2.6 - Juridische vaardigheden
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 – Inleiding recht......................................................................................................................... 4
1.2 Doel................................................................................................................................................................4
1.3 Rechtsgebieden..............................................................................................................................................4
1.4 Materieel recht en formeel recht...................................................................................................................4
1.5 Nationaal en internationaal recht..................................................................................................................5
Hoofdstuk 2 – De ouders van de jeugdige....................................................................................................... 6
2.2 Juridisch moeder.............................................................................................................................................6
2.3 Juridisch vader................................................................................................................................................6
2.4 Adoptie...........................................................................................................................................................8
2.5 Gevolgen van het ouderschap........................................................................................................................9
2.6 Positie van eicel- of spermadonor..................................................................................................................9
Hoofdstuk 3 – Het gezag over de jeugdige.................................................................................................... 10
3.2 Gezag over jeugdigen...................................................................................................................................10
3.3 Ouderlijk gezag.............................................................................................................................................10
3.4 Ouderlijk gezag door twee ouders...............................................................................................................10
3.5 Ouderlijk gezag door een ouder...................................................................................................................11
3.6 Plannen voor deelgezag...............................................................................................................................11
3.7 Gezag en voogdij..........................................................................................................................................12
3.8 Vindplaats van ouderschap en gezag..........................................................................................................13
3.9 Hoorrecht minderjarigen..............................................................................................................................14
Hoofdstuk 4 – De jeugdige en de scheiding van zijn ouders...........................................................................15
4.2 Echtscheidingsprocedure..............................................................................................................................15
4.3 Beëindiging geregistreerd partnerschap......................................................................................................16
4.4 Samenwoners die uit elkaar gaan................................................................................................................16
4.5 Gezag na het einde van de relatie van de ouders........................................................................................16
4.6 Omgangsrecht..............................................................................................................................................18
4.7 Informatie en consultatie.............................................................................................................................19
4.8 Kinderalimentatie.........................................................................................................................................19
Hoofdstuk 5 – Rechtspositie van de jeugdige (1)........................................................................................... 21
5.2 Handelingsonbekwaamheid.........................................................................................................................21
Hoofdstuk 6 – De rechtspositie van de jeugdige (2).......................................................................................22
6.2 – Medische behandelingen..........................................................................................................................22
1
,H7 – Kinderbeschermingsmaatregelen......................................................................................................... 23
7.2 Drie uitgangspunten voor kinderbeschermingsmaatregelen......................................................................23
7.3 Raad voor kinderbescherming.....................................................................................................................23
7.4 Ondertoezichtstelling OTS art. 1:255 BW en verder...................................................................................23
7.5 Procedure ondertoezichtstelling..................................................................................................................24
7.6 Uitvoering van de ondertoezichtstelling......................................................................................................24
7.7 Schriftelijke aanwijzing art. 1:263...............................................................................................................25
7.8 Uithuisplaatsing...........................................................................................................................................26
7.9 Medische behandeling tegen de wens van de ouders.................................................................................27
7.10 Omgangsrecht- en regeling tijdens een ondertoezichtstelling..................................................................27
7.11 Rechtsbescherming tijdens de ondertoezichtstelling.................................................................................28
7.12 Voorlopige ondertoezichtstellingen...........................................................................................................28
H8 – Beëindigen van het gezag..................................................................................................................... 30
8.2 Gronden voor het beëindigen van het gezag...............................................................................................30
8.3 Gevolgen van de beëindiging.......................................................................................................................30
Hoofdstuk 11 – Inleiding strafrecht.............................................................................................................. 31
