Basis Acute Hulpverlening – Theorie
College 2 Acute Psychiatrie
Het aantal incidenten met verwarde personen was in 2018 90.605. Dit zijn er 30.000 meer dan 5 jaar geleden.
Wet Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (WVGGZ)
Dit is een crisismaatregel. Het is een wet voor mensen bij wie een psychische stoornis leidt tot gedrag dat
ernstig nadeel/gevaar veroorzaakt voor henzelf of andere. De patiënt houdt in deze wet waar mogelijk zelf de
regie. Bijvoorbeeld met een eigen plan van aanpak. De hulpverleners moeten dan ook regelmatig overleggen
met de patiënt.
De rechter kan verplichte zorg alleen opleggen onder een aantal voorwaarden:
- Als dit de enige manier is om het nadeel/gevaar weg te nemen
- Proportioneel is, dus in verhouding staat tot het op te lossen ernstige nadeel/gevaar
- Effectief is en dus resultaat oplevert.
De wet is erop gericht verplichte zorg zoveel mogelijk te voorkomen. Als verplichte zorg echt noodzakelijk is,
moete de minst ingrijpende vorm worden ingezet en de dwang zoveel mogelijk worden afgebouwd.
Wet Forensische Zorg (WFZ)
De wet forensische zorg is op 1 januari 2019 gedeeltelijk in werking gegaan en op 01-01-20 nog aangepast. Het
biedt de officier van justitie en de rechter mogelijkheden om ervoor te zorgen dat binnen het strafrecht, of in
aansluiting daarop, sneller de passende psychische zorg wordt geboden. De wet gaat over alle vormen van
forensische zorg: ambulant en klinisch, begeleiding en behandeling.
Bij verdachten en veroordeelden kan sprake zijn van een psychische stoornis, verstandelijke beperking,
dementie en meervoudige problematiek. Er moet wel sprake zijn van een psychische stoornis die ernstig
nadeel oplevert voor betrokkene of anderen, dat niet met vrijwillige zorg (alleen) af te wenden is.
Er zijn ook patiënten met een forensisch profiel. Dat forensische profiel betekent dat een goede behandeling
van de stoornis, niet genoeg is om nieuw strafbaar gedrag te voorkomen. Er zijn andere risicofactoren die
leiden tot strafbaar gedrag.
De patiënt hoeft niet te betalen voor de zorg en de gemaakte zorgkosten. Dit is ingekochte zorg.
Bijvoorbeeld:
- Als een verdachte een strafbaar feit pleegt, voor de rechter moet komen en op verzoek van de rechter
niet naar de gevangenis gaat, maar op een gesloten opname afdeling van een psychiatrisch ziekenhuis
terecht.
- Iemand die een strafbaar feit pleegt in een psychose.
Wet Zorg en Dwang
Deze wet is in werking sinds januari 2020. Het vervangt de wet Bop samen met de WvGGZ.
De patiënt heeft regelmatig contact met de vertrouwenspersoon en stelt samen of alleen een zorgplan op. Bij
klachten is er de klachtencommissie. Bij onvoldoende zorg kan de IGJ worden ingeschakeld.
De patiënt heeft als plicht zo goed mogelijk mee te werken met het zorgproces.
, Wet Langdurige Zorg (WLZ)
De WLZ is bedoelt voor mensen die voortdurend zorg nodig hebben. Iemand komt in aanmerking voor de WLZ als:
- Iemand zichzelf niet meer kan redden in de maatschappij
- Er sprake is van ernstige verwaarlozing
- Er sprake is van lichamelijk letsel door een ziekte, aandoening of beperking
- De ontwikkeling van iemand ernstig wordt geschaad, al dan niet onder invloed van een ander
- De veiligheid van iemand ernstig wordt bedreigd
Ook asls het risico op een van de bovenstaande punten verhoogd is kan de WLZ in gebruik genomen worden.
De WLZ-indicatie dient aangevraagd te worden bij het CIZ, centrum indicatiestelling zorg. Bij de aanvraag dient medische
informatie worden bijgevoegd. Hierna zal er een onderzoek en gesprek plaatsvinden. Het CIZ zal hierna bepalen of de WLZ-
indicatie wordt afgegeven.
De 1e 4 maanden wordt de eigen bijdrage in rekening gebracht op basis van de persoonlijke situatie en inkomen.
