmerkend aspect.
Het gaat over rationeel optimisme en verlicht denken dat werd toegepast op alle terreinen van de
samenleving. Rationeel optimisme houdt in dat er wordt uitgegaan van het verstand of de ratio.
Hierdoor gingen filosofen ook de mens en de samenleving bestuderen en waren er hierdoor
overtuigd dat er zo een betere, eerlijkere samenleving kon worden ontwikkeld. Net als bij de
natuurwetenschappers uit de tijd van de wetenschappelijke revolutie deden ze dit door kritisch
denken, nieuwsgierig zijn en systematische beoefening. Ze gingen vaak uit van vragen. Deze
vragen waren voorheen beantwoord door traditie; omdat het altijd al zo was en door religie;
omdat dit volgens de kerk zo was. Ook gingen ze ervan uit dat ieder mens natuurlijke rechten had,
zoals vrijheid van meningsuiting. Dat zou zorgen voor gelijkheid tussen de mensen. Zoals er in het
aspect al wordt genoemd wordt dit rationeel optimisme en verlicht denken op vier terreinen
toegepast: godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen.
Godsdienst:
Het belangrijkste denkbeeld op gebied van godsdienst was godsdienstvrijheid. Hierdoor mochten
mensen zelf kiezen welk geloof ze hadden. Voltaire was bijvoorbeeld voorstander van dit idee.
Politiek:
Op het gebied van politiek waren er 4 belangrijke verlichte denkers, namelijk: Montesquieu,
Voltaire, Locke en Rousseau. Alle vier dachten zij op hun eigen manier over hoe de samenleving op
politiek niveau moest zijn. Zo vond Montesquieu niet dat de macht bij 1 iemand of 1 groep moest
liggen en was daarom voor de trias politica (ofwel machtenscheiding). Hier zie je een plaatje van
de trias politica, de macht was verdeeld onder deze 3 groepen. Voltaire vond dat het gewone volk
te dom was om deel uit te maken van het bestuur. Locke ook voorstander van een sociaal
contract. Dat is een denkbeeldig verdrag tussen de mensen om een politieke samenleving te
Omschrijving kenmerkend aspect:
Rationeel optimisme en ‘’verlicht denken’’ dat werd toegepast op alle terreinen van de
samenleving: godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen.
Titel tijdvak
Tijd van pruiken en revoluties
Hoort bij: (zet vinkjes bij juiste historische periode en juiste tijdvak)
prehistorie oudheid middeleeuwen vroeg-moderne tijd moderne tijd
tot 3000 v.Chr. 3000-500 500- 1000- 1500- 1600- 1700- 1800- 1900- 1950-
1000 1500 1600 1700 1800 1900 1950
X
Inhoudelijke beschrijving van het behandelde kenmerkend aspect.
Het gaat over rationeel optimisme en verlicht denken dat werd toegepast op alle terreinen van de
samenleving. Rationeel optimisme houdt in dat er wordt uitgegaan van het verstand of de ratio.
Hierdoor gingen filosofen ook de mens en de samenleving bestuderen en waren er hierdoor
overtuigd dat er zo een betere, eerlijkere samenleving kon worden ontwikkeld. Net als bij de
natuurwetenschappers uit de tijd van de wetenschappelijke revolutie deden ze dit door kritisch
denken, nieuwsgierig zijn en systematische beoefening. Ze gingen vaak uit van vragen. Deze
vragen waren voorheen beantwoord door traditie; omdat het altijd al zo was en door religie;
omdat dit volgens de kerk zo was. Ook gingen ze ervan uit dat ieder mens natuurlijke rechten had,
zoals vrijheid van meningsuiting. Dat zou zorgen voor gelijkheid tussen de mensen. Zoals er in het
aspect al wordt genoemd wordt dit rationeel optimisme en verlicht denken op vier terreinen
toegepast: godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen.
Godsdienst:
Het belangrijkste denkbeeld op gebied van godsdienst was godsdienstvrijheid. Hierdoor mochten
mensen zelf kiezen welk geloof ze hadden. Voltaire was bijvoorbeeld voorstander van dit idee.
Politiek:
Op het gebied van politiek waren er 4 belangrijke verlichte denkers, namelijk: Montesquieu,
Voltaire, Locke en Rousseau. Alle vier dachten zij op hun eigen manier over hoe de samenleving op
politiek niveau moest zijn. Zo vond Montesquieu niet dat de macht bij 1 iemand of 1 groep moest
liggen en was daarom voor de trias politica (ofwel machtenscheiding). Hier zie je een plaatje van
de trias politica, de macht was verdeeld onder deze 3 groepen. Voltaire vond dat het gewone volk
te dom was om deel uit te maken van het bestuur. Locke ook voorstander van een sociaal
contract. Dat is een denkbeeldig verdrag tussen de mensen om een politieke samenleving te
