1
Samenvatting: Lokale Anesthesie bij
Volwassenen
Doel van lokale anesthesie:
• Pijncontrole
o Patiënten kunnen behandelen zonder pijn
• Verminderen van algemene anesthesie
• Verhogen van de patiëntmedewerking
• Diagnostische anesthesie:
o Bij verdachte tand, tand verdoven en zien of pijn weggaat
▪ Zo tanden uitsluiten
Enkele vaststellingen bij lokale anesthesie:
• 20% van de bevolking vermijdt tandzorg omwille van de angst
• Schrik:
o Tot 85% heeft schrik
o Er is een erfelijke component
▪ Wanneer ouders schrik hebben, zullen de kinderen ook schrik hebben
Pijn:
• Heeft meer dan 1 dimensie
o Fysisch
o Emotioneel
o Psychologisch
• Negatieve emoties hebben een sterk effect op de pijnperceptie
• Positieve emoties verminderen pijneffect
Anamnese:
• Zeer belangrijk onderdeel
• Gronding medische anamnese
o Zo onderliggende problemen naar bovenbrengen
o Ook fysisch en psychologische evaluatie
• Tandheelkundige anamnese:
o Het probleem in kaart brengen
o Wat is er mis gegaan met de tand
• Vooral een gesprek aangaan met de patiënt
o Informeren en toestemmen van de patiënt
▪ Eventuele bijwerkingen uitleggen
• Nodig voor indicaties of contra-indicaties op te sporen
o Zo juiste keuze maken voor anesthetica
Lokale Anesthesie bij Volwassenen
, 2
ASA-score:
• Zorgt voor systematisch screenen tijdens de anamnese
• Gestandardiseerde vragen lijst die je een score zal geven
o Eventueel aangevuld met openvragen
• Scores:
o 1; normale gezonde patiënt
o 2; patiënt met milde systematische ziekte
o 3; patiënt met erge systematische ziekte
o 4; patiënt met erge systematische ziekte dat levensbedreigend is
o 5; patiënt ligt op sterven, operatie is nodig
• Altijd laten tekenen door de patiënt voor indekking
Instrumentarium voor anesthesie:
• Instrumentarium voor de klassieke tandheelkundige anesthesie
o Naalden
o Anesthesievloeistof
o Carpulespuiten
o Oppervlakte-anesthesie om te voorverdoven
Naalden:
• Gemaakt van roestvrijstaal
• Altijd wegwerp
o Gebruik nooit herbruikbare naalden
o Wel hergebruik bij zelfde patiënt
• Naalden zijn voorgesteriliseerd en voorverpakt
• Het is een risicovol instrument
o Prikaccidenten, daardoor heel wat veiligheidsadviezen
Europees directief:
• Zorgt voor minder kwetsuren
o Vermijden van onnodig gebruik van scherpe voorwerpen
o Veilige procedures en middelen
▪ Verwerken van naalden in een specifieke bak
o Persoonlijke beschermingen
• Welke naalden hebben het hoogste risico:
o Percutaan geplaatste naalden
o Holle naalden zijn gevaarlijker dan volle naalden
▪ Hol; kunnen nog vloeistof bevatten
▪ Vol; contaminatie wordt weggeschoven bij prik
• Het voorkomen van HBV, HBC en HIV-besmettingen
o Hoger in ziekenhuispopulaties
o Elke patiënt moet beschouwd worden als potentiële drager
• Sinds 11 mei 2013 vastgelegd in de nationale wetgeving
o Minimum normen zijn vastgelegd, maar meer is optioneel
o Geldt voor alle werknemers en onderaannemers
• Aantal rapporteringen van prikaccidenten is altijd lager dan de realiteit
Lokale Anesthesie bij Volwassenen
, 3
De naald (de basis):
• Maak geen herbruikbare naalden
• Wees steeds bewust van de risico’s
• Bij correct gebruik zeer veilig
Anatomie van de naald:
• Van links naar rechts
o Naaldpunt met een bevel
▪ Meerdere soorten
• Geslepen punt, prikt door weefsel
• Scalpel punt, snijdt door weefsel
o Tubulair metalen schacht
o Hub
▪ Plastiek kopje met papier
• Info van dikte, houdbaarheid en sterilisatie
o Intact = steriel
o Andere punt voor cleane penetratie van de silicone stop carpule
Hub:
• Markering met de lokalisatie van de bevel
o Zal gebruikt worden om rekening te houden met deflectie
• Vermelding van vervaldatum
o Mag wettelijk niet gebruikt worden na verval
• Vermelding van lengte:
o Nooit tot einde prikken
▪ Bij bewegen kan ze breken op de overgang van shaft naar naald
• Vermelding van diameter in Gauge
• Wanneer papier niet intact is, is het niet steriel
o Mag niet gebruikt worden dan
Naalddiameter:
• Trend naar dunnere naalden voor minder pijn
o Klopt niet, patiënt voelt verschil toch niet
• Voordeel van bredere naald:
