Inhoudsopgave
1. Recht...................................................................................................................................................3
1.1 Hoe gaan we recht zoeken?..........................................................................................................3
1.2 Rechtsvraag formuleren...............................................................................................................3
2. Methodologie.....................................................................................................................................3
3. Rechtstakken......................................................................................................................................4
3.1 Indeling van het recht: basisindeling............................................................................................4
3.1.i Privaatrecht en publiek recht..................................................................................................4
3.1.ii Nationaal recht en internationaal recht.................................................................................4
3.1.iii Nationaal privaatrecht..........................................................................................................4
3.1.iv Burgerlijk recht......................................................................................................................4
3.1.v Handels- en economisch recht...............................................................................................5
3.1.vi Arbeidsrecht..........................................................................................................................5
3.1.vii Privaatrechtelijk procesrecht...............................................................................................5
3.1.viii Grondwettelijk recht...........................................................................................................5
3.1.ix Administratief recht / bestuursrecht.....................................................................................5
3.1.x Fiscaal recht...........................................................................................................................5
3.1.xi Socialezekerheidsrecht..........................................................................................................5
3.1.xii Strafrecht.............................................................................................................................5
3.1.xiii Strafprocesrecht..................................................................................................................5
4. Bronnen van het recht........................................................................................................................6
4.1 Materiële bronnen van het recht.................................................................................................6
4.2 Formele bronnen van het recht....................................................................................................6
5. Juridische verwijzingen en afkortingen...............................................................................................6
1. Materiële bronnen van het recht.......................................................................................................7
2. Formele bronnen van het recht..........................................................................................................7
2.1 Formele bronnen van het recht....................................................................................................8
3. Geschreven of niet-geschreven rechtsbronnen..................................................................................9
3.1 Geschreven rechtsbronnen..........................................................................................................9
3.2 Niet-geschreven rechtsbronnen...................................................................................................9
3.2.1 Geschreven rechtsbronnen..................................................................................................10
3.2.2 Gepubliceerde rechtsbronnen.............................................................................................10
3.2.3 Bindende normen van het recht..........................................................................................10
3.3 Niet bindende bronnen van het recht / Gezaghebbende bronnen van het recht.......................10
3.3.1 Gedrukte vindplaatsen en hulpmiddelen.............................................................................11
, 3.3.2 Elektronische vindplaatsen en hulpmiddelen......................................................................11
3.4 Officiële en officieuze publicaties van rechtspraak en wetgeving...............................................11
3.4.1 Officiële publicaties van rechtspraak en wetgeving.............................................................11
3.4.2 Officieuze publicaties van rechtspraak en wetgeving..........................................................11
3.5 Schema: algemene kenmerken van de bronnen van het recht..................................................12
4. Het juridisch verwerkingsproces.......................................................................................................12
1. Wat is wetgeving?............................................................................................................................13
1.1 Hiërarchie der wetgevende normen...........................................................................................13
2. Afkondiging, bekendmaking en inwerkingtreding van wetgeving....................................................13
2.1 Afkondiging.................................................................................................................................13
2.2 Bekendmaking............................................................................................................................14
2.3 Inwerkingtreding....................................................................................................................14
3. Consolidatie (geconsolideerde wetgeving).......................................................................................14
3.1 Codificatie (wetboeken)..............................................................................................................15
3.2 Coördinatie (gecoördineerde wetgeving)...................................................................................15
3.3 Officiële publicatie of geconsolideerde wetgeving raadplegen?.............................................16
4. Waar en hoe vind ik wetgeving?.......................................................................................................16
4.1 Officiële publicatieplaats Belgische staatsblad – Bestuursmemoriaal........................................16
4.2 Officiële publicatieplaats Belgische staatsblad...........................................................................16
4.3 Officiële publicatieplaats Bestuursmemoriaal............................................................................16
4.4 Voorbereidende werkzaamheden..............................................................................................17
5. Hoe lees ik wetgeving?.....................................................................................................................18
1. Wat is rechtspraak?..........................................................................................................................19
1.1 De Belgische rechterlijke macht..................................................................................................20
1.2 Rechtscolleges die niet tot de rechterlijke macht behoren........................................................20
1.2.1 Grondwettelijk Hof (vroeger Arbitragehof)..........................................................................20
1.2.2 Raad van State.....................................................................................................................20
1.3 Hoe verloopt een zitting?............................................................................................................20
2. Waar vind ik rechtspraak?................................................................................................................21
3. Hoe lees ik rechtspraak?...................................................................................................................21
3.1 Vonnis – Arrest...........................................................................................................................21
1. Wat is rechtsleer?.............................................................................................................................22
2. Waar vind ik rechtsleer?...................................................................................................................22
1. Rechtspraak......................................................................................................................................24
2. Rechtsleer.........................................................................................................................................28