11.2 Plaats en karakter van het strafrecht........................................................................................................31
11.3 Materieel en formeel strafrecht.................................................................................................................31
11.4 Legaliteitsbeginsel......................................................................................................................................31
11.5 Jeugdstrafrecht..........................................................................................................................................32
Hoofdstuk 12 – Materieel strafrecht............................................................................................................. 33
12.2 Wetboek van strafrecht.............................................................................................................................33
12.3 Strafbepaling..............................................................................................................................................33
12.4 De strafbare poging...................................................................................................................................33
12.5 Deelneming................................................................................................................................................34
Hoofdstuk 15 – Straffen en maatregelen voor jeugdigen...............................................................................35
15.2 Adolescentenstrafrecht..............................................................................................................................35
15.3 Hoofdstraffen.............................................................................................................................................35
15.4 Bijkomende straffen...................................................................................................................................36
15.5 Maatregelen...............................................................................................................................................37
15.6 Voorwaardelijke bepaling..........................................................................................................................39
15.7 Combinatie van straffen en maatregelen..................................................................................................39
15.8 Verklaring omtrent gedrag (strafblad)......................................................................................................39
Hoofdstuk 16 – Organisatie van jeugdhulp................................................................................................... 40
16.2 Aanleiding voor de Jeugdwet.....................................................................................................................40
16.3 Hoofdlijnen van de Jeugdwet.....................................................................................................................40
16.4 Lokale teams..............................................................................................................................................41
2
, 16.5 Vrij toegankelijke jeugdhulp en niet vrij toegankelijke jeugdhulp.............................................................41
16.6 Kwaliteitseisen jeugdhulpaanbieder en gecertificeerde instelling.............................................................42
16.7 Gezinsvoogdij, Raad voor kinderbescherming, jeugdreclassering en gesloten jeugdzorg........................43
16.8 Veilig Thuis.................................................................................................................................................44
Hoofdstuk 17 – Rechtspositie van de cliënten in de jeugdhulp......................................................................45
17.2 Bezwaar en beroep tegen verleningsbesluit..............................................................................................45
17.3 Toestemming voor jeugdhulp....................................................................................................................45
17.4 Medezeggenschap.....................................................................................................................................46
17.5 Klachtrecht en tuchtrecht...........................................................................................................................46
17.6 Dossiervorming, inzage, bewaren en vernietigen van persoonsgegevens................................................47
17.7 Privacy en beroepsgeheim.........................................................................................................................48
17.8 Informatie-uitwisseling in lokale teams en andere multidisciplinaire overleggen....................................49
17.9 Wettelijke meldrechten..............................................................................................................................49
H18 – Kinderrechtenverdrag........................................................................................................................ 51
18.2 Totstandkoming van het Kinderrechtenverdrag........................................................................................51
18.3 Vier kernbepalingen van het Kinderrechtenverdrag..................................................................................51
18.4 De positie van ouders.................................................................................................................................51
18.5 Toezicht op naleving van het Kinderrechtenverdrag.................................................................................51
18.6 Rechtstreekse werking van het Kinderrechtenverdrag..............................................................................52
18.7 Kinderombudsman.....................................................................................................................................52
Meldcode – Afwegingskader........................................................................................................................ 53
Afwegingskader in de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling........................................................53
3
, Hoofdstuk 1 – Inleiding recht
1.2 Doel
Doel
- Rechtvaardigheid
- Gelijkheid
- Beschermen van de zwaksten
- Technisch doel: Ordenen van de samenleving en het geven van regels rondom
conflicten
1.3 Rechtsgebieden
Staatrecht Basisregels voor de organisatie van de overheid, beschrijving van de
verschillende organen van de overheid
- Taken van de regering en de Tweede Kamer
- Grondwet
Bestuursrecht Geeft regels over de bestuurstaak (ordenende) van de overheid en regels
voor de uitoefening van de bestuurstaak. Bij de uitoefening krijgt de overheid vaak met
burgers te maken. Het bestuursrecht geeft ook de burgers die zich willen verzetten de
mogelijkheid tot bezwaar en beroep.
- Uitkering aanvragen
- Jeugdhulp eisen voor kind
- Belangrijk wet Algemene wet bestuursrecht (AWB)
Strafrecht Beschrijven van verboden gedragingen. Wetgever neemt alleen de
gedragingen op in het strafrecht die de rechtsorde (veiligheid en rust) dusdanig schenden
dat een bestraffende reactie van de overheid moet volgen.
