SOCIAAL-ECONOMISCH BELEID
Brenna
BPM 3e bach
,All rights reserved to: Prof. Luc Van Ootegem en Prof. Elsy Verhofstadt
Copyright ©2017 Pearson Education, Ltd. All rights reserved.
Inleiding ................................................................................................................................... 3
0.1 Overzicht cursus .................................................................................................................. 3
0.2 Inleiding voor NIVEAU 1: macro-economie en beleid ......................................................... 3
NIVEAU 1: Macro-economie en beleid........................................................................................... 4
Hoofdstuk 1: A Tour of the world .............................................................................................. 4
1.1 De crisis van 2008 ................................................................................................................ 4
1.2 De Verenigde Staten van Amerika....................................................................................... 5
1.3 De Eurozone ........................................................................................................................ 6
1.4 China .................................................................................................................................... 7
1.5 Een vooruitblik..................................................................................................................... 8
Hoofdstuk 2: A Tour of the book ............................................................................................... 9
2.1 Geaggregeerde output ........................................................................................................ 9
2.2 Werkloosheidsgraad .......................................................................................................... 11
2.3 Inflatiegraad ...................................................................................................................... 13
2.4 KT, MLT en LT..................................................................................................................... 14
Hoofdstuk 3: De goederenmarkt ............................................................................................. 15
3.1 De samenstelling v/h BBP .................................................................................................. 15
3.2 De vraag naar goederen .................................................................................................... 17
3.3 De evenwichtsoutput ........................................................................................................ 18
3.4 Is de overheid omnipotent? .............................................................................................. 21
Hoofdstuk 4: Financiële markten ............................................................................................. 22
4.1 De geldvraag ...................................................................................................................... 22
4.2 Het bepalen van de intrestvoet ......................................................................................... 23
4.3 De liquiditeitsval ................................................................................................................ 25
Hoofdstuk 5: Het IS-LM model................................................................................................. 27
5.1 De goederenmarkt en de IS-curve..................................................................................... 27
5.2 De geldmarkt en de LM-curve ........................................................................................... 28
5.3 Het IS-LM model ................................................................................................................ 29
5.4 Beleidsmix.......................................................................................................................... 30
Hoofdstuk 7: De arbeidsmarkt ................................................................................................ 31
7.1 Inleiding (a tour of the labour market).............................................................................. 31
7.2 Veranderingen in de werkloosheidsgraad......................................................................... 33
7.3 Loonzetting ........................................................................................................................ 33
1
,All rights reserved to: Prof. Luc Van Ootegem en Prof. Elsy Verhofstadt
Copyright ©2017 Pearson Education, Ltd. All rights reserved.
7.4 Prijszetting ......................................................................................................................... 34
7.5 De natuurlijke werkloosheidsgraad ................................................................................... 35
7.6 Besluit ................................................................................................................................ 36
Hoofdstuk 10: Economische groei ........................................................................................... 37
10.1 Het meten van de levensstandaard .................................................................................. 37
10.2 Groei in ontwikkelde landen vanaf 1950........................................................................... 39
10.3 Een verdere kijk doorheen tijd en ruimte ......................................................................... 39
10.4 Een eerste kijk op factoren die groei bepalen (model van Solow) .................................... 40
NIVEAU 2: Welvaart en de welvaartsstaat ................................................................................... 43
Hoofdstuk A: Welfare state concept, economie en uitdagingen van de welvaartsstaat ............. 43
A.1 Het concept ....................................................................................................................... 43
A.2 Economische motivatie: efficiëntie ................................................................................... 43
A.3 Economische motivatie: herverdeling ............................................................................... 44
A.4 Evolutie en uitdagingen ..................................................................................................... 48
A.5 Armoedebestrijding in welvaartsstaten ............................................................................ 51
A.6 Rol van Europa................................................................................................................... 53
NIVEAU 3: Micro-economische evaluatie van beleid .................................................................... 56
Hoofdstuk B: Individuele welzijnsevaluatie.............................................................................. 56
B.1 Inleiding: wat is welzijn?.................................................................................................... 56
B.2 Welzijn in verschillende dimensies.................................................................................... 57
B.3 Equivalent inkomen ........................................................................................................... 60
B.4 Welzijn en mogelijkheden: keuzeoverbelasting? .............................................................. 62
2
, All rights reserved to: Prof. Luc Van Ootegem en Prof. Elsy Verhofstadt
Copyright ©2017 Pearson Education, Ltd. All rights reserved.
