Lecture 1
The Rotterdam Challenges - GovLab010 2022
Rotterdam heeft het grootste industriële complex van Europa: fossielafhankelijke industrie. Dit moet
worden veranderd. Er zijn nog meer uitdagingen.
Global picture
● Lange termijn levensbedreigende omstandigheden
○ Klimaatcrisis
○ Biodiversiteitscrisis
○ Gezondheidscrisis (pandemieën)
○ Vervuiling/extractie crisis (plastic en chemicaliën)
○ Deze 4 dingen hebben ook invloed op elkaar, is erg complex.
● Long/mid-term social fabric threatening omstandigheden
○ Distributiecrisis: toenemende ongelijkheid van macht, inkomen, rijkdom, onderwijs,
huisvesting, energiebeschikbaarheid en watertoegang.
○ Democratiecrisis: toenemende druk op de legitimiteit en effectiviteit van publieke
instituties, bijv. oorlog in Oekraïne.
○ Kenniscrisis: toenemende kennis over al deze problemen, maar gebrek aan
adequate reactie, erosie van steun voor wetenschap,feiten en de waarheid, ‘een feit
is ook maar een mening’.
○ Ook deze dingen interacteren met elkaar!
● Mid-term power changing circumstances
○ Power crisis: fundamentele macht shift van westen naar oosten (China), macht shift
van democratische naar autoritaire naties, economische monopolisering op grote
schaal / oligarchization.
Het plaatje is eigenlijk verkeerd: Het is namelijk niet langetermijn of midterm, het gebeurt NU!
European picture
● Defence/war crisis: gebrek aan investering in leger en informatie defensiemechanismen,
Russische militaire macht.
● Coherence crisis: Europa is een patchwork van naties zonder een duidelijk gevoel van
eenheid/gedeelde identiteit
● Aging and health care crisis: toenemende leeftijd en toenemende chronische ziekten,
toenemende kosten van gezondheidszorg.
● Migratie crisis: elke crisis overal in de wereld heeft impact op de stroom van mensen die
naar een veiligere plek zoeken.
Dutch picture
● Climate adaptation crisis: het rijkste deel van de land ligt onder zeeniveau,
klimaatverandering doet overstromingen en droogte toenemen. Nederland is een van de
meest kwetsbare landen voor klimaatverandering.
● Commodity en energiecrisis: Nederland heeft geen significante ruwe materialen, is erg
afhankelijk van import, erg dicht bevolkt met weinig ruimte voor energieproductie.
● Priority crisis: erg langzaam of zelfs inert over bijna alle crises die hier genoemd zijn.
Hyperfocus op korte termijn winsten en behouden van de status quo. Ze hebben hun
prioriteiten niet op orde.
Rotterdam picture
● Vital Infrastructure transition: energie, water gezondheid, mobiliteit en ruwe materialen
infrastructuur moet transformeren naar compleet nieuwe systemen (zonder fossiele
brandstoffen)
, ● Detroit-like threat: sterk geïndustrialiseerd op fossiele brandstof en afhankelijk hiervan; dit
moet veranderen.
Alle crisissen op alle niveaus zijn met elkaar verbonden en interacteren met elkaar, wat het allemaal
nog veel complexer maakt.
Alle crisissen manifesteren zichzelf in Rotterdam.
- bijv. distribution crisis: Rotterdam is verdeeld in Noord en Zuid; rijkere mensen leven in Noord
en armere mensen leven in Zuid.
- bijv. klimaatcrisis: het water onder de stad wordt steeds zouter, wat slecht is voor de
fundering van huizen.
- bijv. biodiversiteitscrisis: te weinig groen in de stad, waardoor de stad te snel te heet wordt als
de zon schijnt en de gezondheid van mensen verslechtert.
- bijv. pollution: vervuiling van industrie wordt de stad in gebracht door de wind.