, Inleiding: Situeren van de titel
1. Recht
Recht is het geheel van afdwingbare regels, die opgelegd
worden door vertegenwoordigers van de maatschappij,
om zo de maatschappij te ordenen
1.1 Hoe gaan we recht zoeken?
Eenvoudige manier
Dmv de voornaamste gegevens
Bv: datum van wet of naam van auteur
Complexe manier
Concreet juridisch probleem, feitelijk verhaal
vertalen naar juridische situatie
Enkel juridisch relevante feiten uit verhaal
overhouden
Selectie van juridisch relevante feiten
1.2 Rechtsvraag formuleren
Tot welke rechtstak behoort het probleem?
Bestaat er een rechtsbron over ?
Kan ik deze vinden, analyseren en toepassen?
Juridische oplossing formuleren
2. Methodologie
We gaan bepaalde methode ontwikkelen om rechtsvragen te kunnen beantwoorden = stappenplan
Evolutie van feitelijk verhaal naar juridische oplossing: leren begrijpen adhv oefeningen
De rechtsbronnen vinden en analyseren door om
Zoekoefeningen wetgeving op het internet – wetboeken
Lezen en begrijpen van vonnis
Bijwonen van een zitting
Leren zoeken in elektronische databank
1. Recht...................................................................................................................................................3
1.1 Hoe gaan we recht zoeken?..........................................................................................................3
1.2 Rechtsvraag formuleren...............................................................................................................3
2. Methodologie.....................................................................................................................................3
3. Rechtstakken......................................................................................................................................4
3.1 Indeling van het recht: basisindeling............................................................................................4
3.1.i Privaatrecht en publiek recht..................................................................................................4
3.1.ii Nationaal recht en internationaal recht.................................................................................4
3.1.iii Nationaal privaatrecht..........................................................................................................4
3.1.iv Burgerlijk recht......................................................................................................................4
3.1.v Handels- en economisch recht...............................................................................................5
3.1.vi Arbeidsrecht..........................................................................................................................5
3.1.vii Privaatrechtelijk procesrecht...............................................................................................5
3.1.viii Grondwettelijk recht...........................................................................................................5
3.1.ix Administratief recht / bestuursrecht.....................................................................................5
3.1.x Fiscaal recht...........................................................................................................................5
3.1.xi Socialezekerheidsrecht..........................................................................................................5
3.1.xii Strafrecht.............................................................................................................................5
3.1.xiii Strafprocesrecht..................................................................................................................5
4. Bronnen van het recht........................................................................................................................6
4.1 Materiële bronnen van het recht.................................................................................................6
4.2 Formele bronnen van het recht....................................................................................................6
5. Juridische verwijzingen en afkortingen...............................................................................................6
1. Materiële bronnen van het recht.......................................................................................................7
2. Formele bronnen van het recht..........................................................................................................7
2.1 Formele bronnen van het recht....................................................................................................8
3. Geschreven of niet-geschreven rechtsbronnen..................................................................................9
3.1 Geschreven rechtsbronnen..........................................................................................................9
3.2 Niet-geschreven rechtsbronnen...................................................................................................9
3.2.1 Geschreven rechtsbronnen..................................................................................................10
3.2.2 Gepubliceerde rechtsbronnen.............................................................................................10
3.2.3 Bindende normen van het recht..........................................................................................10
3.3 Niet bindende bronnen van het recht / Gezaghebbende bronnen van het recht.......................10
3.3.1 Gedrukte vindplaatsen en hulpmiddelen.............................................................................11