- Wetboek van Strafrecht (Sr)
- Wetboek van Strafvordering (Sv)
Burgerlijk recht Regelt de rechtsverhoudingen tussen burgers onderling
- Drie onderdelen
o Personen- en familierecht
o Vermogensrecht
o Rechtspersonenrecht
- Burgerlijk Wetboek (BW) Rechten en plichten van burgers op het terrein van
persoon- en familierecht, vermogensrecht en rechtspersonenrecht
- Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv) Procesrecht
Jeugdigen Gebruikelijke term voor jongeren 0 tot 18 jaar
1.4 Materieel recht en formeel recht
Materieel recht Bevat rechten en plichten van burgers
- Bijvoorbeeld beschrijven van strafbepalingen
Formeel recht Geeft het procesrecht
- Geeft aan wat er gaat gebeuren als er eenmaal een strafbaar feit is gepleegd
Rechten van de verdachte, positie raadsman, bevoegdheden politie/justitie
4
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 – Inleiding recht......................................................................................................................... 4
1.2 Doel................................................................................................................................................................4
1.3 Rechtsgebieden..............................................................................................................................................4
1.4 Materieel recht en formeel recht...................................................................................................................4
1.5 Nationaal en internationaal recht..................................................................................................................5
Hoofdstuk 2 – De ouders van de jeugdige....................................................................................................... 6
2.2 Juridisch moeder.............................................................................................................................................6
2.3 Juridisch vader................................................................................................................................................6
2.4 Adoptie...........................................................................................................................................................8
2.5 Gevolgen van het ouderschap........................................................................................................................9
2.6 Positie van eicel- of spermadonor..................................................................................................................9
Hoofdstuk 3 – Het gezag over de jeugdige.................................................................................................... 10
3.2 Gezag over jeugdigen...................................................................................................................................10
3.3 Ouderlijk gezag.............................................................................................................................................10
3.4 Ouderlijk gezag door twee ouders...............................................................................................................10
3.5 Ouderlijk gezag door een ouder...................................................................................................................11
3.6 Plannen voor deelgezag...............................................................................................................................11
3.7 Gezag en voogdij..........................................................................................................................................12
3.8 Vindplaats van ouderschap en gezag..........................................................................................................13
3.9 Hoorrecht minderjarigen..............................................................................................................................14
Hoofdstuk 4 – De jeugdige en de scheiding van zijn ouders...........................................................................15
4.2 Echtscheidingsprocedure..............................................................................................................................15
4.3 Beëindiging geregistreerd partnerschap......................................................................................................16
4.4 Samenwoners die uit elkaar gaan................................................................................................................16
4.5 Gezag na het einde van de relatie van de ouders........................................................................................16
4.6 Omgangsrecht..............................................................................................................................................18
4.7 Informatie en consultatie.............................................................................................................................19
4.8 Kinderalimentatie.........................................................................................................................................19
Hoofdstuk 5 – Rechtspositie van de jeugdige (1)........................................................................................... 21
5.2 Handelingsonbekwaamheid.........................................................................................................................21
Hoofdstuk 6 – De rechtspositie van de jeugdige (2).......................................................................................22
6.2 – Medische behandelingen..........................................................................................................................22
1
,H7 – Kinderbeschermingsmaatregelen......................................................................................................... 23
7.2 Drie uitgangspunten voor kinderbeschermingsmaatregelen......................................................................23
7.3 Raad voor kinderbescherming.....................................................................................................................23
7.4 Ondertoezichtstelling OTS art. 1:255 BW en verder...................................................................................23
7.5 Procedure ondertoezichtstelling..................................................................................................................24
7.6 Uitvoering van de ondertoezichtstelling......................................................................................................24
7.7 Schriftelijke aanwijzing art. 1:263...............................................................................................................25
7.8 Uithuisplaatsing...........................................................................................................................................26
7.9 Medische behandeling tegen de wens van de ouders.................................................................................27
7.10 Omgangsrecht- en regeling tijdens een ondertoezichtstelling..................................................................27
7.11 Rechtsbescherming tijdens de ondertoezichtstelling.................................................................................28
7.12 Voorlopige ondertoezichtstellingen...........................................................................................................28
H8 – Beëindigen van het gezag..................................................................................................................... 30
8.2 Gronden voor het beëindigen van het gezag...............................................................................................30
8.3 Gevolgen van de beëindiging.......................................................................................................................30
Hoofdstuk 11 – Inleiding strafrecht.............................................................................................................. 31