o Minder deflectie van de tip
▪ Dus grotere accuraatheid
o Minder kans op breuk
▪ Risico is steeds klein, tenzij bij verkeerd gebruik
o Gemakkelijkere aspiratie van bloed
▪ Veiliger en vermijden van injectie in het bloed
▪ Dunne naald zal bloed moeilijk geaspireerd worden
• Altijd gebruik maken van grotere diameters in sterk gevasculariseerde gebieden
• Hoe hoger de Gauge, hoe smaller
o 25G; lang en kort, voor alle injecties in gevasculariseerde gebieden
o 27G; alle andere injecties
o 30G; eventueel bij lokale infiltratie, af te raden
Lokale Anesthesie bij Volwassenen
, 4
Naalddeflectie:
• Bij onderzoek:
o Op 2 cm diepte kan er een deflectie of naaldbuiging zijn tot 5 mm
• Hoe dieper, hoe meer afwijking, dus nodig om meer in te spuiten
• Manieren om deflectie te vermijden
o Bi-rotationele insertie techniek
Bi-rotationele insertie techniek:
• Naald roterend prikken in alternerende beweging
o Afwisselend links en rechts draaien
• Zo goed als geen naalddeflectie
o Zie afbeelding
• Niet mogelijk met klassieke spuit
o Wel elektronisch via specifieke toestellen
Problemen met naalden:
• Pijn bij prikken:
o Wanneer naald niet scherp genoeg meer is, ontstaat er weerstand
o Scherpte daalt bij stijgend aantal prikken
▪ Maximaal 3-4 keer prikken
• Breuk van de naald:
o Naalbuigingen verhogen het risico
▪ Dus vermijden van buigen voor injectie in weke delen
o Verhoogd risico bij verandering van richting tijdens prikken
o Verhoogd risico bij forceren en botpenetratie
o Komt niet vaak voor, wel bij fout gebruik
• Pijn bij het terugtrekken:
o Door foute naaldpunt
▪ Hard contact met bot zal naaldpunt verbuigen
• Prikaccidenten door onoplettendheid
Verwijderen van naalden:
• Nooit hergebruiken van naalden
• Nooit recappen
o Wettelijk verboden
o Risico om er naast te prikken
o Risico om door de cap te prikken
• Nooit een onbeschermde naald achterlaten op het werkvlak
o Systemen om naalden te beschermen
▪ Safetyject en ultrasafety plus
• Telkens in naaldcontainer plaatsen
Lokale Anesthesie bij Volwassenen
Samenvatting: Lokale Anesthesie bij
Volwassenen
Doel van lokale anesthesie:
• Pijncontrole
o Patiënten kunnen behandelen zonder pijn
• Verminderen van algemene anesthesie
• Verhogen van de patiëntmedewerking
• Diagnostische anesthesie:
o Bij verdachte tand, tand verdoven en zien of pijn weggaat
▪ Zo tanden uitsluiten
Enkele vaststellingen bij lokale anesthesie:
• 20% van de bevolking vermijdt tandzorg omwille van de angst
• Schrik:
o Tot 85% heeft schrik
o Er is een erfelijke component
▪ Wanneer ouders schrik hebben, zullen de kinderen ook schrik hebben
Pijn:
• Heeft meer dan 1 dimensie
o Fysisch
o Emotioneel
o Psychologisch
• Negatieve emoties hebben een sterk effect op de pijnperceptie
• Positieve emoties verminderen pijneffect
Anamnese:
• Zeer belangrijk onderdeel
• Gronding medische anamnese
o Zo onderliggende problemen naar bovenbrengen
o Ook fysisch en psychologische evaluatie
• Tandheelkundige anamnese:
o Het probleem in kaart brengen
o Wat is er mis gegaan met de tand
• Vooral een gesprek aangaan met de patiënt
o Informeren en toestemmen van de patiënt
▪ Eventuele bijwerkingen uitleggen
• Nodig voor indicaties of contra-indicaties op te sporen
o Zo juiste keuze maken voor anesthetica
Lokale Anesthesie bij Volwassenen
, 2
ASA-score:
• Zorgt voor systematisch screenen tijdens de anamnese
• Gestandardiseerde vragen lijst die je een score zal geven
o Eventueel aangevuld met openvragen
• Scores:
o 1; normale gezonde patiënt
o 2; patiënt met milde systematische ziekte
o 3; patiënt met erge systematische ziekte
o 4; patiënt met erge systematische ziekte dat levensbedreigend is
o 5; patiënt ligt op sterven, operatie is nodig
• Altijd laten tekenen door de patiënt voor indekking
Instrumentarium voor anesthesie:
• Instrumentarium voor de klassieke tandheelkundige anesthesie
o Naalden
o Anesthesievloeistof
o Carpulespuiten
o Oppervlakte-anesthesie om te voorverdoven
Naalden:
• Gemaakt van roestvrijstaal
• Altijd wegwerp
o Gebruik nooit herbruikbare naalden
o Wel hergebruik bij zelfde patiënt