- Zorgverzekeringswet Persoonlijke verpleging en verzorging
- WMO Huishoudelijke hulp en ondersteuning
- De jeugdwet Alle vormen van jeugdhulp
De WLZ is de opvolger van de Wet AWBZ (Algmene Wet Bijzondere Ziektekosten) en geldt sinds 2015. Tot 2016 gelde er een
overgangsregeling.
Psychose
Een psychose is een toestand waarbij iemand zijn grip op de realiteit kwijt is. Hij ziet of hoort soms dingen die
er niet zijn (hallucinaties) en is overtuigd van bepaalde ideeën die niet kloppen.
Er kunnen verschillende symptomen optreden in het voorstadium van een psychose. Dit hoeft overigens niet te
betekenen dat de overgaan in een psychose. Zij kunnen ook vanzelf weer verdwijnen.
- Verminderde aandacht en concentratie
- Verminderde motivatie
- Slaapstoornissen
- Angst
- Prikkelbaarheid
- Minder helder kunnen nadenken
- Sociaal terugtrekken
- Achterdochtige ideeën
- Bijzondere zaken waarnemen
- Achteruitgang in functioneren
Als er een daadwerkelijke overgang naar de psychose plaatsvindt dan izjn er symptomen die onder te verdelen
zijn in 3 groepen.
- Hallucinaties
o Een waarneming zonder dat er een externe prikkel is. Gehoorshallucinaties komen het meest
voor, bijvoorbeeld het horen van stemmen.
- Wanen
o Ideeën of overtuigingen die absoluut niet in overeenstemming zijn met algemeen
geaccepteerde ideeën of opvattingen. Voorbeelden zijn: achtervolgingswaan,
vergiftigingswaan of grootheidswaan.
- Desorganisatie
o Een onvermogen om orde aan te brengen. Dit kan zowel zijn in het handelen ( dingen die
eerder altijd goed lukten, zoals de tafel dekken of je administratie doen, lukken niet meer),
denken (iemand springt van de hak op de tak en is daardoor moeilijk te volgen) en voelen
(huilen of lachen op momenten die andere mensen niet begrijpen).
College 2 Acute Psychiatrie
Het aantal incidenten met verwarde personen was in 2018 90.605. Dit zijn er 30.000 meer dan 5 jaar geleden.
Wet Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (WVGGZ)
Dit is een crisismaatregel. Het is een wet voor mensen bij wie een psychische stoornis leidt tot gedrag dat
ernstig nadeel/gevaar veroorzaakt voor henzelf of andere. De patiënt houdt in deze wet waar mogelijk zelf de
regie. Bijvoorbeeld met een eigen plan van aanpak. De hulpverleners moeten dan ook regelmatig overleggen
met de patiënt.
De rechter kan verplichte zorg alleen opleggen onder een aantal voorwaarden:
- Als dit de enige manier is om het nadeel/gevaar weg te nemen
- Proportioneel is, dus in verhouding staat tot het op te lossen ernstige nadeel/gevaar
- Effectief is en dus resultaat oplevert.
De wet is erop gericht verplichte zorg zoveel mogelijk te voorkomen. Als verplichte zorg echt noodzakelijk is,
moete de minst ingrijpende vorm worden ingezet en de dwang zoveel mogelijk worden afgebouwd.
Wet Forensische Zorg (WFZ)
De wet forensische zorg is op 1 januari 2019 gedeeltelijk in werking gegaan en op 01-01-20 nog aangepast. Het
biedt de officier van justitie en de rechter mogelijkheden om ervoor te zorgen dat binnen het strafrecht, of in
aansluiting daarop, sneller de passende psychische zorg wordt geboden. De wet gaat over alle vormen van
forensische zorg: ambulant en klinisch, begeleiding en behandeling.
Bij verdachten en veroordeelden kan sprake zijn van een psychische stoornis, verstandelijke beperking,
dementie en meervoudige problematiek. Er moet wel sprake zijn van een psychische stoornis die ernstig
nadeel oplevert voor betrokkene of anderen, dat niet met vrijwillige zorg (alleen) af te wenden is.
Er zijn ook patiënten met een forensisch profiel. Dat forensische profiel betekent dat een goede behandeling
van de stoornis, niet genoeg is om nieuw strafbaar gedrag te voorkomen. Er zijn andere risicofactoren die
leiden tot strafbaar gedrag.