- bijv. power crisis: in veel steden is er een verplintering van politieke partijen. Hoe meer
partijen, hoe moeilijker het wordt om tot gedeelde oplossing voor deze crises te komen.
In deze context moet het voorstel worden geschreven.
Waar gaat dit vak om?
● PA kennis vertalen in interventies en advies dat publieke sector-organisaties helpt om doelen
te realiseren.
● Leren hoe de kloof te dichten tussen huidige maatschappelijke uitdagingen en je
academische bagage. Hiervoor is nodig:
○ Mastering your discipline
■ Weten wat relevant is
■ Weten wat je nog niet weet
○ Issue en context begrijpen
■ De juiste vragen stellen
■ Een goede diagnose stellen
○ Een goede adviseur is: overtuigend, betrouwbaar, creatief, sensitief en met integriteit
,De opdracht
Een consultancy aanbod (offer) voor de gemeente Rotterdam over een van de 6 real-life transitie
issues.
Ingrediënten van de opdracht:
● Onze visie op het probleem/uitdaging: wat gebeurt hier volgens ons? Hoe framen wij het
probleem?
● Onze visie op de gewenste uitkomst: wat moet worden gedaan volgens ons?
● Ons plan om uitkomst te bereiken: hoe kan dit worden bereikt?
● Visie op de rol van consultant/beleidsadviseur en ethische overwegingen: wat zijn je waarden
en hoe ga je om met conflicterende waarden/belangen?
Meer info in tutorials en blokboek. Zie ook de outline op Canvas.
Dit vak heeft twee delen
1. Management consultancy (Blok, lectures 2 en 3).
○ Gaat over de organization van de overheid.
○ Hoe kun je publieke sector organisaties helpen om hun missie goed te realiseren via
organisatie en management?
○ Boek: Hodges.
2. Policy advice (Karré, lectures 4 t/m 6).
○ Gaat om de acties van de overheid.
○ Hoe kun je een overtuigend en betrouwbaar advies genereren over hoe om te gaan
met beleidsproblemen?
○ Boek: Bromell.
❖ Management consultancy gaat om de organisatie van een overheidsinstantie: hoe kan die
meer efficiënt en effectief worden?
❖ Policy advice gaat meer om de inhoud van een overheidsinstantie: hoe kunnen we beleid
verbeteren om problemen op te lossen?
Er zit hier natuurlijk een link tussen; om een goed beleid te hebben, moet je ook goede organisatie
hebben en om een goede organisatie te hebben moet je ook goed beleid hebben.
Bij management consultancy kijken we meer naar externe consultants en bij policy advice kijken we
meer naar interne adviseurs.
1. Management Consultancy
Waarom een vak over Management Consultancy?
1. Veel PA-studenten komen in een rol terecht met een advies- of consulting component.
2. De overheid geeft relatief steeds meer uit aan consultants (consultant kan extra pair of
hands/ondersteunend zijn, worden gebruikt voor advies of voor de formele uitvoering van
beleid). In 2020 en 2021 nog grotere toename, door noodzaak advies over corona. Niet alleen
in Nederland, maar ook in andere landen worden consultants vaak gebruikt door overheid.
3. Wie heeft de touwtjes in handen? Beslissen de besluitvormers nog wel, of hebben
consultants (te) veel invloed?
○ Verschillende perspectieven hierop:
■ Positief perspectief: consultants helpen de publieke sector bij uitdagingen
door hun kennis en expertise.
■ Negatief perspectief: de publieke sector past zich langzaam aan en zoekt
antwoorden bij private sector en consultants.
, Wat is management consultancy? (sneak preview van lecture 2 en 3)
“Waardecreatie door objectief advies te geven of door de implementatie van oplossingen voor
bedrijven. “
Lecture 2:
● Wie is de consultant (rol)?
● Wat doet de consultant (vooral in relatie tot organisaties in de publieke sector)?
● Welke waarde brengt de consultant?
● Welke waarde kan worden verwacht in de context van de publieke sector?