• Naalden zijn voorgesteriliseerd en voorverpakt
• Het is een risicovol instrument
o Prikaccidenten, daardoor heel wat veiligheidsadviezen
Europees directief:
• Zorgt voor minder kwetsuren
o Vermijden van onnodig gebruik van scherpe voorwerpen
o Veilige procedures en middelen
▪ Verwerken van naalden in een specifieke bak
o Persoonlijke beschermingen
• Welke naalden hebben het hoogste risico:
o Percutaan geplaatste naalden
o Holle naalden zijn gevaarlijker dan volle naalden
▪ Hol; kunnen nog vloeistof bevatten
▪ Vol; contaminatie wordt weggeschoven bij prik
• Het voorkomen van HBV, HBC en HIV-besmettingen
o Hoger in ziekenhuispopulaties
o Elke patiënt moet beschouwd worden als potentiële drager
• Sinds 11 mei 2013 vastgelegd in de nationale wetgeving
o Minimum normen zijn vastgelegd, maar meer is optioneel
o Geldt voor alle werknemers en onderaannemers
• Aantal rapporteringen van prikaccidenten is altijd lager dan de realiteit
Lokale Anesthesie bij Volwassenen
, 3
De naald (de basis):
• Maak geen herbruikbare naalden
• Wees steeds bewust van de risico’s
• Bij correct gebruik zeer veilig
Anatomie van de naald:
• Van links naar rechts
o Naaldpunt met een bevel
▪ Meerdere soorten
• Geslepen punt, prikt door weefsel
• Scalpel punt, snijdt door weefsel
o Tubulair metalen schacht
o Hub
▪ Plastiek kopje met papier
• Info van dikte, houdbaarheid en sterilisatie
o Intact = steriel
o Andere punt voor cleane penetratie van de silicone stop carpule
Hub:
• Markering met de lokalisatie van de bevel
o Zal gebruikt worden om rekening te houden met deflectie
• Vermelding van vervaldatum
o Mag wettelijk niet gebruikt worden na verval
• Vermelding van lengte:
o Nooit tot einde prikken
▪ Bij bewegen kan ze breken op de overgang van shaft naar naald
• Vermelding van diameter in Gauge
• Wanneer papier niet intact is, is het niet steriel
o Mag niet gebruikt worden dan
Naalddiameter:
• Trend naar dunnere naalden voor minder pijn
o Klopt niet, patiënt voelt verschil toch niet
• Voordeel van bredere naald:
o Minder deflectie van de tip
▪ Dus grotere accuraatheid
o Minder kans op breuk
▪ Risico is steeds klein, tenzij bij verkeerd gebruik
o Gemakkelijkere aspiratie van bloed
▪ Veiliger en vermijden van injectie in het bloed
▪ Dunne naald zal bloed moeilijk geaspireerd worden
• Altijd gebruik maken van grotere diameters in sterk gevasculariseerde gebieden
• Hoe hoger de Gauge, hoe smaller
o 25G; lang en kort, voor alle injecties in gevasculariseerde gebieden
o 27G; alle andere injecties
o 30G; eventueel bij lokale infiltratie, af te raden
Lokale Anesthesie bij Volwassenen
, 4
Naalddeflectie:
• Bij onderzoek:
o Op 2 cm diepte kan er een deflectie of naaldbuiging zijn tot 5 mm
• Hoe dieper, hoe meer afwijking, dus nodig om meer in te spuiten
• Manieren om deflectie te vermijden
o Bi-rotationele insertie techniek
Bi-rotationele insertie techniek:
• Naald roterend prikken in alternerende beweging
o Afwisselend links en rechts draaien
• Zo goed als geen naalddeflectie
o Zie afbeelding
• Niet mogelijk met klassieke spuit
o Wel elektronisch via specifieke toestellen
Problemen met naalden:
• Pijn bij prikken:
o Wanneer naald niet scherp genoeg meer is, ontstaat er weerstand
o Scherpte daalt bij stijgend aantal prikken
▪ Maximaal 3-4 keer prikken
• Breuk van de naald:
o Naalbuigingen verhogen het risico
▪ Dus vermijden van buigen voor injectie in weke delen
o Verhoogd risico bij verandering van richting tijdens prikken
o Verhoogd risico bij forceren en botpenetratie
o Komt niet vaak voor, wel bij fout gebruik
• Pijn bij het terugtrekken:
o Door foute naaldpunt
▪ Hard contact met bot zal naaldpunt verbuigen
• Prikaccidenten door onoplettendheid
Verwijderen van naalden:
• Nooit hergebruiken van naalden
• Nooit recappen
o Wettelijk verboden
o Risico om er naast te prikken
o Risico om door de cap te prikken
• Nooit een onbeschermde naald achterlaten op het werkvlak
o Systemen om naalden te beschermen
▪ Safetyject en ultrasafety plus
• Telkens in naaldcontainer plaatsen
Lokale Anesthesie bij Volwassenen