Inleiding
0.1 Overzicht cursus
NIVEAU 3
3 grote onderdelen:
Micro-economische evaluatie van
beleid vanuit ‘individueel welzijn’
H.B_well-being
Doel van de driehoek =
Van een algemeen naar een
subjectief niveau gaan
NIVEAU 1 NIVEAU 2
Macro-economie en beleid Welvaart en de welvaartsstaat
H.1, 2, 3, 4, 5, 7, 10 H.A_welfare state
0.2 Inleiding voor NIVEAU 1: macro-economie en beleid
Doelstellingen:
➢ Van macro-economische theorieën naar macro-economisch beleid
➢ Actualiteit en beleid kaderen in theorie
Handboek wordt deels gevolgd als achtergrond, structuur: Blanchard O., Amighini A. and
Giavazzi F. (2011). Macroeconomics: A European Perspective. Pearson Education Limited.
Structuur via termijnen:
Korte termijn (KT)
Middellange termijn (MLT)
Lange termijn (LT)
3
, All rights reserved to: Prof. Luc Van Ootegem en Prof. Elsy Verhofstadt
Copyright ©2017 Pearson Education, Ltd. All rights reserved.
NIVEAU 1: Macro-economie en beleid
Hoofdstuk 1: A Tour of the world
Wat is macro-economie?
Vraag beantwoorden a.d.h.v. een reis rond de wereld
Doel van het hoofdstuk?
Kennismaken met macro-economische vraagstukken van vandaag
De macro-economische variabelen
worden gebruikt om een economie te beschrijven
◊ Outputgroei (=economische groei)
BBP ‘per capita’, maar ook info over verdeling
◊ Werkloosheidsgraad
maar ook info over activiteitsgraad
◊ Inflatiegraad
maar ook deflatie (= negatieve inflatie)
1.1 De crisis van 2008
Vaak start een economische crisis uit een financiële crisis (corona: uitzondering)
Een tijdslijn:
a) 2000-2007: periode van economische groei van de wereldeconomie
b) 2007: huizenmarkt in VSA stort in
▪ Interestvoet staat laag → V naar huizen ↗
▪ Meer risicovolle leningen = subprime hypotheekleningen
▪ In 2007 prijzen ↘ → waarde huis < lening
▪ Grote verliezen omdat mensen stoppen met terugbetalen leningen
→ grootschalige financiële crisis
c) Financiële crisis → sterke economische recessie
aandelenprijzen ↘
d) 3e kwartaal 2008: outputgroei VSA is negatief tot eind 2009
e) Internationale handel en financiële verwevenheid (globalisatie)
▪ EU banken hebben fondsen met Amerikaanse hypotheekleningen
▪ Internationale handel stokt
▪ Huizenmarkt in aantal EU landen stort ook in (Spanje, Ierland, VK)
4
Brenna
BPM 3e bach
,All rights reserved to: Prof. Luc Van Ootegem en Prof. Elsy Verhofstadt
Copyright ©2017 Pearson Education, Ltd. All rights reserved.
Inleiding ................................................................................................................................... 3
0.1 Overzicht cursus .................................................................................................................. 3
0.2 Inleiding voor NIVEAU 1: macro-economie en beleid ......................................................... 3
NIVEAU 1: Macro-economie en beleid........................................................................................... 4
Hoofdstuk 1: A Tour of the world .............................................................................................. 4
1.1 De crisis van 2008 ................................................................................................................ 4
1.2 De Verenigde Staten van Amerika....................................................................................... 5
1.3 De Eurozone ........................................................................................................................ 6
1.4 China .................................................................................................................................... 7
1.5 Een vooruitblik..................................................................................................................... 8
Hoofdstuk 2: A Tour of the book ............................................................................................... 9
2.1 Geaggregeerde output ........................................................................................................ 9
2.2 Werkloosheidsgraad .......................................................................................................... 11
2.3 Inflatiegraad ...................................................................................................................... 13
2.4 KT, MLT en LT..................................................................................................................... 14
Hoofdstuk 3: De goederenmarkt ............................................................................................. 15
3.1 De samenstelling v/h BBP .................................................................................................. 15
3.2 De vraag naar goederen .................................................................................................... 17
3.3 De evenwichtsoutput ........................................................................................................ 18
3.4 Is de overheid omnipotent? .............................................................................................. 21
Hoofdstuk 4: Financiële markten ............................................................................................. 22
4.1 De geldvraag ...................................................................................................................... 22
4.2 Het bepalen van de intrestvoet ......................................................................................... 23
4.3 De liquiditeitsval ................................................................................................................ 25
Hoofdstuk 5: Het IS-LM model................................................................................................. 27
5.1 De goederenmarkt en de IS-curve..................................................................................... 27
5.2 De geldmarkt en de LM-curve ........................................................................................... 28
5.3 Het IS-LM model ................................................................................................................ 29
5.4 Beleidsmix.......................................................................................................................... 30
Hoofdstuk 7: De arbeidsmarkt ................................................................................................ 31
7.1 Inleiding (a tour of the labour market).............................................................................. 31
7.2 Veranderingen in de werkloosheidsgraad......................................................................... 33
7.3 Loonzetting ........................................................................................................................ 33
1
,All rights reserved to: Prof. Luc Van Ootegem en Prof. Elsy Verhofstadt
Copyright ©2017 Pearson Education, Ltd. All rights reserved.
