Les 18: introductie
bioethiek
vrijdag 25 februari 2022 13:47
Namen net per se kennen - Kant is wel belangrijk
Wat is filosofie?
- Theoretische filosofie
○ Wijsgerige antropologie
○ Wetenschapsfilosofie
○ Metafysica
- Praktische filosofie
○ Ethiek
○ Politieke filosofie
○ Sociale filosofie
- Niet: louter eigen mening
- Doordenken
- Filosofie reflecteert over de betekenis van concepten
- Filosofie stelt algemeen aanvaarde veronderstellingen in vraag
- Filosofen ontwikkelen theorieën in plaats van experimenten uit te voeren
○ Wel gedachtenexperimenten
○ Vernieuwing: experimentele filosofie
Wat is ethiek?
- Niet normatieve takken:
○ Moraalwetenschap of descriptieve ethiek
▪ Moraal beschreven vanuit menswetenschappen
○ Meta-ethiek
▪ Waarom en hoe zijn mensen moreel?
▪ Bijvoorbeeld: in bio-ethiek: wat is informed consent? Wat zijn
patiëntenrechten?
- Normatieve takken:
○ Algemene normatieve ethiek
○ Toegepaste ethiek
▪ Medische ethiek, bioethiek
Waarom zijn we ontvankelijk voor moraliteit?
- Thomas Hobbes
Bioethiek Pagina 1
, - Thomas Hobbes
○ Niet goed, maar moraliteit nodig om samen te leven
○ Notie van egoïstische prudence
○ Het sociale contract
- Frans de Waal
○ We delen vormen van moraliteit met niet menselijke dieren
○ Eerlijkheid en altruisme: biologische basis
Morele theorieën
- Manieren om na te denken om te beslissen of iets goed of slecht is
- Vijf theorieën:
○ Utilitarisme
○ Deontologische ethiek
○ Ethiek van de rechtvaardigheid
○ Deugdethiek
○ Zorgethiek
Utilitarisme
- Een vorm van consequentialisme
○ Gaat over gevolgen
- Het grootste goed voor het grootst aantal mensen
- Hedonisme
○ Genot als het hoogste levensdoel
○ Jeremy Bentham
○ Tegengesteld aan hedonisme: waarheid is ook belangrijk
- John Stuart Mill
○ Kwalitatieve verschillen
- 20e eeuw:
○ Preferentie utilitarisme:
▪ Niet vooraf zeggen wat goed is, maar het is waar mensen de voorkeur
voor hebben
○ Handelingsutilitarisme versus regelutilitarisme
▪ Gevolgen zijn belangrijk bij regelutilitarisme
- Positief:
○ Ethisch progressief (dieren, vrouwen)
▪ Bentham/Peter Singer
○ Gebaseerd op gezond verstand
○ Interessant voor beleid
- Negatief:
Bioethiek Pagina 2
bioethiek
vrijdag 25 februari 2022 13:47
Namen net per se kennen - Kant is wel belangrijk
Wat is filosofie?
- Theoretische filosofie
○ Wijsgerige antropologie
○ Wetenschapsfilosofie
○ Metafysica
- Praktische filosofie
○ Ethiek
○ Politieke filosofie
○ Sociale filosofie
- Niet: louter eigen mening
- Doordenken
- Filosofie reflecteert over de betekenis van concepten
- Filosofie stelt algemeen aanvaarde veronderstellingen in vraag
- Filosofen ontwikkelen theorieën in plaats van experimenten uit te voeren
○ Wel gedachtenexperimenten
○ Vernieuwing: experimentele filosofie
Wat is ethiek?
- Niet normatieve takken:
○ Moraalwetenschap of descriptieve ethiek
▪ Moraal beschreven vanuit menswetenschappen
○ Meta-ethiek
▪ Waarom en hoe zijn mensen moreel?
▪ Bijvoorbeeld: in bio-ethiek: wat is informed consent? Wat zijn
patiëntenrechten?
- Normatieve takken:
○ Algemene normatieve ethiek
○ Toegepaste ethiek
▪ Medische ethiek, bioethiek
Waarom zijn we ontvankelijk voor moraliteit?
- Thomas Hobbes
Bioethiek Pagina 1
, - Thomas Hobbes
○ Niet goed, maar moraliteit nodig om samen te leven
○ Notie van egoïstische prudence
○ Het sociale contract
- Frans de Waal
○ We delen vormen van moraliteit met niet menselijke dieren
○ Eerlijkheid en altruisme: biologische basis
Morele theorieën
- Manieren om na te denken om te beslissen of iets goed of slecht is
- Vijf theorieën:
○ Utilitarisme
○ Deontologische ethiek
○ Ethiek van de rechtvaardigheid
○ Deugdethiek
○ Zorgethiek
Utilitarisme
- Een vorm van consequentialisme
○ Gaat over gevolgen
- Het grootste goed voor het grootst aantal mensen
- Hedonisme
○ Genot als het hoogste levensdoel
○ Jeremy Bentham
○ Tegengesteld aan hedonisme: waarheid is ook belangrijk
- John Stuart Mill
○ Kwalitatieve verschillen
- 20e eeuw:
○ Preferentie utilitarisme:
▪ Niet vooraf zeggen wat goed is, maar het is waar mensen de voorkeur
voor hebben
○ Handelingsutilitarisme versus regelutilitarisme
▪ Gevolgen zijn belangrijk bij regelutilitarisme
- Positief:
○ Ethisch progressief (dieren, vrouwen)
▪ Bentham/Peter Singer
○ Gebaseerd op gezond verstand
○ Interessant voor beleid
- Negatief:
Bioethiek Pagina 2