Lecture 3:
● Tools en strategieën die de consultant ter beschikking heeft.
● Consultancy in een publieke sector context: wat te (her)overwegen.
2. Policy advice
Beleidsformulering vereist substantie: analyse
● “Beleidsanalyse is elk type analyse dat informatie genereert en presenteert om de oordelen
van beleidsmakers bij besluitvorming te ondersteunen.” (Quade, 1975).
● “Beleidsanalyse is een toegepaste sociale wetenschap, die meerdere methodes van
onderzoek en argument gebruikt om beleidsrelevante informatie te produceren en
transformeren zodat het kan worden gebruikt in politieke settings om beleidsproblemen op te
lossen” (Dunn, 1981).
Beleidsanalyse zorgt dus voor de informatie die beleidsmakers nodig hebben om (beter) beleid te
maken; beleid dat beter om kan gaan met problemen!
In elk stadia kan er analyse plaatsvinden.
Analyse voor elke policy stage
● Probleemidentificatie / erkenning
○ Trendanalyses, scenario studies, forecasting
● Agendasetting
○ Indicatoren, onderzoeksrapporten van analyses van focusing events
● Beleidsformulering
○ Alle typen beleidsstudies, onderzoeken of strategieën
○ MCA, CBA, opties of pathways analyses, backward mapping, …
● Beleidslegitimering (om besluitvorming mogelijk te maken)
○ Opinion studies, polls, expert panels / round tables
● Beleidsimplementatie
○ Implementatie studies, netwerk en chain diagnosen
● Beleidsevaluatie (en feedback / beleidsaanpassing)
○ Evaluatie en monitoring
De beleidscyclus met achtereenvolgende stadia, is in realiteit onzin. De realiteit is namelijk chaotisch.
Neem de beleidscyclus dus met een korrel zout.
Analyse versus Advies versus Advocacy
1. Analyse: een “rationele” representatie van relevante informatie (rationeel of decisionist view).
The Rotterdam Challenges - GovLab010 2022
Rotterdam heeft het grootste industriële complex van Europa: fossielafhankelijke industrie. Dit moet
worden veranderd. Er zijn nog meer uitdagingen.
Global picture
● Lange termijn levensbedreigende omstandigheden
○ Klimaatcrisis
○ Biodiversiteitscrisis
○ Gezondheidscrisis (pandemieën)
○ Vervuiling/extractie crisis (plastic en chemicaliën)
○ Deze 4 dingen hebben ook invloed op elkaar, is erg complex.
● Long/mid-term social fabric threatening omstandigheden
○ Distributiecrisis: toenemende ongelijkheid van macht, inkomen, rijkdom, onderwijs,
huisvesting, energiebeschikbaarheid en watertoegang.
○ Democratiecrisis: toenemende druk op de legitimiteit en effectiviteit van publieke
instituties, bijv. oorlog in Oekraïne.
○ Kenniscrisis: toenemende kennis over al deze problemen, maar gebrek aan
adequate reactie, erosie van steun voor wetenschap,feiten en de waarheid, ‘een feit
is ook maar een mening’.
○ Ook deze dingen interacteren met elkaar!
● Mid-term power changing circumstances
○ Power crisis: fundamentele macht shift van westen naar oosten (China), macht shift
van democratische naar autoritaire naties, economische monopolisering op grote
schaal / oligarchization.
Het plaatje is eigenlijk verkeerd: Het is namelijk niet langetermijn of midterm, het gebeurt NU!
European picture
● Defence/war crisis: gebrek aan investering in leger en informatie defensiemechanismen,
Russische militaire macht.
● Coherence crisis: Europa is een patchwork van naties zonder een duidelijk gevoel van
eenheid/gedeelde identiteit
● Aging and health care crisis: toenemende leeftijd en toenemende chronische ziekten,
toenemende kosten van gezondheidszorg.