7.4 Prijszetting ......................................................................................................................... 34
7.5 De natuurlijke werkloosheidsgraad ................................................................................... 35
7.6 Besluit ................................................................................................................................ 36
Hoofdstuk 10: Economische groei ........................................................................................... 37
10.1 Het meten van de levensstandaard .................................................................................. 37
10.2 Groei in ontwikkelde landen vanaf 1950........................................................................... 39
10.3 Een verdere kijk doorheen tijd en ruimte ......................................................................... 39
10.4 Een eerste kijk op factoren die groei bepalen (model van Solow) .................................... 40
NIVEAU 2: Welvaart en de welvaartsstaat ................................................................................... 43
Hoofdstuk A: Welfare state concept, economie en uitdagingen van de welvaartsstaat ............. 43
A.1 Het concept ....................................................................................................................... 43
A.2 Economische motivatie: efficiëntie ................................................................................... 43
A.3 Economische motivatie: herverdeling ............................................................................... 44
A.4 Evolutie en uitdagingen ..................................................................................................... 48
A.5 Armoedebestrijding in welvaartsstaten ............................................................................ 51
A.6 Rol van Europa................................................................................................................... 53
NIVEAU 3: Micro-economische evaluatie van beleid .................................................................... 56
Hoofdstuk B: Individuele welzijnsevaluatie.............................................................................. 56
B.1 Inleiding: wat is welzijn?.................................................................................................... 56
B.2 Welzijn in verschillende dimensies.................................................................................... 57
B.3 Equivalent inkomen ........................................................................................................... 60
B.4 Welzijn en mogelijkheden: keuzeoverbelasting? .............................................................. 62
2
, All rights reserved to: Prof. Luc Van Ootegem en Prof. Elsy Verhofstadt
Copyright ©2017 Pearson Education, Ltd. All rights reserved.
Inleiding
0.1 Overzicht cursus
NIVEAU 3
3 grote onderdelen:
Micro-economische evaluatie van
beleid vanuit ‘individueel welzijn’
H.B_well-being
Doel van de driehoek =
Van een algemeen naar een
subjectief niveau gaan
NIVEAU 1 NIVEAU 2
Macro-economie en beleid Welvaart en de welvaartsstaat
H.1, 2, 3, 4, 5, 7, 10 H.A_welfare state
0.2 Inleiding voor NIVEAU 1: macro-economie en beleid
Doelstellingen:
➢ Van macro-economische theorieën naar macro-economisch beleid
➢ Actualiteit en beleid kaderen in theorie
Handboek wordt deels gevolgd als achtergrond, structuur: Blanchard O., Amighini A. and
Giavazzi F. (2011). Macroeconomics: A European Perspective. Pearson Education Limited.
Structuur via termijnen:
Korte termijn (KT)
Middellange termijn (MLT)
Lange termijn (LT)
3
, All rights reserved to: Prof. Luc Van Ootegem en Prof. Elsy Verhofstadt
Copyright ©2017 Pearson Education, Ltd. All rights reserved.
NIVEAU 1: Macro-economie en beleid
Hoofdstuk 1: A Tour of the world
Wat is macro-economie?
Vraag beantwoorden a.d.h.v. een reis rond de wereld
Doel van het hoofdstuk?
Kennismaken met macro-economische vraagstukken van vandaag
De macro-economische variabelen
worden gebruikt om een economie te beschrijven
◊ Outputgroei (=economische groei)
BBP ‘per capita’, maar ook info over verdeling
◊ Werkloosheidsgraad
maar ook info over activiteitsgraad
◊ Inflatiegraad
maar ook deflatie (= negatieve inflatie)
1.1 De crisis van 2008
Vaak start een economische crisis uit een financiële crisis (corona: uitzondering)
Een tijdslijn:
a) 2000-2007: periode van economische groei van de wereldeconomie
b) 2007: huizenmarkt in VSA stort in
▪ Interestvoet staat laag → V naar huizen ↗
▪ Meer risicovolle leningen = subprime hypotheekleningen
▪ In 2007 prijzen ↘ → waarde huis < lening
▪ Grote verliezen omdat mensen stoppen met terugbetalen leningen
→ grootschalige financiële crisis
c) Financiële crisis → sterke economische recessie
aandelenprijzen ↘
d) 3e kwartaal 2008: outputgroei VSA is negatief tot eind 2009
e) Internationale handel en financiële verwevenheid (globalisatie)
▪ EU banken hebben fondsen met Amerikaanse hypotheekleningen
▪ Internationale handel stokt
▪ Huizenmarkt in aantal EU landen stort ook in (Spanje, Ierland, VK)
4