11.2 Plaats en karakter van het strafrecht........................................................................................................31
11.3 Materieel en formeel strafrecht.................................................................................................................31
11.4 Legaliteitsbeginsel......................................................................................................................................31
11.5 Jeugdstrafrecht..........................................................................................................................................32
Hoofdstuk 12 – Materieel strafrecht............................................................................................................. 33
12.2 Wetboek van strafrecht.............................................................................................................................33
12.3 Strafbepaling..............................................................................................................................................33
12.4 De strafbare poging...................................................................................................................................33
12.5 Deelneming................................................................................................................................................34
Hoofdstuk 15 – Straffen en maatregelen voor jeugdigen...............................................................................35
15.2 Adolescentenstrafrecht..............................................................................................................................35
15.3 Hoofdstraffen.............................................................................................................................................35
15.4 Bijkomende straffen...................................................................................................................................36
15.5 Maatregelen...............................................................................................................................................37
15.6 Voorwaardelijke bepaling..........................................................................................................................39
15.7 Combinatie van straffen en maatregelen..................................................................................................39
15.8 Verklaring omtrent gedrag (strafblad)......................................................................................................39
Hoofdstuk 16 – Organisatie van jeugdhulp................................................................................................... 40
16.2 Aanleiding voor de Jeugdwet.....................................................................................................................40
16.3 Hoofdlijnen van de Jeugdwet.....................................................................................................................40
16.4 Lokale teams..............................................................................................................................................41
2
, 16.5 Vrij toegankelijke jeugdhulp en niet vrij toegankelijke jeugdhulp.............................................................41
16.6 Kwaliteitseisen jeugdhulpaanbieder en gecertificeerde instelling.............................................................42
16.7 Gezinsvoogdij, Raad voor kinderbescherming, jeugdreclassering en gesloten jeugdzorg........................43
16.8 Veilig Thuis.................................................................................................................................................44
Hoofdstuk 17 – Rechtspositie van de cliënten in de jeugdhulp......................................................................45
17.2 Bezwaar en beroep tegen verleningsbesluit..............................................................................................45
17.3 Toestemming voor jeugdhulp....................................................................................................................45
17.4 Medezeggenschap.....................................................................................................................................46
17.5 Klachtrecht en tuchtrecht...........................................................................................................................46
17.6 Dossiervorming, inzage, bewaren en vernietigen van persoonsgegevens................................................47
17.7 Privacy en beroepsgeheim.........................................................................................................................48
17.8 Informatie-uitwisseling in lokale teams en andere multidisciplinaire overleggen....................................49
17.9 Wettelijke meldrechten..............................................................................................................................49
H18 – Kinderrechtenverdrag........................................................................................................................ 51
18.2 Totstandkoming van het Kinderrechtenverdrag........................................................................................51
18.3 Vier kernbepalingen van het Kinderrechtenverdrag..................................................................................51
18.4 De positie van ouders.................................................................................................................................51
18.5 Toezicht op naleving van het Kinderrechtenverdrag.................................................................................51
18.6 Rechtstreekse werking van het Kinderrechtenverdrag..............................................................................52
18.7 Kinderombudsman.....................................................................................................................................52
Meldcode – Afwegingskader........................................................................................................................ 53
Afwegingskader in de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling........................................................53
3
, Hoofdstuk 1 – Inleiding recht
1.2 Doel
Doel
- Rechtvaardigheid
- Gelijkheid
- Beschermen van de zwaksten
- Technisch doel: Ordenen van de samenleving en het geven van regels rondom
conflicten
1.3 Rechtsgebieden
Staatrecht Basisregels voor de organisatie van de overheid, beschrijving van de
verschillende organen van de overheid
- Taken van de regering en de Tweede Kamer
- Grondwet
Bestuursrecht Geeft regels over de bestuurstaak (ordenende) van de overheid en regels
voor de uitoefening van de bestuurstaak. Bij de uitoefening krijgt de overheid vaak met
burgers te maken. Het bestuursrecht geeft ook de burgers die zich willen verzetten de
mogelijkheid tot bezwaar en beroep.
- Uitkering aanvragen
- Jeugdhulp eisen voor kind
- Belangrijk wet Algemene wet bestuursrecht (AWB)
Strafrecht Beschrijven van verboden gedragingen. Wetgever neemt alleen de
gedragingen op in het strafrecht die de rechtsorde (veiligheid en rust) dusdanig schenden
dat een bestraffende reactie van de overheid moet volgen.
- Wetboek van Strafrecht (Sr)
- Wetboek van Strafvordering (Sv)
Burgerlijk recht Regelt de rechtsverhoudingen tussen burgers onderling
- Drie onderdelen
o Personen- en familierecht
o Vermogensrecht
o Rechtspersonenrecht
- Burgerlijk Wetboek (BW) Rechten en plichten van burgers op het terrein van
persoon- en familierecht, vermogensrecht en rechtspersonenrecht
- Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv) Procesrecht
Jeugdigen Gebruikelijke term voor jongeren 0 tot 18 jaar
1.4 Materieel recht en formeel recht
Materieel recht Bevat rechten en plichten van burgers
- Bijvoorbeeld beschrijven van strafbepalingen
Formeel recht Geeft het procesrecht
- Geeft aan wat er gaat gebeuren als er eenmaal een strafbaar feit is gepleegd
Rechten van de verdachte, positie raadsman, bevoegdheden politie/justitie
4