● Migratie crisis: elke crisis overal in de wereld heeft impact op de stroom van mensen die
naar een veiligere plek zoeken.
Dutch picture
● Climate adaptation crisis: het rijkste deel van de land ligt onder zeeniveau,
klimaatverandering doet overstromingen en droogte toenemen. Nederland is een van de
meest kwetsbare landen voor klimaatverandering.
● Commodity en energiecrisis: Nederland heeft geen significante ruwe materialen, is erg
afhankelijk van import, erg dicht bevolkt met weinig ruimte voor energieproductie.
● Priority crisis: erg langzaam of zelfs inert over bijna alle crises die hier genoemd zijn.
Hyperfocus op korte termijn winsten en behouden van de status quo. Ze hebben hun
prioriteiten niet op orde.
Rotterdam picture
● Vital Infrastructure transition: energie, water gezondheid, mobiliteit en ruwe materialen
infrastructuur moet transformeren naar compleet nieuwe systemen (zonder fossiele
brandstoffen)
, ● Detroit-like threat: sterk geïndustrialiseerd op fossiele brandstof en afhankelijk hiervan; dit
moet veranderen.
Alle crisissen op alle niveaus zijn met elkaar verbonden en interacteren met elkaar, wat het allemaal
nog veel complexer maakt.
Alle crisissen manifesteren zichzelf in Rotterdam.
- bijv. distribution crisis: Rotterdam is verdeeld in Noord en Zuid; rijkere mensen leven in Noord
en armere mensen leven in Zuid.
- bijv. klimaatcrisis: het water onder de stad wordt steeds zouter, wat slecht is voor de
fundering van huizen.
- bijv. biodiversiteitscrisis: te weinig groen in de stad, waardoor de stad te snel te heet wordt als
de zon schijnt en de gezondheid van mensen verslechtert.
- bijv. pollution: vervuiling van industrie wordt de stad in gebracht door de wind.
- bijv. power crisis: in veel steden is er een verplintering van politieke partijen. Hoe meer
partijen, hoe moeilijker het wordt om tot gedeelde oplossing voor deze crises te komen.
In deze context moet het voorstel worden geschreven.
Waar gaat dit vak om?
● PA kennis vertalen in interventies en advies dat publieke sector-organisaties helpt om doelen
te realiseren.
● Leren hoe de kloof te dichten tussen huidige maatschappelijke uitdagingen en je
academische bagage. Hiervoor is nodig:
○ Mastering your discipline
■ Weten wat relevant is
■ Weten wat je nog niet weet
○ Issue en context begrijpen
■ De juiste vragen stellen
■ Een goede diagnose stellen
○ Een goede adviseur is: overtuigend, betrouwbaar, creatief, sensitief en met integriteit
,De opdracht
Een consultancy aanbod (offer) voor de gemeente Rotterdam over een van de 6 real-life transitie
issues.
Ingrediënten van de opdracht:
● Onze visie op het probleem/uitdaging: wat gebeurt hier volgens ons? Hoe framen wij het
probleem?
● Onze visie op de gewenste uitkomst: wat moet worden gedaan volgens ons?
● Ons plan om uitkomst te bereiken: hoe kan dit worden bereikt?
● Visie op de rol van consultant/beleidsadviseur en ethische overwegingen: wat zijn je waarden
en hoe ga je om met conflicterende waarden/belangen?
Meer info in tutorials en blokboek. Zie ook de outline op Canvas.
Dit vak heeft twee delen
1. Management consultancy (Blok, lectures 2 en 3).
○ Gaat over de organization van de overheid.
○ Hoe kun je publieke sector organisaties helpen om hun missie goed te realiseren via
organisatie en management?
○ Boek: Hodges.
2. Policy advice (Karré, lectures 4 t/m 6).
○ Gaat om de acties van de overheid.
○ Hoe kun je een overtuigend en betrouwbaar advies genereren over hoe om te gaan
met beleidsproblemen?