De patiënt hoeft niet te betalen voor de zorg en de gemaakte zorgkosten. Dit is ingekochte zorg.
Bijvoorbeeld:
- Als een verdachte een strafbaar feit pleegt, voor de rechter moet komen en op verzoek van de rechter
niet naar de gevangenis gaat, maar op een gesloten opname afdeling van een psychiatrisch ziekenhuis
terecht.
- Iemand die een strafbaar feit pleegt in een psychose.
Wet Zorg en Dwang
Deze wet is in werking sinds januari 2020. Het vervangt de wet Bop samen met de WvGGZ.
De patiënt heeft regelmatig contact met de vertrouwenspersoon en stelt samen of alleen een zorgplan op. Bij
klachten is er de klachtencommissie. Bij onvoldoende zorg kan de IGJ worden ingeschakeld.
De patiënt heeft als plicht zo goed mogelijk mee te werken met het zorgproces.
, Wet Langdurige Zorg (WLZ)
De WLZ is bedoelt voor mensen die voortdurend zorg nodig hebben. Iemand komt in aanmerking voor de WLZ als:
- Iemand zichzelf niet meer kan redden in de maatschappij
- Er sprake is van ernstige verwaarlozing
- Er sprake is van lichamelijk letsel door een ziekte, aandoening of beperking
- De ontwikkeling van iemand ernstig wordt geschaad, al dan niet onder invloed van een ander
- De veiligheid van iemand ernstig wordt bedreigd
Ook asls het risico op een van de bovenstaande punten verhoogd is kan de WLZ in gebruik genomen worden.
De WLZ-indicatie dient aangevraagd te worden bij het CIZ, centrum indicatiestelling zorg. Bij de aanvraag dient medische
informatie worden bijgevoegd. Hierna zal er een onderzoek en gesprek plaatsvinden. Het CIZ zal hierna bepalen of de WLZ-
indicatie wordt afgegeven.
De 1e 4 maanden wordt de eigen bijdrage in rekening gebracht op basis van de persoonlijke situatie en inkomen.
- Zorgverzekeringswet Persoonlijke verpleging en verzorging
- WMO Huishoudelijke hulp en ondersteuning
- De jeugdwet Alle vormen van jeugdhulp
De WLZ is de opvolger van de Wet AWBZ (Algmene Wet Bijzondere Ziektekosten) en geldt sinds 2015. Tot 2016 gelde er een
overgangsregeling.
Psychose
Een psychose is een toestand waarbij iemand zijn grip op de realiteit kwijt is. Hij ziet of hoort soms dingen die
er niet zijn (hallucinaties) en is overtuigd van bepaalde ideeën die niet kloppen.
Er kunnen verschillende symptomen optreden in het voorstadium van een psychose. Dit hoeft overigens niet te
betekenen dat de overgaan in een psychose. Zij kunnen ook vanzelf weer verdwijnen.
- Verminderde aandacht en concentratie
- Verminderde motivatie
- Slaapstoornissen
- Angst
- Prikkelbaarheid
- Minder helder kunnen nadenken
- Sociaal terugtrekken
- Achterdochtige ideeën
- Bijzondere zaken waarnemen
- Achteruitgang in functioneren
Als er een daadwerkelijke overgang naar de psychose plaatsvindt dan izjn er symptomen die onder te verdelen
zijn in 3 groepen.
- Hallucinaties
o Een waarneming zonder dat er een externe prikkel is. Gehoorshallucinaties komen het meest
voor, bijvoorbeeld het horen van stemmen.
- Wanen
o Ideeën of overtuigingen die absoluut niet in overeenstemming zijn met algemeen
geaccepteerde ideeën of opvattingen. Voorbeelden zijn: achtervolgingswaan,
vergiftigingswaan of grootheidswaan.
- Desorganisatie
o Een onvermogen om orde aan te brengen. Dit kan zowel zijn in het handelen ( dingen die
eerder altijd goed lukten, zoals de tafel dekken of je administratie doen, lukken niet meer),
denken (iemand springt van de hak op de tak en is daardoor moeilijk te volgen) en voelen
(huilen of lachen op momenten die andere mensen niet begrijpen).