, 3.3.2 Elektronische vindplaatsen en hulpmiddelen......................................................................11
3.4 Officiële en officieuze publicaties van rechtspraak en wetgeving...............................................11
3.4.1 Officiële publicaties van rechtspraak en wetgeving.............................................................11
3.4.2 Officieuze publicaties van rechtspraak en wetgeving..........................................................11
3.5 Schema: algemene kenmerken van de bronnen van het recht..................................................12
4. Het juridisch verwerkingsproces.......................................................................................................12
1. Wat is wetgeving?............................................................................................................................13
1.1 Hiërarchie der wetgevende normen...........................................................................................13
2. Afkondiging, bekendmaking en inwerkingtreding van wetgeving....................................................13
2.1 Afkondiging.................................................................................................................................13
2.2 Bekendmaking............................................................................................................................14
2.3 Inwerkingtreding....................................................................................................................14
3. Consolidatie (geconsolideerde wetgeving).......................................................................................14
3.1 Codificatie (wetboeken)..............................................................................................................15
3.2 Coördinatie (gecoördineerde wetgeving)...................................................................................15
3.3 Officiële publicatie of geconsolideerde wetgeving raadplegen?.............................................16
4. Waar en hoe vind ik wetgeving?.......................................................................................................16
4.1 Officiële publicatieplaats Belgische staatsblad – Bestuursmemoriaal........................................16
4.2 Officiële publicatieplaats Belgische staatsblad...........................................................................16
4.3 Officiële publicatieplaats Bestuursmemoriaal............................................................................16
4.4 Voorbereidende werkzaamheden..............................................................................................17
5. Hoe lees ik wetgeving?.....................................................................................................................18
1. Wat is rechtspraak?..........................................................................................................................19
1.1 De Belgische rechterlijke macht..................................................................................................20
1.2 Rechtscolleges die niet tot de rechterlijke macht behoren........................................................20
1.2.1 Grondwettelijk Hof (vroeger Arbitragehof)..........................................................................20
1.2.2 Raad van State.....................................................................................................................20
1.3 Hoe verloopt een zitting?............................................................................................................20
2. Waar vind ik rechtspraak?................................................................................................................21
3. Hoe lees ik rechtspraak?...................................................................................................................21
3.1 Vonnis – Arrest...........................................................................................................................21
1. Wat is rechtsleer?.............................................................................................................................22
2. Waar vind ik rechtsleer?...................................................................................................................22
1. Rechtspraak......................................................................................................................................24
2. Rechtsleer.........................................................................................................................................28
, Inleiding: Situeren van de titel
1. Recht
Recht is het geheel van afdwingbare regels, die opgelegd
worden door vertegenwoordigers van de maatschappij,
om zo de maatschappij te ordenen
1.1 Hoe gaan we recht zoeken?
Eenvoudige manier
Dmv de voornaamste gegevens
Bv: datum van wet of naam van auteur
Complexe manier
Concreet juridisch probleem, feitelijk verhaal
vertalen naar juridische situatie
Enkel juridisch relevante feiten uit verhaal
overhouden
Selectie van juridisch relevante feiten
1.2 Rechtsvraag formuleren
Tot welke rechtstak behoort het probleem?
Bestaat er een rechtsbron over ?
Kan ik deze vinden, analyseren en toepassen?
Juridische oplossing formuleren
2. Methodologie
We gaan bepaalde methode ontwikkelen om rechtsvragen te kunnen beantwoorden = stappenplan
Evolutie van feitelijk verhaal naar juridische oplossing: leren begrijpen adhv oefeningen
De rechtsbronnen vinden en analyseren door om
Zoekoefeningen wetgeving op het internet – wetboeken
Lezen en begrijpen van vonnis
Bijwonen van een zitting
Leren zoeken in elektronische databank