○ Boek: Bromell.
❖ Management consultancy gaat om de organisatie van een overheidsinstantie: hoe kan die
meer efficiënt en effectief worden?
❖ Policy advice gaat meer om de inhoud van een overheidsinstantie: hoe kunnen we beleid
verbeteren om problemen op te lossen?
Er zit hier natuurlijk een link tussen; om een goed beleid te hebben, moet je ook goede organisatie
hebben en om een goede organisatie te hebben moet je ook goed beleid hebben.
Bij management consultancy kijken we meer naar externe consultants en bij policy advice kijken we
meer naar interne adviseurs.
1. Management Consultancy
Waarom een vak over Management Consultancy?
1. Veel PA-studenten komen in een rol terecht met een advies- of consulting component.
2. De overheid geeft relatief steeds meer uit aan consultants (consultant kan extra pair of
hands/ondersteunend zijn, worden gebruikt voor advies of voor de formele uitvoering van
beleid). In 2020 en 2021 nog grotere toename, door noodzaak advies over corona. Niet alleen
in Nederland, maar ook in andere landen worden consultants vaak gebruikt door overheid.
3. Wie heeft de touwtjes in handen? Beslissen de besluitvormers nog wel, of hebben
consultants (te) veel invloed?
○ Verschillende perspectieven hierop:
■ Positief perspectief: consultants helpen de publieke sector bij uitdagingen
door hun kennis en expertise.
■ Negatief perspectief: de publieke sector past zich langzaam aan en zoekt
antwoorden bij private sector en consultants.
, Wat is management consultancy? (sneak preview van lecture 2 en 3)
“Waardecreatie door objectief advies te geven of door de implementatie van oplossingen voor
bedrijven. “
Lecture 2:
● Wie is de consultant (rol)?
● Wat doet de consultant (vooral in relatie tot organisaties in de publieke sector)?
● Welke waarde brengt de consultant?
● Welke waarde kan worden verwacht in de context van de publieke sector?
Lecture 3:
● Tools en strategieën die de consultant ter beschikking heeft.
● Consultancy in een publieke sector context: wat te (her)overwegen.
2. Policy advice
Beleidsformulering vereist substantie: analyse
● “Beleidsanalyse is elk type analyse dat informatie genereert en presenteert om de oordelen
van beleidsmakers bij besluitvorming te ondersteunen.” (Quade, 1975).
● “Beleidsanalyse is een toegepaste sociale wetenschap, die meerdere methodes van
onderzoek en argument gebruikt om beleidsrelevante informatie te produceren en
transformeren zodat het kan worden gebruikt in politieke settings om beleidsproblemen op te
lossen” (Dunn, 1981).
Beleidsanalyse zorgt dus voor de informatie die beleidsmakers nodig hebben om (beter) beleid te
maken; beleid dat beter om kan gaan met problemen!
In elk stadia kan er analyse plaatsvinden.
Analyse voor elke policy stage
● Probleemidentificatie / erkenning
○ Trendanalyses, scenario studies, forecasting
● Agendasetting
○ Indicatoren, onderzoeksrapporten van analyses van focusing events
● Beleidsformulering
○ Alle typen beleidsstudies, onderzoeken of strategieën
○ MCA, CBA, opties of pathways analyses, backward mapping, …
● Beleidslegitimering (om besluitvorming mogelijk te maken)
○ Opinion studies, polls, expert panels / round tables
● Beleidsimplementatie
○ Implementatie studies, netwerk en chain diagnosen
● Beleidsevaluatie (en feedback / beleidsaanpassing)
○ Evaluatie en monitoring
De beleidscyclus met achtereenvolgende stadia, is in realiteit onzin. De realiteit is namelijk chaotisch.
Neem de beleidscyclus dus met een korrel zout.
Analyse versus Advies versus Advocacy
1. Analyse: een “rationele” representatie van relevante informatie (rationeel of decisionist view).
